NhietNang.comNhiệt Năng
Sự cố và bảo dưỡng máy nước nóng

Máy nước nóng năng lượng mặt trời sau bão: kiểm gì trước khi mở nước dùng lại

Sau bão, máy nước nóng năng lượng mặt trời có thể lệch khung, vỡ ống, ngấm nước hộp điện: nhìn gì từ dưới đất, mở nước lại theo thứ tự nào và hỏi thợ ra sao.

Wide shot of a flat rooftop after a storm with scattered branches and leaves around a solar water heater, a homeowner in a slate grey raincoat looks on from the stair door

Sau bão, đừng mở nước và bật bình phụ điện ngay: trước hết ngắt aptomat, tức cầu dao tự động, của thanh đốt, đứng ở chỗ an toàn nhìn xem máy còn đúng chỗ, khung còn thẳng, ống còn đủ, dây điện và ống nước không bị kéo đứt; rồi mới mở van cấp nước từ từ và kiểm rỉ. Mọi việc trên mái đợi gió lặng hẳn, mái khô, trời sáng, và để thợ làm, có dây an toàn, mũ, giày bám. Chủ nhà làm phần quan sát và mở khoá van ở dưới.

Ví dụ giả định: nhà hai tầng mái bằng ở một phường của thành phố Đà Nẵng (vùng Quảng Nam cũ), năm người, máy ống chân không khoảng 200 lít có thanh đốt điện, đặt trên khung sắt ở sân thượng. Đêm bão gió giật mạnh, sáng ra cành cây gãy vương khắp sân thượng, máy trông vẫn đứng nhưng hơi nghiêng, có hai ống không còn thấy ánh bạc ở đáy. Điện lưới vừa có lại, cả nhà muốn tắm nước nóng ngay.

Vì sao bão làm hỏng máy theo những cách không nhìn thấy ngay

Máy nước nóng năng lượng mặt trời là một khối dài hứng gió cả mặt trước lẫn mặt sau, đặt trên khung cao. Gió giật đẩy cả khối như đẩy một cánh buồm. Khung bắt vít nở vào sàn bê tông thì vít có thể bị nhổ dần; khung bắt vào xà gồ mái tôn thì chỗ bắt có thể bị xé tôn. Máy không đổ nhưng đã lệch vài phân, đủ làm các ống bị bẻ ở cổ và gioăng hở.

Có một chi tiết thợ vùng bão đều biết: bồn đầy nước nặng gấp mấy lần bồn rỗng nên khó bị gió lật hơn. Ví dụ giả định, bồn 200 lít rỗng cùng khung và ống nặng chừng 60 tới 80 ký, khi đầy nước nặng gần 300 ký. Vậy mà trước bão nhiều nhà lại xả cạn bồn vì sợ nặng sập mái, đúng lúc máy cần nặng nhất. Mái bằng bê tông chịu được tải đó từ lúc lắp; nếu nghi ngờ kết cấu, đó là chuyện cần hỏi người khảo sát trước mùa bão, không phải xả cạn trong đêm bão.

Phần dễ hỏng mà không thấy là hộp đấu dây của thanh đốt điện trên bồn. Mưa quất ngang theo gió lùa nước vào khe nắp hộp, vào ống luồn dây. Bật thanh đốt khi trong hộp còn ướt là có thể chập, nhảy aptomat, hay tệ hơn là rò điện ra thân bồn và đường ống kim loại. Vì vậy thanh đốt là thứ cuối cùng được bật lại sau bão, không phải thứ đầu tiên.

Nhìn từ dưới đất: danh sách kiểm trong năm phút

Đứng ở cửa lên sân thượng hoặc ngoài sân, khi gió đã lặng, nhìn và ghi lại từng mục, chụp ảnh nếu được:

  • Máy còn đứng đúng chỗ cũ không, khung có nghiêng, có bị xoay so với mép tường không.
  • Dàn ống còn đủ và thẳng hàng không, có ống vỡ, ống mất ánh bạc ở đáy, mảnh kính rơi quanh chân máy không.
  • Bồn có vết móp, vỏ ngoài có bị bong, nắp hai đầu bồn còn nguyên không.
  • Dây điện của thanh đốt có bị kéo căng, tuột khỏi kẹp, cọ vào mép tường hay mép tôn không.
  • Đường ống nước nóng, ống cấp lạnh có bị gập, tuột khớp nối, chảy nước không.
  • Cây, cành, tôn nhà bên, tấm biển quảng cáo nào đè lên hoặc dựa vào máy không.
  • Dưới trần tầng trên cùng có vệt nước mới không, nhất là ngay phía dưới chân máy.

Thấy cành cây hay tấm tôn đè lên máy thì không tự kéo ra. Vật đè có thể đang giữ máy khỏi đổ thêm, và kéo mạnh làm vỡ thêm ống. Để thợ lên gỡ có dây an toàn, có người phụ.

