NhietNang.comNhiệt Năng
Tính công suất theo hoá đơn điện

Điện mặt trời cho quán cà phê mái tôn: tính công suất theo giờ chạy máy lạnh

Quán cà phê mở cả ngày có máy lạnh chạy đúng giờ nắng: cách đếm tải theo giờ, ví dụ giả định ra số kWp, chuyện mặt bằng thuê và câu hỏi cho nhà thầu.

Low angle view of a small metal-roofed cafe, a young Vietnamese owner in a brick red apron wipes the counter below two air conditioners, hazy noon light

Quán cà phê mở cửa ban ngày, máy lạnh chạy mạnh nhất từ mười giờ sáng tới bốn giờ chiều, là kiểu cơ sở hợp điện mặt trời áp mái vì giờ dùng điện trùng giờ nắng; công suất nên tính bằng cách cộng tải theo từng khung giờ trong ngày rồi lấy phần rơi vào giờ có nắng, không lấy tổng hoá đơn. Ví dụ giả định, một quán sáu mươi mét vuông với ba máy lạnh dùng khoảng 25 tới 30 kWh trong giờ nắng, hợp với hệ khoảng 7 tới 9kWp ở miền Nam.

Tình huống giả định: anh Tùng thuê mặt bằng mở quán cà phê mái tôn ở một phường của tỉnh Đồng Nai, khoảng sáu mươi mét vuông, mở từ sáu giờ sáng tới mười giờ tối. Quán có hai máy lạnh 2 ngựa và một máy 1,5 ngựa, tủ mát, tủ đông đá, máy pha cà phê, máy xay sinh tố, quạt hút, đèn, loa. Mái tôn trưa nóng hầm, khách ngồi trong thì kêu nóng, máy lạnh chạy mãi không đủ mát. Anh muốn biết lắp điện mặt trời bao nhiêu là vừa, và mặt bằng thuê thì có nên lắp không.

Vì sao quán cà phê khác nhà ở khi tính công suất

Nhà ở dồn điện vào buổi tối, còn quán cà phê ban ngày dồn điện đúng giờ nắng gắt nhất. Mái tôn hấp nắng, nhiệt toả xuống, máy lạnh phải chạy hết sức từ mười giờ sáng tới bốn giờ chiều. Đó cũng là khoảng tấm pin làm ra nhiều điện nhất. Hai đường cong trùng nhau, nên phần lớn điện tấm pin làm ra được dùng ngay tại quán, ít dư.

Nhưng quán cũng có những tải không trùng giờ nắng. Máy pha cà phê có nồi hơi công suất lớn, bật lúc năm giờ rưỡi sáng cho kịp mở cửa, lúc đó nắng chưa có. Buổi tối từ sáu tới mười giờ, đèn, loa, máy lạnh vẫn chạy nếu quán đông khách tối. Tủ mát và tủ đông chạy cả ngày lẫn đêm. Vì thế vẫn phải tách giờ, không thể coi toàn bộ hoá đơn quán là điện ban ngày.

Một điều chủ quán ít để ý: khi dàn tấm phủ lên mái tôn với một khoảng hở bên dưới, mái tôn phía dưới bị che nắng một phần, quán đỡ hầm hơn và máy lạnh làm việc nhẹ hơn chút. Mức giảm bao nhiêu tuỳ mái, tuỳ dàn tấm che được bao nhiêu phần, không nên tính nó vào như một khoản chắc chắn, chỉ coi là phần cộng thêm.

Đếm tải theo khung giờ: ví dụ giả định của quán anh Tùng

Lấy công suất trên nhãn máy, ước số giờ chạy và mức chạy thực tế. Con số dưới là ví dụ giả định, làm tròn.

Thiết bị6 giờ đến 9 giờ9 giờ đến 16 giờ16 giờ đến 22 giờ
Ba máy lạnhkhoảng 1 kWhkhoảng 16 kWhkhoảng 7 kWh
Máy pha cà phê có nồi hơikhoảng 3 kWhkhoảng 3 kWhkhoảng 1 kWh
Tủ mát, tủ đông đákhoảng 1 kWhkhoảng 3 kWhkhoảng 2 kWh và qua đêm thêm 2 kWh
Máy xay, quạt hút, đèn, loa, wifi, máy tính tiềnkhoảng 0,5 kWhkhoảng 3 kWhkhoảng 3 kWh
Cộng theo khungkhoảng 5,5 kWhkhoảng 25 kWhkhoảng 15 kWh

Cả ngày quán dùng khoảng 45 kWh, tức khoảng 1.350 kWh mỗi tháng. Nếu tính theo cả hoá đơn, ra một hệ trên 14kWp. Nhưng phần khung chín giờ tới bốn giờ, lúc có nắng tốt, chỉ khoảng 25 kWh. Chia cho giờ nắng quy đổi giả định 4 giờ và hệ số hao hụt 0,8, ra khoảng 7,8kWp. Làm tròn theo cỡ tấm, quán hợp khoảng 7 tới 9kWp.

