NhietNang.comNhiệt Năng
Tính công suất theo hoá đơn điện

Lắp điện mặt trời 10kW cho nhà trọ: tính theo điện khu chung hay điện phòng thuê

Nhà trọ có hoá đơn tổng lớn nhưng điện ban ngày nằm ở đâu: khu chung, phòng người làm ca đêm hay phòng trống. Cách tách, ví dụ giả định và câu hỏi mẫu.

Boarding house corridor with many closed doors, a Vietnamese landlady in a moss green shirt walks away from the camera holding blank paper, bright midday light from the courtyard

Với nhà trọ, đừng tính công suất điện mặt trời theo hoá đơn tổng; hãy tách ra phần điện khu chung chủ nhà trả (bơm nước, đèn hành lang, camera, máy giặt chung) và phần điện phòng thuê dùng vào giờ có nắng, vì chỉ phần dùng ban ngày mới được tấm pin thay thế. Ví dụ giả định, một dãy trọ mười hai phòng có hoá đơn tổng 3.000 kWh mỗi tháng nhưng phần ban ngày thật chỉ khoảng 30 tới 40 kWh mỗi ngày, hợp với hệ khoảng 9 tới 11kWp chứ không phải trên 30kWp.

Tình huống giả định: cô Lan có dãy trọ mười hai phòng mái tôn ở một phường thuộc TP. Hồ Chí Minh (Bình Dương cũ), gần khu công nghiệp. Mỗi phòng có công tơ phụ, người thuê trả theo số đo hằng tháng. Một nửa phòng là công nhân làm ca, có người ca ngày, có người ca đêm. Mái tôn dài hơn bốn mươi mét, hướng gần nam, rất trống. Cô được chào hệ 20kW "cho xứng với mái". Cô muốn biết lắp bao nhiêu thì vừa, và chuyện tiền điện với người thuê sẽ thế nào.

Hoá đơn nhà trọ là tổng của những thứ rất khác nhau

Hoá đơn của dãy trọ gộp hai phần không liên quan nhau. Phần thứ nhất là khu chung: máy bơm đẩy nước lên bồn, đèn hành lang và cổng sáng cả đêm, camera, cổng tự động, máy giặt chung, có khi thêm bình nước nóng chung hay wifi chung. Phần này chủ nhà trả, không thu được của ai, và khá đều quanh năm. Phần thứ hai là tổng các công tơ phụ của từng phòng, chủ nhà thu lại của người thuê theo số đo.

Với tấm pin, điều quan trọng không phải ai trả mà là điện được dùng lúc mấy giờ. Ở dãy trọ công nhân, giờ cao điểm thật là từ năm giờ chiều tới mười một giờ đêm: cả dãy đi làm về, bật quạt, máy lạnh, nấu ăn, tắm, giặt. Buổi trưa, phần lớn phòng khoá cửa. Nhưng có một chi tiết người làm lâu mới biết: phòng của người làm ca đêm lại dùng máy lạnh và quạt đúng buổi trưa, vì đó là giờ họ ngủ. Một dãy trọ có năm sáu phòng ca đêm có thể có phần ban ngày cao hơn chủ nhà tưởng.

Vì vậy bước đầu không phải là gọi nhà thầu, mà là ghi số. Chủ dãy trọ có lợi thế lớn: đã có sẵn công tơ phụ từng phòng. Trong một tuần, chỉ cần đọc công tơ tổng và công tơ của vài phòng tiêu biểu lúc sáu giờ sáng và sáu giờ chiều là thấy rõ điện ban ngày đi đâu.

Tách điện ban ngày của dãy trọ trong một tuần

Việc này không cần dụng cụ, chỉ cần một cuốn sổ và đi một vòng hai lần mỗi ngày. Không mở hộp công tơ, chỉ đọc số qua mặt kính.

  1. Sáu giờ sáng và sáu giờ chiều mỗi ngày, ghi chỉ số công tơ tổng. Hiệu hai lần ghi là tổng điện ban ngày của cả dãy.
  2. Cùng hai giờ đó, ghi công tơ phụ của ba loại phòng: một phòng ca ngày, một phòng ca đêm, một phòng có trẻ nhỏ hoặc người ở nhà.
  3. Ghi riêng giờ chạy của máy bơm và máy giặt chung, nếu có thể thì đọc công tơ riêng của khu chung.
  4. Làm liền bảy ngày, gồm cả ngày Chủ nhật, vì Chủ nhật người thuê ở nhà nhiều hơn và điện ban ngày tăng hẳn.
  5. Cộng lại, chia bảy, ra điện ban ngày trung bình mỗi ngày. Ghi thêm ngày nào cao nhất, ngày nào thấp nhất.

Ví dụ giả định với dãy trọ của cô Lan: tổng điện ban ngày trung bình 36 kWh mỗi ngày, trong đó khu chung khoảng 8 kWh (bơm nước, máy giặt chung, camera), năm phòng ca đêm mỗi phòng khoảng 3,5 kWh buổi trưa vì bật máy lạnh khi ngủ, các phòng còn lại cộng khoảng 10 kWh. Chủ nhật lên 50 kWh, ngày thường thấp nhất 30 kWh.

