NhietNang.comNhiệt Năng
Sự cố và bảo dưỡng máy nước nóng

Máy nước nóng năng lượng mặt trời bị rò nước: tìm chỗ rỉ, sửa hay thay

Máy nước nóng năng lượng mặt trời rỉ ở cổ ống, thân bồn, khớp nối hay tràn liên tục qua ống thông hơi: cách khoanh vùng chỗ rò, ước lượng nước mất và khi nào nên thay.

Over-the-shoulder view of a technician in a sage green shirt wearing a safety harness and helmet wiping a wet tube joint on a solar tank, damp rooftop after rain

Máy nước nóng năng lượng mặt trời bị rò nước thường rỉ ở một trong bốn chỗ: gioăng cổ ống chân không, khớp nối và van trên đường ống, mối hàn ruột bồn, hoặc tràn liên tục qua ống thông hơi do phao hỏng hay bồn nước lạnh đặt quá cao; ba chỗ đầu sửa được với chi phí nhỏ, chỉ ruột bồn thủng mới đáng tính chuyện thay bồn. Việc của chủ nhà là khoanh vùng chỗ rò từ dưới, ước lượng nước mất bao nhiêu, rồi gọi thợ mang đúng đồ lên.

Ví dụ giả định: nhà phố ba tầng ở một phường của thành phố Huế, bốn người, máy ống chân không khoảng 180 lít trên mái bê tông. Trần phòng ngủ tầng ba có một vệt ố vàng loang dần theo hướng chân máy. Trên mái, ống thông hơi nhỏ ở đầu bồn lúc nào cũng nhỏ nước, buổi trưa thì chảy thành dòng. Hoá đơn nước tháng này cao hơn hẳn mấy tháng trước dù không ai dùng thêm.

Tràn qua ống thông hơi: khi nào bình thường, khi nào là lỗi

Máy năng lượng mặt trời loại không áp phổ biến ở nhà Việt có một ống nhỏ hở ở đầu bồn, gọi là ống thông hơi hay ống xả tràn. Nó để không khí ra vào khi bồn đầy hay vơi, và để hơi nóng thoát ra khi nước sôi. Trưa nắng gắt, nước nóng nở ra, ống này nhỏ ít giọt hay phì chút hơi là bình thường.

Chảy thành dòng liên tục cả ngày lẫn đêm thì không bình thường. Có hai nguyên nhân thợ gặp nhiều nhất. Một: bồn nóng có phao cơ bên trong để tự ngắt nước khi đầy, phao bị thủng hoặc kẹt cặn, nước cứ vào mãi rồi tràn ra ống thông hơi. Hai: bồn nước lạnh cấp cho máy đặt cao hơn miệng ống thông hơi, nước lạnh chảy theo nguyên lý bình thông nhau, đẩy nước trong bồn nóng tràn ra liên tục. Lỗi thứ hai hay gặp ở nhà vừa nâng bồn lạnh lên cao cho nước mạnh hơn.

Phân biệt: khoá van cấp nước lạnh lên máy. Nếu ống thông hơi ngừng chảy sau ít phút, lỗi nằm ở phao hoặc độ cao bồn lạnh, không phải bồn thủng. Nếu vẫn rỉ nước từ chỗ khác trên thân máy, có rò thật. Phép thử này làm ở van dưới, không cần lên mái.

Khoanh vùng chỗ rỉ mà không phải trèo lên

Chọn buổi sáng trời khô, đã hai ba ngày không mưa, để nước nhìn thấy chắc chắn là nước từ máy:

  1. Ghi số đồng hồ nước vào buổi tối khi cả nhà đã dùng xong, sáng hôm sau trước khi ai mở vòi ghi lại. Nếu số tăng dù không ai dùng, nhà đang mất nước ở đâu đó, có thể là máy, có thể là bồn cầu hay ống khác.
  2. Khoá van cấp lên máy năng lượng mặt trời tối hôm sau, làm lại phép đo đồng hồ. Số không tăng nữa thì phần nước mất là do máy.
  3. Từ cửa lên mái hay cửa sổ tầng trên, quan sát chân máy bằng đèn pin vào sáng sớm: vệt nước, rêu xanh, vệt vôi trắng chạy từ chỗ nào xuống. Rêu và vệt vôi là dấu của chỗ rỉ lâu ngày.
  4. Nhìn trần phòng dưới: vệt ố nằm ngay dưới cổ ống thường là gioăng; nằm dưới đầu bồn thường là khớp nối hay van; nằm rải dọc theo thân máy có thể là ruột bồn.
  5. Ghi lại từng điều thấy được, chụp ảnh, gửi thợ trước khi họ lên.

Cũng nên kiểm luôn đường ống từ máy đi xuống: nhiều trường hợp trần ố không phải do máy mà do khớp nối ống nóng trong tường, nước rỉ chảy dọc ống ra đúng chỗ dưới máy.

