NhietNang.comNhiệt Năng
Tính công suất theo hoá đơn điện

Nhà có xe điện và bếp từ: tính thêm công suất điện mặt trời cho khớp giờ dùng

Xe máy điện sạc giờ nào, bếp từ nấu bữa nào quyết định có cần thêm tấm hay không. Cách tách điện năng với công suất tức thời, ví dụ giả định và câu hỏi mẫu.

Close-up of hands of a young Vietnamese man in an off-white t-shirt plugging an electric scooter into a wall outlet in a tidy home garage, bright late morning light

Xe máy điện và bếp từ chỉ làm tăng công suất điện mặt trời cần lắp khi chúng được dùng vào giờ có nắng: xe sạc buổi trưa ở nhà thì cộng phần điện của lần sạc đó vào điện ban ngày, xe sạc ban đêm thì tấm pin hoà lưới không giúp được; bếp từ có công suất tức thời lớn nhưng điện năng mỗi ngày thường nhỏ, ảnh hưởng tới aptomat và inverter nhiều hơn là tới số kWp.

Tình huống giả định: nhà anh Bình ở một phường thuộc TP. Cần Thơ, nhà phố hai tầng, bốn người. Năm nay nhà mua hai xe máy điện cho hai con đi học và một xe cho vợ đi chợ, đồng thời đổi bếp gas sang bếp từ đôi. Hoá đơn tăng từ khoảng 380 lên khoảng 520 kWh mỗi tháng. Anh định lắp điện mặt trời, được khuyên "có xe điện thì lắp 8kW cho dư". Anh muốn tự tính xem xe và bếp thật sự cộng thêm bao nhiêu, và giờ nào.

Điện năng và công suất tức thời: hai thứ hay bị lẫn

Công suất tức thời là máy kéo bao nhiêu điện ngay lúc đang chạy, đơn vị kW. Điện năng là tổng điện dùng qua một khoảng thời gian, đơn vị kWh, là thứ công tơ đếm. Bếp từ đôi bật hai vùng nấu mạnh có thể kéo tới 3 tới 3,5 kW, nghe rất lớn, nhưng nấu bữa trưa ba mươi phút chỉ hết khoảng 0,8 tới 1 kWh, vì bếp không chạy hết công suất suốt cả bữa. Xe máy điện thì ngược lại: bộ sạc chỉ kéo vài trăm W, nhưng sạc liền năm sáu tiếng, mỗi lần đầy khoảng 1,5 tới 2,5 kWh tuỳ dung lượng pin xe, ví dụ giả định.

Với việc tính số kWp tấm pin, điều quan trọng là điện năng dùng vào giờ có nắng. Với việc chọn inverter, aptomat, dây dẫn, điều quan trọng là công suất tức thời cộng dồn lúc cao điểm. Hai câu hỏi khác nhau, người khuyên lắp 8kW cho dư đang trộn chúng vào một.

Chi tiết người làm lâu năm hay gặp: nhà mới đổi sang bếp từ, buổi trưa bật bếp từ cùng lúc máy lạnh và ấm siêu tốc, aptomat tổng nhảy. Chủ nhà đổ cho điện mặt trời vừa lắp, thật ra là do tải cộng dồn vượt cỡ aptomat từ trước. Đây là chuyện của thợ điện xem lại tủ điện, không phải chuyện thêm tấm.

Ví dụ giả định: xe và bếp cộng thêm bao nhiêu vào giờ nắng

Số dưới là ví dụ giả định cho nhà anh Bình, làm tròn. Cột cuối là phần cộng vào điện ban ngày, phần tấm pin có thể gánh.

Món mớiĐiện năng mỗi ngàyDùng giờ nàoCộng vào giờ nắng
Hai xe của hai con, sạc khi đi học vềkhoảng 3 kWhTừ bảy giờ tối tới sánggần như không
Xe của vợ, sạc sau khi đi chợ vềkhoảng 1,5 kWhTừ chín giờ sáng tới hai giờ chiềukhoảng 1,5 kWh
Bếp từ bữa trưakhoảng 0,8 kWhMười một giờ tới mười hai giờkhoảng 0,8 kWh
Bếp từ bữa tốikhoảng 1,2 kWhNăm giờ rưỡi tới bảy giờgần như không
Cộngkhoảng 6,5 kWhkhoảng 2,3 kWh

Xe và bếp làm hoá đơn tăng khoảng 6,5 kWh mỗi ngày, nhưng chỉ khoảng 2,3 kWh rơi vào giờ có nắng. Chia cho giờ nắng quy đổi giả định 4 giờ và hệ số hao hụt 0,8, phần tấm cần thêm cho xe và bếp chỉ khoảng 0,7kWp, tức hơn một tấm.

Nếu nhà anh Bình trước đây cần khoảng 3kWp cho phần ban ngày cũ, giờ khoảng 3,7 tới 4kWp là vừa. Không phải 8kWp. Phần lớn điện xe và bếp nằm buổi tối, tấm pin hoà lưới không chạm tới được.

