NhietNang.comNhiệt Năng
Sự cố và bảo dưỡng máy nước nóng

Nước nóng chảy ra vòi lạnh: máy năng lượng mặt trời bị lẫn nước và van một chiều

Vòi lạnh ra nước ấm, nước nóng hết nhanh dù trời nắng: vì sao đường nóng và lạnh lẫn nhau, cách tìm vòi trộn gây lỗi, van một chiều đặt ở đâu và chuyện bơm tăng áp.

A young Vietnamese mother in a pink sweater tests the cold tap at a kitchen sink with the back of her hand, toddler kept away behind her, bright midday light

Nước nóng chảy ra vòi lạnh, hoặc nước nóng năng lượng mặt trời hết nhanh bất thường, phần lớn là do đường nóng và đường lạnh đang thông nhau ở một chỗ: một vòi trộn hỏng lõi, một máy bơm tăng áp chỉ đẩy một đường, hoặc đường cấp lạnh vào máy thiếu van một chiều để nước nóng chạy ngược về. Tìm ra chỗ thông nhau bằng cách khoá lần lượt từng van ở dưới chậu, dưới sen, rồi xem hiện tượng có mất không; sửa thường chỉ là thay lõi vòi hoặc thêm một van một chiều.

Ví dụ giả định: nhà ống bốn tầng ở một phường của Thành phố Hồ Chí Minh, năm người, có một đứa bé hai tuổi. Máy năng lượng mặt trời khoảng 200 lít trên sân thượng, nhà mới lắp máy bơm tăng áp cho đường nước lạnh vì tầng ba tầng bốn nước yếu. Từ đó, trưa mở vòi lạnh ở bồn rửa bát tầng trệt có lúc ra nước ấm nóng, tối thì nước nóng của máy chỉ đủ cho hai người tắm.

Vì sao hai đường nước lại lẫn vào nhau

Trong nhà có hai đường ống riêng: đường lạnh lấy từ bồn nước lạnh, đường nóng lấy từ máy năng lượng mặt trời. Hai đường này gặp nhau ở mọi chỗ có vòi trộn: sen tắm nóng lạnh, vòi rửa mặt nóng lạnh, vòi bếp, máy giặt có cấp nước nóng. Bên trong mỗi vòi trộn là một lõi chia nước. Khi lõi còn tốt và vòi đóng, hai đường bị ngăn hẳn. Khi lõi mòn hay kẹt cặn, hai đường thông nhau qua một khe nhỏ ngay cả lúc vòi đã đóng.

Nước luôn chảy từ chỗ áp mạnh sang chỗ áp yếu. Máy năng lượng mặt trời không áp chỉ có áp do độ cao của bồn, khá yếu. Khi nhà lắp bơm tăng áp cho riêng đường lạnh, đường lạnh mạnh hơn hẳn, nước lạnh chui qua khe lõi vòi trộn sang đường nóng, đi ngược lên máy hoặc chiếm chỗ trong ống nóng. Kết quả: nước nóng nguội nhanh, hết sớm, và mở vòi nóng ra nước lạnh trước rất lâu.

Ngược lại, buổi trưa nắng gắt, nước trong máy nóng lên, nở ra, cộng với dòng đối lưu tự nhiên, có thể đẩy nước nóng chảy ngược xuống đường cấp lạnh của máy nếu ở đó không có van một chiều. Đường cấp lạnh đó nhiều nhà nối chung với đường lạnh xuống bếp, nên vòi lạnh ở bếp ra nước ấm, thậm chí nóng. Hiện tượng hay xuất hiện vào giữa trưa và đầu giờ chiều, đúng lúc trẻ con hay rửa tay.

Vì sao chuyện này đáng sửa ngay, không chỉ là bất tiện

Nguy cơ bỏng ở chỗ không ai ngờ. Mọi người, nhất là trẻ con và người già, mở vòi lạnh mà không thử trước. Nước từ máy năng lượng mặt trời giữa trưa có thể trên 60 độ. Một vòi lạnh ở bếp hay chậu rửa tay chảy ra nước nóng như vậy là cái bẫy đúng nghĩa.

Máy lọc nước uống nối vào đường lạnh. Nhiều nhà nối máy lọc nước dưới bồn rửa vào đường lạnh. Nước nóng chạy sang có thể làm hỏng lõi lọc, màng lọc, vỏ nhựa của máy lọc vốn chỉ dùng cho nước thường.