Nước mất bao nhiêu: ước lượng bằng số giả định

Chỗ rỉ nhỏ giọt trông không đáng gì, nhưng cộng lại khá nhiều. Ví dụ giả định: một giọt nước chừng một phần hai mươi mililít, rỉ một giọt mỗi giây, một ngày có hơn tám vạn giây, ra khoảng bốn lít. Một tháng mất hơn trăm lít, chưa kể nước đó là nước đã được làm nóng.

Ống thông hơi chảy thành dòng nhỏ cỡ một lít mỗi phút thì khác hẳn: một ngày là khoảng một nghìn bốn trăm lít, tức gần một khối rưỡi nước. Một tháng có thể vài chục khối, đủ làm hoá đơn nước tăng thấy rõ. Nhà dùng máy bơm đẩy nước lên bồn lạnh còn mất thêm tiền điện vì bơm chạy liên tục để bù.

Ngoài tiền, nước rỉ lâu ngày ngấm vào sàn mái, trần, cốt thép, làm bong lớp chống thấm và loang ố trần nhà. Gioăng cổ ống rỉ còn cho nước ngấm vào lớp cách nhiệt PU của bồn, làm bồn giữ nhiệt kém dần. Vì vậy chỗ rỉ nhỏ vẫn nên sửa trong vài tuần, không để qua một mùa mưa.

Trong lúc chờ thợ, nếu rỉ nhiều, khoá van cấp lên máy vào buổi tối sau khi cả nhà tắm xong và mở lại sáng hôm sau. Cách này giảm được phần lớn nước mất qua đêm mà ban ngày vẫn có nước nóng dùng; chỉ nhớ đừng khoá cả ngày trong lúc nắng gắt khi bồn đã vơi.

Rò ở đâu, thợ làm gì, sửa hay thay

Bảng dưới gom các chỗ rò hay gặp, việc thợ thường làm và khi nào nên tính thay:

Chỗ ròThợ thường làmKhi nào tính thay
Gioăng cổ ống chân khôngRút ống, thay gioăng mới, lắp lại thẳng hàngHầu như không cần thay máy; thay hết gioăng nếu đã chai
Khớp nối, van trên đường nóng và lạnhQuấn lại băng tan, thay khớp, thay van một chiều hay van khoáKhông cần thay máy
Phao trong bồn nóng hỏngThay phao, làm sạch cặn quanh phaoKhông cần thay máy
Bồn lạnh đặt cao hơn ống thông hơiNối dài ống thông hơi lên cao hơn mặt nước bồn lạnh, hoặc hạ bồn lạnhKhông cần thay máy
Mối hàn ruột bồn rỉMột số trường hợp hàn lại được, phải tháo vỏRuột bồn gỉ nhiều chỗ, máy đã lâu năm thì cân nhắc thay bồn
Vỏ bồn ngoài thủng, nước mưa ngấm vàoTrám, bịt mối hở, thay nắp đầu bồnLớp cách nhiệt ướt nặng thì bồn giữ nhiệt kém, cân nhắc thay

Giá các việc này chỉ là khoảng tham khảo, thay đổi theo thời điểm, khu vực và loại máy: thay gioăng, khớp, van hay phao thường ở mức vài trăm nghìn đồng tới khoảng một triệu đồng; thay bồn mới cùng cỡ thì lên tới vài triệu đồng trở lên. Thợ báo phải thay bồn khi chưa mở ra xem thì nên mời thêm một thợ khác xem lần nữa.

Câu hỏi nên hỏi thợ trước khi chốt sửa

Gửi ảnh và số đồng hồ nước trước, rồi hỏi:

  • "Em khoá van cấp thì ống thông hơi ngưng chảy, anh thấy là do phao hay do bồn lạnh nhà em đặt cao quá?"
  • "Vệt ố trên trần nằm đúng dưới cổ ống thứ năm, anh thay gioăng ống đó luôn mấy ống bên cạnh được không?"
  • "Nếu anh nói bồn thủng thì anh chỉ giúp em chỗ thủng ở đâu, có hàn lại được không hay phải thay?"
  • "Thay bồn mới thì có giữ lại được ống và khung cũ không, ống cũ có vừa lỗ bồn mới không?"
  • "Sửa xong anh bảo hành mấy tháng, nếu rỉ lại thì anh quay lại có tính công không?"

Ghi lại câu trả lời trong tin nhắn. Bảo hành sửa chữa có ghi lại bằng chữ, dù chỉ là tin nhắn, vẫn dễ đòi hơn lời hứa miệng.

Khi thợ đang làm trên mái, chủ nhà không cần leo theo để xem. Nhờ thợ chụp ảnh chỗ rò trước và sau khi sửa, gioăng cũ, phao cũ tháo ra, để mình biết đã thay cái gì và lần sau kể lại được cho thợ khác.