Dời giờ sạc: thay đổi rẻ nhất nhưng phải hợp đời sống

Xe ở nhà ban ngày thì sạc ban ngày. Xe của người nội trợ, người làm việc tại nhà, người làm ca đêm thường đỗ ở nhà buổi trưa. Cắm sạc khoảng chín, mười giờ sáng là xe ăn điện mặt trời gần trọn. Đây là phần dời giờ có ích nhất.

Xe đi học, đi làm cả ngày thì đừng ép. Không thể bắt con để xe ở nhà buổi trưa chỉ để khớp tấm pin. Tính theo thói quen thật. Phần sạc ban đêm vẫn dùng điện lưới, hoặc là việc của pin lưu trữ nếu sau này lắp.

Không sạc qua đêm không người trông ở chỗ kín. Dù sạc giờ nào, xe nên sạc ở chỗ thoáng, có người trong nhà, không chắn lối thoát, không cạnh đồ dễ cháy. Bộ sạc và ổ cắm dùng đúng loại của hãng sản xuất, không dùng ổ cắm nối dài lỏng lẻo.

Bếp từ bữa trưa là phần thưởng nhỏ. Nhà có người nấu trưa thì phần bếp trưa nằm trong giờ nắng. Không cần đổi giờ ăn, chỉ cần biết phần này có.

Ô tô điện là chuyện khác cỡ. Nếu nhà có ô tô điện sạc tại nhà, mỗi lần sạc có thể gấp nhiều lần xe máy, công suất bộ sạc cũng lớn. Cần đơn vị lắp đặt và thợ điện tính riêng cả tủ điện lẫn số tấm, không áp ví dụ ở bài này.

Đọc hai hoá đơn cũ và mới để kiểm con số ước

Nhà anh Bình có lợi thế: còn giữ hoá đơn trước khi mua xe và đổi bếp. Đặt hoá đơn cùng kỳ năm ngoái cạnh hoá đơn tháng này, chia mỗi cái cho số ngày của kỳ ghi chỉ số. Ví dụ giả định: năm ngoái khoảng 12,7 kWh mỗi ngày, năm nay khoảng 17,3 kWh mỗi ngày, tăng khoảng 4,6 kWh. Con số ước trong bảng là 6,5 kWh, cao hơn hoá đơn cho thấy. Chênh như vậy là bình thường: có thể xe không sạc đầy mỗi ngày, bếp từ nấu nhanh hơn ước, hoặc nhà bớt dùng ấm siêu tốc vì bếp từ đun nước nhanh.

Kiểm lại theo cách này giúp tránh hai sai. Sai thứ nhất là ước quá cao vì lấy công suất trên nhãn nhân với số giờ mà quên máy không chạy hết sức. Sai thứ hai là gán hết phần tăng của hoá đơn cho xe và bếp, trong khi cùng thời gian đó nhà có thể thêm một máy lạnh hay có người ở nhà nhiều hơn. Muốn tách rõ, trong một tuần, ghi công tơ ngay trước và ngay sau khi cắm sạc mỗi xe; hiệu số chính là điện của lần sạc đó, có kèm các đồ đang chạy cùng lúc nhưng đủ để ước.

Câu hỏi mẫu để hỏi điện lực nếu hoá đơn tăng bất thường mà không rõ vì sao: "Kỳ này nhà em tăng nhiều so với cùng kỳ, bên mình kiểm giúp em chỉ số công tơ có đúng không?" Còn nếu tăng đúng như ước, đó là con số nền để tính thêm công suất tấm pin, không cần ai kiểm thêm.

Câu hỏi mẫu cho nhà thầu khi nhà có xe điện và bếp từ

Nói rõ với nhà thầu nhà vừa có thêm xe và bếp, rồi hỏi:

  • "Nhà em có ba xe máy điện, hai xe sạc buổi tối, một xe sạc buổi trưa, anh tính phần nào vào công suất tấm?"
  • "Bếp từ nhà em kéo khoảng ba kW, cộng máy lạnh, ấm siêu tốc buổi trưa thì aptomat tổng có chịu không, có cần đổi không?"
  • "Inverter anh chọn có chịu thêm tấm nếu sau này nhà em mua thêm xe điện không?"
  • "Nếu sau này em muốn sạc xe buổi tối bằng điện mặt trời thì phải thêm pin lưu trữ, inverter này có nâng lên được không?"
  • "Chỗ sạc xe trong gara gần inverter thì có sao không, nên đặt cách nhau thế nào?"

Nhà thầu chỉ nói "có xe điện thì cứ lắp to" mà không hỏi lại giờ sạc là chưa tính đúng nhà bạn. Bạn có thể đưa luôn bảng xe và bếp ở trên để họ tính. Nếu họ vẫn giữ con số lớn, xin họ ghi rõ trên báo giá phần nào tính cho xe, phần nào cho bếp, giả định sạc giờ nào; có giấy ghi giả định thì sau này đối chiếu với sổ ghi công tơ mới có căn cứ.