Mở nước và điện lại theo đúng thứ tự

Khi danh sách trên không có gì nghiêm trọng, làm lần lượt:

  1. Giữ aptomat của thanh đốt điện ở vị trí ngắt. Nếu nhà không có aptomat riêng cho thanh đốt, ngắt luôn nhánh đó ở tủ điện cho tới khi thợ kiểm.
  2. Nếu đêm bão đã khoá van cấp lên máy, mở lại từ từ, chỉ khoảng một phần tư vòng, nghe tiếng nước chảy vào bồn. Mở chậm để nếu có ống nứt thì nước rỉ ít, kịp thấy.
  3. Đợi mười lăm phút, nhìn lại chân máy, máng nước, trần tầng dưới. Có nước nhỏ giọt mới thì khoá lại và gọi thợ.
  4. Mở vòi nóng ở dưới, xả vài ca đầu. Nước nguồn sau bão hay đục bùn, nước trong bồn có thể có lá vụn nếu nắp thông hơi bị bật. Xả tới khi trong.
  5. Chỉ bật lại thanh đốt sau khi thợ đã mở hộp đấu dây kiểm khô ráo, hoặc sau vài ngày nắng ráo và aptomat chống giật thử không nhảy. Bật xong đứng gần tủ điện vài phút; aptomat nhảy thì ngắt hẳn, không bật lại lần hai.

Trong vài ngày đầu sau bão, cả nhà tắm nước nóng từ máy năng lượng mặt trời là được, trời nắng lại thì nước tự nóng. Chờ thêm một hai ngày cho chắc vẫn tốt hơn bật vội thanh đốt khi chưa biết hộp điện còn ướt hay không.

Câu hỏi nên hỏi thợ khi gọi kiểm sau bão

Sau bão thợ rất bận, nói rõ những gì đã thấy và hỏi đúng việc:

  • "Máy nhà em bị nghiêng chừng vài phân về phía tây, anh kiểm giúp em vít chân khung còn chắc không, có cần khoan neo lại không?"
  • "Có hai ống mất ánh bạc, anh mang theo ống đúng cỡ, nếu chưa có thì bịt tạm giúp em được không?"
  • "Hộp điện thanh đốt có bị ngấm nước không anh, em đã ngắt aptomat từ tối bão, bao giờ bật lại được?"
  • "Nhà em có cần dây cáp néo thêm cho khung không, néo vào đâu cho chắc mà không làm thấm sàn?"
  • "Dây điện thanh đốt đang đi sát mép tường, anh đi lại trong ống luồn có kẹp giúp em được không?"

Chi phí neo lại khung, thay ống, kiểm điện sau bão chỉ là khoảng tham khảo, thay đổi theo thời điểm, khu vực và mức hư hại; sau bão giá công thường cao hơn ngày thường vì thợ phải đi nhiều nhà. Hỏi giá trước khi thợ lên, tách phần nào làm ngay, phần nào để sau được.

Hay làm và nên làm quanh mùa bão

Những thói quen này quyết định máy còn hay mất sau một đêm gió lớn:

Hay làmNên làm
Xả cạn bồn trước bão cho nhẹ máiĐể bồn đầy nước, khoá van cấp, ngắt thanh đốt
Lấy dây nilon buộc máy vào lan canNéo bằng cáp thép và tăng đơ do thợ lắp, bắt vào điểm chắc
Trèo lên sân thượng lúc gió còn giật để xemĐợi gió lặng hẳn, nhìn từ cửa cầu thang
Có điện lại là bật ngay thanh đốtChờ thợ kiểm hộp điện, thử aptomat chống giật
Tự kéo cành cây đè lên máyĐể thợ gỡ, tránh làm vỡ thêm ống và bị kính cứa

Cái không cần mua: bạt trùm cả máy trước bão. Bạt thành một cánh buồm lớn hơn, gió càng có chỗ bám, và rách ra thì quấn vào ống làm vỡ thêm. Néo chắc và để bồn đầy tốt hơn mọi tấm che.

Cũng không cần tháo ống chân không cất vào nhà trước mỗi cơn bão. Tháo lắp nhiều lần làm hỏng gioăng, dễ vỡ ống khi mang lên xuống cầu thang, trong khi ống cắm chắc vào bồn đã néo thì gió thường không rút được ra.

Chuẩn bị cho mùa bão sau, và tự kiểm khi trời yên

Mỗi năm trước mùa bão, nhờ thợ kiểm một lần: vít nở chân khung, chỗ hàn khung có gỉ thủng không, cáp néo còn căng không, hộp điện thanh đốt có gioăng nắp còn tốt không. Việc này làm lúc trời đẹp mất chừng nửa giờ, rẻ hơn rất nhiều so với dựng lại máy sau bão.