Người thuê thay đổi theo mùa tuyển dụng, phòng trống lúc tết, nên con số này nên ghi lại vào hai thời điểm trong năm nếu được. Nhưng một tuần bình thường đã đủ để biết cỡ hệ nằm quanh đâu.

Ví dụ giả định: từ 36 kWh ban ngày ra số kWp

Dùng giờ nắng quy đổi giả định cho Đông Nam Bộ khoảng 4 giờ mỗi ngày và hệ số hao hụt 0,8.

Cách tínhPhần ban ngày mỗi ngàyRa khoảngNhận xét
Theo hoá đơn tổng 3.000 kWh mỗi thángcoi như 100 kWhkhoảng 31 kWpPhần lớn sản lượng trưa không có ai dùng
Theo phần ban ngày ngày thấp nhất30 kWhkhoảng 9,4 kWpGần như không dư ngày nào
Theo phần ban ngày trung bình36 kWhkhoảng 11 kWpNgày thường hơi dư, Chủ nhật thiếu
Chỉ khu chung chủ nhà trả8 kWhkhoảng 2,5 kWpHệ nhỏ, chỉ giảm phần chủ nhà tự trả

Con số 10kWp mà nhiều chủ trọ nghe tới nằm khá sát phần ban ngày trung bình của dãy cô Lan. Còn 20kWp cho xứng với mái là trả lời câu hỏi mái chứa được bao nhiêu, không phải dãy trọ dùng được bao nhiêu. Mái dư chỗ là chuyện tốt, để dành cho lúc xây thêm phòng hoặc lắp thêm sau.

Hệ khoảng 10kWp thường là hệ ba pha nếu nhà có điện ba pha. Dãy trọ lớn hay có sẵn điện ba pha, nhưng không phải dãy nào cũng có; hỏi điện lực địa phương và đơn vị lắp đặt trước khi chốt thiết bị.

Chuyện tiền điện với người thuê: biết để hỏi, đừng tự đặt luật

Câu hỏi khó nhất ở nhà trọ không nằm ở kỹ thuật. Khi có điện mặt trời, công tơ phụ của từng phòng vẫn đo đúng số kWh phòng đó dùng, không phân biệt điện từ lưới hay từ mái. Việc thu tiền điện của người thuê theo giá nào, ghi gì trên phiếu thu, là chuyện phải theo quy định hiện hành về giá điện cho người thuê nhà. Bạn hỏi điện lực địa phương hoặc nơi quản lý nhà trọ ở phường để biết, đừng nghe ai nói lắp điện mặt trời để thu tiền điện của người thuê cao hơn.

Cách làm êm nhất mà nhiều chủ trọ chọn là coi điện mặt trời trước hết để giảm phần khu chung mà mình đang tự trả và phần hao hụt chênh giữa công tơ tổng và tổng công tơ phụ, không làm thay đổi cách tính tiền với người thuê. Dãy trọ nào cũng có phần chênh này, do dây dài, đèn cổng, đèn cầu thang, hao trên đường dây.

Nếu có thay đổi gì liên quan tới tiền điện của người thuê, nói rõ bằng giấy, có chữ ký. Khi có tranh chấp, hỏi luật sư hoặc cơ quan có thẩm quyền, đừng tự xử lý bằng cách cắt điện phòng.

Câu hỏi mẫu cho nhà thầu và cho điện lực

Những câu này nên hỏi trước khi ký, ghi câu trả lời lại:

  • "Dãy trọ nhà em ban ngày dùng khoảng ba mươi sáu số, anh tính hệ bao nhiêu kWp, sao không phải hai mươi?"
  • "Nhà em có điện ba pha không, nếu chỉ một pha thì hệ mười kWp có lắp được không, có phải xin nâng không?"
  • "Mái tôn dãy trọ dài bốn mươi mét, anh bắt khung vào xà gồ bằng gì, vít có gioăng không, có kỹ sư xem tải mái không?"
  • "Dây từ mái xuống tủ điện đi chỗ nào, có đi qua hành lang chỗ người thuê để xe, phơi đồ không?"
  • "Anh hỏi giúp hoặc chỉ em hỏi điện lực: nhà trọ lắp điện mặt trời áp mái thì cần đăng ký gì, công tơ tổng có phải thay không?"

Một điều chủ trọ nên tự nói trước với nhà thầu: người thuê ra vào nhiều, trẻ con chạy hành lang, nên tủ điện của hệ phải có khoá, đặt cao, không đặt ở lối đi chung. Inverter đặt nơi thoáng, không bị nắng chiều chiếu thẳng, không đặt cạnh chỗ để xe máy hay chỗ nấu ăn.