Hay làm và nên làm khi nhà có xe điện, bếp từ

Những chỗ chủ nhà hay vấp sau khi thêm đồ điện mới:

Hay làmNên làm
Cộng cả điện sạc xe ban đêm vào số kWpChỉ cộng phần sạc rơi vào giờ nắng
Thấy bếp từ ba kW thì nghĩ phải thêm ba kWp tấmTính điện năng bếp dùng giờ nắng, thường chưa tới một kWh
Đổ cho điện mặt trời khi aptomat nhảy lúc nấu trưaNhờ thợ điện xem lại tải cộng dồn và cỡ aptomat, dây dẫn
Sạc xe bằng ổ cắm nối dài cho tiệnDùng ổ cắm cố định đúng tải, chỗ thoáng, có người trong nhà
Lắp dư tấm để "sau này mua ô tô điện"Lắp theo nhu cầu một hai năm tới, chọn inverter chịu thêm tấm

Cái không cần mua: bộ hẹn giờ sạc thông minh đắt tiền chỉ để dời giờ sạc xe máy. Cắm sạc khi về nhà buổi sáng là đủ; xe máy điện sạc vài tiếng là đầy, không cần canh từng phút.

Tự kiểm sau một tháng có xe và bếp mới

Lắp xong, trong tháng đầu ghi chỉ số công tơ lúc sáu giờ sáng và sáu giờ chiều, cùng sản lượng ngày trên ứng dụng theo dõi của hệ. Ghi thêm hôm nào xe được sạc buổi trưa, hôm nào không. So những ngày có sạc trưa với ngày không sạc trưa: nếu ngày có sạc trưa mà công tơ ban ngày gần như không nhích, hệ đang gánh được cả phần xe.

Nếu biểu đồ sản lượng buổi trưa bị cắt phẳng vào những ngày xe không sạc, đó là phần dư; dời thêm một xe sạc trưa vào những ngày đó sẽ dùng được phần dư. Nếu ngày nắng mà công tơ ban ngày vẫn quay đều cả khi không sạc xe, có thể phần ban ngày cũ đã bị ước thấp, mang sổ ghi tới hỏi nhà thầu.

Kiểm thêm chuyện an toàn ở gara: ổ cắm sạc có nóng tay sau khi sạc không, dây sạc có bị xe cán qua không, chỗ sạc có xa inverter và tủ điện của hệ không. Thấy ổ cắm nóng, có mùi khét, ngừng sạc ở ổ đó và gọi thợ điện. Có khói hay lửa thì đưa mọi người ra ngoài, gọi 114.

Câu hỏi thường gặp

Có xe máy điện thì có cần lắp điện mặt trời to hơn không?

Chỉ khi xe được sạc vào giờ có nắng. Xe sạc ban đêm thì hệ hoà lưới không giúp được, lắp to hơn cũng không giảm phần đó. Đếm xem xe nào sạc giờ nào rồi mới cộng.

Một xe máy điện sạc đầy tốn bao nhiêu kWh?

Ví dụ giả định khoảng 1,5 tới 2,5 kWh mỗi lần đầy tuỳ dung lượng pin xe. Xem thông số pin trong sổ hướng dẫn của xe để biết chính xác, rồi nhân với số lần sạc mỗi tuần.

Bếp từ có làm tăng nhiều công suất điện mặt trời cần lắp không?

Thường không nhiều. Bếp từ kéo công suất tức thời lớn nhưng một bữa nấu chỉ tốn khoảng một kWh. Phần đáng lo là aptomat và dây dẫn khi bếp chạy cùng lúc với máy lạnh, ấm siêu tốc.

Aptomat nhảy khi bật bếp từ sau khi lắp điện mặt trời là do đâu?

Thường do tải cộng dồn lúc đó vượt cỡ aptomat, không phải do hệ điện mặt trời. Nhờ thợ điện xem lại tủ điện, cỡ aptomat và dây dẫn. Không tự thay aptomat lớn hơn khi chưa kiểm dây.

Muốn sạc xe buổi tối bằng điện mặt trời thì phải làm sao?

Phải có pin lưu trữ để giữ điện buổi trưa lại cho buổi tối, và inverter phù hợp với pin. Đó là một khoản riêng, cách tính riêng. Nên chạy hệ hoà lưới một thời gian, đo phần dư buổi trưa trước rồi mới bàn.

Sạc xe máy điện trong gara cạnh inverter có an toàn không?

Nên để khoảng cách, chỗ sạc thoáng, có người trong nhà, không chắn lối thoát, không cạnh đồ dễ cháy. Hỏi đơn vị lắp đặt vị trí đặt inverter và chỗ sạc cho hợp lý ngay từ đầu.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138