Khung sáu tới chín giờ sáng tấm pin mới bắt đầu làm ra điện, sau bốn giờ chiều thì yếu dần, nên hai khung này hệ chỉ gánh một phần nhỏ. Đó là lý do không cộng cả ba khung vào để tính.

Mặt bằng thuê: ba chuyện phải nói với chủ nhà trước

Phần lớn quán cà phê nhỏ là mặt bằng thuê. Dàn tấm nằm trên mái của người khác, nên trước khi gọi nhà thầu, anh Tùng phải nói chuyện với chủ nhà. Thứ nhất là được phép hay không, khoan bắt vào xà gồ, đi dây xuyên mái, ai chịu nếu mái dột. Thứ hai là hợp đồng thuê còn bao lâu; hệ điện mặt trời dùng được nhiều năm, nếu hợp đồng chỉ còn một hai năm thì tháo ra, chở đi, lắp lại ở chỗ mới cũng tốn công và có rủi ro hư hỏng. Thứ ba là khi hết hợp đồng, hệ để lại hay tháo đi, tính thế nào.

Tất cả nên ghi thành phụ lục hợp đồng thuê, có chữ ký hai bên. Câu mẫu để mở lời: "Anh chị cho em hỏi, em muốn lắp điện mặt trời trên mái quán, khoảng tám kW, thợ bắt vào xà gồ có chống dột, em chịu chi phí sửa nếu dột. Anh chị đồng ý thì mình ghi vào phụ lục, hết hợp đồng em tháo đi hoặc mình bàn lại." Nếu có tranh chấp sau này, hỏi luật sư.

Mái tôn quán thuê thường đã cũ, tôn mỏng, xà gồ có chỗ gỉ. Khả năng chịu tải của mái phải để kỹ sư kết cấu hoặc đơn vị khảo sát xem, không ước bằng mắt. Có khi phải thay vài tấm tôn hoặc gia cố xà gồ trước khi lắp, khoản này nói rõ ai chịu.

Câu hỏi mẫu khi nhà thầu khảo sát quán

Những câu này giúp anh Tùng biết nhà thầu có tính theo giờ dùng điện của quán hay chỉ theo mái:

  • "Quán em dùng nhiều điện từ chín giờ tới bốn giờ, khoảng hai lăm số, anh tính hệ bao nhiêu kWp và dựa vào đâu?"
  • "Mái tôn này cũ rồi, anh có kiểm xà gồ không, có cần thay tôn chỗ nào trước khi lắp không?"
  • "Dàn tấm có chừa khe hở với mái tôn không, để mái đỡ nóng và tấm cũng mát hơn?"
  • "Inverter anh định treo trong quán hay ngoài hiên, chỗ đó có bị hơi nóng máy lạnh thổi vào không?"
  • "Sau này em chuyển quán đi chỗ khác thì tháo hệ này ra lắp lại được không, tốn khoảng những khoản gì?"

Chi tiết thợ lâu năm hay để ý ở quán: cục nóng máy lạnh thường đặt trên mái hoặc treo tường sau quán, thổi hơi nóng liên tục. Inverter đặt ngay cạnh cục nóng sẽ nóng, tự giảm công suất vào đúng giờ cao điểm. Tấm pin đặt ngay trước luồng gió nóng của cục nóng cũng nóng hơn bình thường. Nhắc nhà thầu tránh hai chỗ này.

Hay làm và nên làm ở quán nhỏ

Hay làm: tính theo cả hoá đơn tháng. Nên làm: tính theo khung giờ có nắng. Quán đông khách tối thì phần tối càng lớn, càng không nên cộng vào.

Hay làm: bật máy pha cà phê từ năm giờ sáng rồi để chờ cả buổi. Nên làm: đây không phải chuyện của tấm pin, nhưng biết nồi hơi ăn điện lúc chưa có nắng thì đừng mong hệ gánh được khoản này.

Hay làm: lắp xong rồi mới hỏi chủ nhà. Nên làm: thoả thuận bằng giấy với chủ nhà trước khi nhà thầu khoan một lỗ nào trên mái.

Hay làm: đặt tủ điện của hệ ở sau quầy, chỗ nhân viên đứng pha chế, nước dễ bắn vào. Nên làm: đặt chỗ khô, thoáng, có khoá, xa bồn rửa và khu pha chế.

Không cần mua: pin lưu trữ chỉ để chạy máy lạnh buổi tối. Với quán nhỏ, pin lưu trữ là một khoản lớn, cách tính riêng; nên chạy hệ hoà lưới một mùa, xem phần tối thật sự còn bao nhiêu rồi mới bàn.