Sau khi sửa: tự kiểm trong một tháng

Ba ngày đầu sau khi thợ sửa, ghi số đồng hồ nước buổi tối và buổi sáng như lúc khoanh vùng. Số không tăng qua đêm là chỗ rò đã kín. Nhìn ống thông hơi vào trưa nắng: nhỏ vài giọt hay phì hơi là bình thường, chảy thành dòng là chưa xong.

Vệt ố trên trần không biến mất ngay; sàn mái còn ngậm nước có khi vài tuần mới khô. Đánh dấu mép vệt ố bằng bút chì nhẹ, một tuần sau nhìn lại xem vệt có lan rộng hơn mép đánh dấu không. Không lan là tốt, lan thêm là còn rỉ chỗ khác.

Sau một tháng, nếu trần đã khô hẳn mà còn ố, chỉ cần sơn lại bằng sơn chống thấm cho trần. Đừng sơn trong khi trần còn ẩm, sơn sẽ bong và che mất dấu hiệu nếu chỗ rò quay lại. Ghi ngày sửa, chỗ sửa, người sửa vào sổ; máy rỉ nhiều lần ở các chỗ khác nhau trong một năm là dấu hiệu nên bàn chuyện thay bồn trước khi rỉ tiếp.

Ba trường hợp rò nước mà thợ lâu năm hay gặp

Vừa nâng bồn nước lạnh lên cao. Nhà than nước yếu, nhờ thợ kê bồn lạnh lên giá cao thêm một mét. Nước mạnh hơn thật, nhưng mặt nước bồn lạnh giờ cao hơn miệng ống thông hơi của bồn nóng, và từ hôm đó ống thông hơi chảy suốt ngày đêm. Cách sửa thường đơn giản: nối dài ống thông hơi lên cao hơn mặt nước bồn lạnh vài chục phân và cố định chắc.

Rỉ từ gioăng sau lần vệ sinh ống. Tháo ống ra vệ sinh mà lắp lại gioăng cũ đã chai, hoặc lắp ống hơi lệch, vài tuần sau cổ ống bắt đầu rỉ. Đây là lý do nên thay gioăng mới mỗi lần tháo ống và nhờ thợ quay lại kiểm sau một tuần.

Rỉ chỉ vào ban đêm. Ban ngày nước nóng làm cao su gioăng nở ra, kín; đêm nước nguội, gioăng co lại và rỉ. Chủ nhà lên xem buổi trưa không thấy gì nên tưởng hết rò. Kiểm vào sáng sớm, trước khi nắng lên, mới thấy rõ vệt nước mới ở cổ ống.

Nước rỉ không phải từ máy mà từ bồn lạnh. Bồn nước lạnh đặt cạnh máy rỉ ở chân, ở van phao hay tràn qua miệng bồn, nước chảy theo mặt sàn mái ra đúng chỗ dưới máy năng lượng mặt trời. Khoá van cấp lên máy mà nước vẫn chảy là phải nhìn sang bồn lạnh.

Câu hỏi thường gặp

Ống thông hơi máy nước nóng năng lượng mặt trời nhỏ giọt có sao không?

Trưa nắng nhỏ vài giọt hay phì hơi là bình thường vì nước nóng nở ra. Chảy thành dòng liên tục cả ngày là lỗi phao hoặc bồn nước lạnh đặt cao hơn miệng ống thông hơi, cần thợ xử lý.

Làm sao biết bồn nước nóng bị thủng hay chỉ rỉ gioăng?

Vệt nước và rêu nằm ngay cổ ống thường là gioăng; nước rỉ dọc thân bồn hoặc chảy ra từ mép vỏ bồn có thể là ruột bồn. Thợ phải mở vỏ hoặc thử áp mới khẳng định được bồn thủng.

Máy nước nóng rò nước có làm tăng hoá đơn nước không?

Có, rỉ một giọt mỗi giây đã mất vài lít mỗi ngày, còn tràn liên tục thành dòng có thể mất hàng khối mỗi tháng. Ghi số đồng hồ nước qua đêm là cách nhanh nhất để biết.

Có tự quấn băng keo chỗ rỉ trên máy được không?

Băng keo thường gặp nước nóng và nắng là bong sau vài ngày, lại phải trèo lên mái để quấn. Nên khoá van cấp nếu rỉ nhiều và gọi thợ thay gioăng hay khớp nối đúng loại.

Trần nhà bị ố dưới chân máy nước nóng thì làm gì trước?

Khoanh vùng nước mất bằng đồng hồ nước, khoá van cấp lên máy xem rỉ có ngừng không, rồi gọi thợ sửa chỗ rò. Chỉ sơn lại trần sau khi đã khô hẳn vài tuần.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138