Hay làm và nên làm ở dãy trọ

Những chỗ chủ trọ hay vấp:

Hay làmNên làm
Tính theo hoá đơn tổng cả dãyTách phần ban ngày bằng công tơ tổng và vài công tơ phụ trong một tuần
Lắp kín mái cho xứng diện tíchLắp theo phần ban ngày, chừa mái để lắp thêm khi xây thêm phòng
Đặt inverter ngay hành lang cho dễ thấyĐặt nơi thoáng mát, có khoá, ngoài tầm tay trẻ nhỏ
Tự đổi cách thu tiền điện của người thuêHỏi điện lực địa phương quy định hiện hành, thông báo rõ bằng giấy
Bỏ qua ca làm việc của người thuêHỏi qua giờ làm của người thuê để biết phòng nào dùng điện ban ngày

Cái không cần mua: công tơ thông minh cho từng phòng chỉ để tính công suất. Công tơ phụ đang có, đọc đúng giờ, là đủ. Cũng không cần lắp pin lưu trữ ngay cho đèn hành lang ban đêm; phần đèn hành lang thường nhỏ, đổi sang đèn tiết kiệm và hẹn giờ tắt bớt lúc khuya là xong, rẻ hơn nhiều so với một tủ pin. Nếu dãy trọ hay mất điện và cần bơm nước, camera vẫn chạy khi cúp, đó là bài toán riêng, tính sau khi hệ hoà lưới đã chạy ổn một mùa.

Lắp xong, kiểm gì trong một tháng

Tháng đầu, mỗi tối ghi sản lượng ngày trên ứng dụng theo dõi và chỉ số công tơ tổng lúc sáu giờ sáng, sáu giờ chiều. So hiệu chỉ số ban ngày tháng này với tuần ghi chép trước khi lắp. Nếu điện mua từ lưới ban ngày giảm gần bằng sản lượng hệ, cỡ hệ là vừa. Nếu sản lượng cao mà điện mua ban ngày giảm ít, phần nhiều sản lượng đang dư, hãy xem biểu đồ có bị cắt phẳng buổi trưa không.

Sau trận mưa lớn đầu tiên, đi dọc hành lang nhìn lên trần ở những chỗ có chân khung bên trên. Mái tôn dãy trọ thường cũ, vít bắt không đúng xà gồ hoặc thiếu gioăng là dột ngay mùa mưa đầu, người thuê sẽ báo trước cả chủ nhà. Có dột thì chụp ảnh, báo đơn vị lắp đặt xử lý theo cam kết.

Việc lên mái kiểm tra, vệ sinh tấm là việc của thợ có dây an toàn, mũ, giày bám, người giữ thang. Mái tôn dãy trọ dài, trơn, nhiều chỗ tôn đã mỏng, chủ trọ không tự lên.

Câu hỏi thường gặp

Nhà trọ mười phòng nên lắp điện mặt trời bao nhiêu kW?

Không có con số chung theo số phòng. Phải tách phần điện dùng ban ngày bằng cách ghi công tơ sáng và chiều trong một tuần. Ví dụ giả định, phần ban ngày khoảng 30 kWh mỗi ngày thì hợp hệ khoảng 9 tới 10kWp ở miền Nam.

Có nên lắp kín mái tôn dãy trọ cho được nhiều điện không?

Không nên nếu dãy trọ không dùng hết vào ban ngày. Phần dư buổi trưa được xử lý thế nào tuỳ quy định hiện hành của điện lực địa phương. Lắp theo phần ban ngày, chừa mái để mở rộng sau là cách an toàn hơn.

Có điện mặt trời thì thu tiền điện người thuê thế nào?

Công tơ phụ vẫn đo đúng số điện mỗi phòng dùng. Thu theo giá nào phải theo quy định hiện hành về giá điện cho người thuê nhà, bạn hỏi điện lực địa phương. Có thay đổi thì thông báo bằng giấy, tranh chấp thì hỏi luật sư.

Nhà trọ chỉ có điện một pha có lắp được hệ 10kW không?

Có những hệ một pha cỡ lớn, nhưng nhiều nơi hệ khoảng 10kW hợp với điện ba pha hơn. Hỏi điện lực địa phương nhà bạn đang dùng loại nào và đơn vị lắp đặt có cần nâng hay không trước khi chọn thiết bị.

Phòng người làm ca đêm có làm thay đổi cách tính không?

Có. Người làm ca đêm ngủ ban ngày, hay bật máy lạnh và quạt buổi trưa, nên phần điện ban ngày của dãy trọ cao hơn tưởng. Ghi công tơ phụ một phòng ca đêm trong một tuần là thấy rõ phần này.

Đặt inverter ở đâu trong nhà trọ cho an toàn?

Nơi thoáng, mát, không bị nắng chiều chiếu thẳng, ngoài tầm tay trẻ nhỏ, không ở lối đi chung, không cạnh chỗ để xe hay chỗ nấu ăn. Tủ điện của hệ nên có khoá và có cầu dao cắt riêng, ghi chú rõ để người nhà biết.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138