Ghi sẵn một tờ việc cần làm trước bão dán ở cửa lên sân thượng: khoá van cấp, ngắt aptomat thanh đốt, dọn đồ rời trên sân thượng như chậu cây, ghế nhựa, tấm tôn thừa. Phần lớn ống vỡ trong bão là do đồ rời bay vào, không phải do gió trực tiếp.

Hai tuần sau bão, kiểm lại một lần nữa khi trời nắng: nước buổi tối có nóng như trước bão không, trần dưới chân máy có loang thêm không, aptomat thanh đốt có nhảy lần nào không. Ghi vào sổ cùng ngày bão. Máy lệch nhẹ mà không sửa, sau vài trận gió nữa thường mới lộ ra bằng một ống nứt ở cổ, lúc đó xem lại sổ là biết nguyên nhân bắt đầu từ đâu.

Mái tôn, mái ngói, máy tấm phẳng: sau bão kiểm thêm gì

Máy đặt trên mái tôn. Chân khung thường bắt vít xuyên tôn vào xà gồ. Gió giật làm tôn quanh vít bị xé rộng lỗ, vòng đệm cao su bung ra. Mấy trận mưa sau bão mới thấy trần thạch cao loang ngay dưới chân máy. Nhìn từ trong nhà lên phía dưới mái tôn bằng đèn pin, chỗ nào có vệt nước mới là chỗ vít cần thợ bắn lại có gioăng và keo chống dột.

Máy đặt trên mái ngói. Khung thường được móc vào cầu phong hay li tô dưới lớp ngói. Gió lùa làm vài viên ngói quanh chân khung bị xô lệch hoặc vỡ, nước mưa theo đó chảy vào. Từ dưới đất nhìn mặt ngói quanh chân máy có viên nào lệch hàng, có khe hở sáng không.

Máy tấm phẳng. Tấm thu nhiệt phẳng có mặt kính cường lực lớn, khó vỡ vì gió nhưng dễ bị đồ bay va vào làm rạn. Ống đồng bên trong nối với bồn qua các đoạn ống mềm hay ống đồng lộ ra ngoài, gió giật làm các mối nối đó bị kéo căng và rỉ. Nhìn mép tấm và các đoạn nối có vệt nước không.

Dây tiếp địa và chống sét. Nhà có kim thu sét hay dây tiếp địa nối với khung máy thì sau bão có sét nên nhờ thợ điện kiểm mối nối dây có bị đứt, bị cháy sém không. Đây là việc của thợ, chủ nhà chỉ cần nhắc khi gọi.

Nhà bên cạnh. Mái tôn, bồn nước, ăng ten nhà bên bị gió làm lỏng có thể đổ sang máy nhà mình ở trận gió sau. Nói chuyện với hàng xóm để cùng gia cố, rẻ hơn sửa lại hai cái máy.

Câu hỏi thường gặp

Có nên xả cạn bồn nước nóng năng lượng mặt trời trước bão không?

Không nên, bồn đầy nước nặng hơn nhiều nên khó bị gió lật hơn bồn rỗng. Trước bão nên để bồn đầy, khoá van cấp nước và ngắt aptomat thanh đốt điện.

Sau bão bao lâu thì bật lại bình phụ điện được?

Chỉ bật sau khi thợ đã kiểm hộp đấu dây khô ráo, hoặc sau vài ngày nắng ráo và aptomat chống giật thử không nhảy. Nếu aptomat nhảy khi bật thì ngắt hẳn và gọi thợ điện.

Máy nước nóng bị nghiêng sau bão có dùng tạm được không?

Nghiêng nhẹ mà không rỉ nước thì có thể dùng tạm vài ngày, nhưng cần thợ neo lại sớm vì ống bị bẻ ở cổ dễ nứt dần. Nghiêng rõ hoặc khung bị nhổ chân thì khoá van cấp và chờ thợ.

Néo máy nước nóng năng lượng mặt trời thế nào cho chắc?

Thợ thường dùng cáp thép có tăng đơ, néo từ khung xuống các điểm chắc như dầm, cột hoặc móc bắt vào sàn bê tông, xử lý chống thấm ở chỗ khoan. Dây nilon buộc vào lan can không đủ giữ khi gió giật mạnh.

Nước nóng sau bão bị đục có dùng được không?

Thường do nước nguồn đục bùn hoặc lá vụn lọt vào bồn qua nắp thông hơi. Xả vòi nóng và van đáy bồn tới khi nước trong rồi mới dùng; nếu nước vẫn có mùi lạ, gọi thợ súc bồn.

Có nên tự lên sân thượng dọn cành cây quanh máy không?

Sân thượng bằng có lan can thì có thể dọn cành rời khi gió đã lặng, sàn khô và trời sáng, đi giày bám. Không kéo cành đang đè lên máy và không leo lên mái tôn, việc đó để thợ có dây an toàn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138