Tính dư hay tính thiếu một chút thì quán chịu thế nào

Với quán nhỏ, tính thiếu một chút thường dễ chịu hơn tính dư. Hệ 7kWp cho một quán cần khoảng 8kWp nghĩa là trưa nắng gắt quán vẫn lấy thêm một ít điện lưới, không có gì phiền. Còn hệ 12kWp cho cùng quán thì buổi trưa dư khá nhiều, phần dư đó được xử lý thế nào tuỳ quy định hiện hành của điện lực địa phương; nếu inverter cài chặn phát ngược, phần dư đơn giản là bị bỏ đi, tấm pin nằm đó mà không làm việc hết sức.

Thêm nữa, quán là nơi hay đổi: đổi giờ mở cửa, đổi thực đơn, thêm máy làm đá, bớt một máy lạnh khi sửa lại quán. Hệ vừa đủ cho hiện tại, với inverter có khoảng chịu thêm vài tấm, là lựa chọn mềm hơn. Câu hỏi mẫu: "Inverter này nếu sau em thêm hai ba tấm nữa thì có chịu được không, mái còn chỗ để thêm ở đâu?"

Một trường hợp ngược lại cũng hay gặp: quán thêm máy làm đá công suất lớn chạy ban ngày sau khi đã lắp hệ. Khi đó công tơ ban trưa lại quay, chủ quán tưởng hệ yếu đi. Trước khi gọi thợ, xem lại quán vừa thêm thiết bị gì, ghi công tơ một tuần rồi hãy so.

Lắp xong, theo dõi một tháng như thế nào

Mỗi tối lúc đóng quán, anh Tùng ghi sản lượng ngày trên ứng dụng theo dõi và chỉ số công tơ điện lưới. Thêm một lần ghi công tơ lúc chín giờ sáng và bốn giờ chiều trong tuần đầu. Hiệu chỉ số công tơ trong khung chín giờ tới bốn giờ sau khi lắp, so với trước khi lắp, cho biết hệ gánh được bao nhiêu phần trong giờ cao điểm. Ngày nắng mà công tơ gần như đứng yên buổi trưa là hệ vừa cỡ.

Ghi thêm cảm nhận trong quán: khách ngồi trong có đỡ kêu nóng không, máy lạnh có hay nghỉ hơn trước không. Nếu dàn tấm có khe hở với mái, nhiều quán thấy dễ chịu hơn chút ít, nhưng đừng coi đây là thay cho việc chống nóng mái đúng cách.

Quán gần đường lớn, gần công trình xây dựng thì bụi bám tấm nhanh. Sản lượng tháng thứ hai tụt so với tháng đầu trong khi trời vẫn nắng là dấu hiệu nên gọi thợ vệ sinh tấm. Việc lên mái tôn để thợ làm, có dây an toàn, mũ, giày bám, người giữ thang; không cho nhân viên quán leo lên lau.

Câu hỏi thường gặp

Quán cà phê có nên lắp điện mặt trời không?

Quán mở cửa ban ngày, có máy lạnh chạy giờ nắng thì khá hợp, vì điện làm ra được dùng ngay. Quán chủ yếu bán buổi tối thì phần lợi ít hơn nhiều. Tính theo khung giờ dùng điện của quán trước khi quyết.

Quán sáu mươi mét vuông ba máy lạnh nên lắp bao nhiêu kW?

Ví dụ giả định, phần dùng trong giờ nắng khoảng 25 kWh mỗi ngày thì hợp khoảng 7 tới 9kWp ở miền Nam. Con số thật phụ thuộc giờ chạy máy lạnh của quán bạn và mái còn chỗ bao nhiêu.

Mặt bằng thuê có lắp điện mặt trời được không?

Được nếu chủ nhà đồng ý và hợp đồng thuê còn đủ dài. Nên ghi phụ lục về việc khoan mái, chống dột, ai chịu sửa và hết hợp đồng thì tháo hay để lại. Tranh chấp thì hỏi luật sư.

Tấm pin trên mái tôn có làm quán bớt nóng không?

Có thể bớt một phần vì dàn tấm che nắng cho mái tôn, nhất là khi có khe hở bên dưới cho gió lùa. Mức bớt tuỳ mái, không nên tính chắc. Muốn giảm nóng rõ rệt vẫn cần cách nhiệt mái đúng cách.

Máy pha cà phê có chạy bằng điện mặt trời được không?

Được nếu nó chạy trong giờ có nắng. Nhưng nồi hơi thường bật từ sáng sớm, lúc tấm pin chưa làm ra bao nhiêu điện, nên khoản này phần lớn vẫn lấy từ lưới. Đừng tính nó vào phần hệ gánh được.

Inverter ở quán nên đặt ở đâu?

Chỗ khô, thoáng, bóng mát, xa cục nóng máy lạnh, xa bồn rửa và khu pha chế, có khoá hoặc ngoài tầm tay khách. Inverter nóng sẽ tự giảm công suất đúng vào giờ quán cần điện nhất.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138