Nước nóng mất đi mỗi ngày. Nước lạnh lấn vào đường nóng làm bồn nguội, nước nóng chạy sang đường lạnh thì chảy ra vòi bếp rồi mất. Máy vẫn làm việc đủ, nhưng phần nhiệt thu được bị phí, cả nhà tưởng máy yếu.

Bơm tăng áp chạy nhiều hơn. Nước lạnh lọt sang đường nóng làm áp tụt, bơm tự bật tắt liên tục, kêu lạch cạch cả đêm, tốn điện và hao bơm.

Nước nóng đi vào bồn nước lạnh. Ở một số nhà, nước nóng chạy ngược theo đường cấp lạnh lên tận bồn nước lạnh trên mái. Bồn nhựa hay bồn inox mỏng chứa nước ấm suốt mùa nắng thì rêu, vi sinh phát triển nhanh hơn, nước lạnh cả nhà có mùi. Sờ thành bồn lạnh vào xế chiều thấy ấm tay là dấu hiệu.

Tìm vòi trộn đang làm hai đường thông nhau

Làm vào buổi tối, khi máy đã có nước nóng, cần hai người: một người ở tầng có vòi bị lỗi, một người đi khoá van. Không cần lên mái.

  1. Khoá van tổng đường nóng ở chỗ ống đi xuống từ sân thượng, thường có một van khoá ngay dưới máy hoặc đầu cầu thang tầng thượng. Lúc này đường nóng không còn nhận nước từ máy.
  2. Xuống tầng dưới, mở một vòi nóng bất kỳ. Nếu nước vẫn chảy đều không ngừng, nghĩa là có nước từ đường lạnh đang chạy sang đường nóng qua một vòi trộn nào đó.
  3. Để vòi nóng đó tiếp tục mở nhỏ. Người kia đi khoá lần lượt từng van khoá góc dưới mỗi chậu rửa, từng van trước mỗi sen tắm nóng lạnh, mỗi lần chỉ khoá một van đường lạnh.
  4. Khi khoá đến một van mà vòi nóng đang mở bỗng ngừng chảy, vòi trộn ở chỗ đó chính là chỗ thông nhau. Đánh dấu bằng một miếng băng dính.
  5. Mở lại hết các van, mở van tổng đường nóng. Ghi lại vòi trộn nào lỗi để nhờ thợ thay lõi hoặc thay vòi. Có nhà có hai vòi cùng hỏng, nên sau khi tìm ra vòi đầu tiên, khoá riêng vòi đó rồi làm lại phép thử với các vòi còn lại.

Nếu khoá hết các vòi trộn mà nước vẫn chảy, có thể máy giặt có cấp nóng, bình nóng lạnh điện ở một phòng tắm nào đó, hay một đoạn ống nóng lạnh nối nhầm khi sửa nhà. Lúc đó cần thợ dò theo sơ đồ ống.

Van một chiều: đặt ở đâu, và ví dụ giả định về nước mất

Van một chiều là van chỉ cho nước đi một hướng. Trong hệ năng lượng mặt trời, chỗ quan trọng nhất là trên đường cấp lạnh vào máy, ngay sau chỗ rẽ nhánh từ bồn lạnh, để nước nóng không chạy ngược xuống đường lạnh của nhà. Một số thợ đặt thêm van một chiều trên đường nóng đi xuống hay trên nhánh lạnh vào từng vòi trộn khi nhà có bơm tăng áp.

Van một chiều cũng có tuổi thọ. Cặn vôi kẹt ở lá van hay lò xo yếu làm van không đóng kín nữa. Nhà dùng nước giếng nhiều cặn, sau vài năm van một chiều thường chỉ còn là một đoạn ống. Đó là lý do có nhà đã có van mà vẫn bị nước nóng chạy ngược về.

Ví dụ giả định về lượng nhiệt bị phí: bồn 200 lít, mỗi đêm có khoảng 40 lít nước lạnh chui sang qua một vòi trộn hỏng, trộn vào phần nước nóng. Nếu nước trong bồn 60 độ và nước lạnh 30 độ, 40 lít đó đủ kéo cả bồn xuống vài độ, tức người tắm sau cùng mất một phần đáng kể nước nóng. Thay một lõi vòi trộn rẻ hơn rất nhiều so với mua máy lớn hơn mà lỗi vẫn còn.

Câu hỏi để hỏi thợ khi gọi sửa lẫn nước

Kể cho thợ kết quả khoá van và hỏi:

  • "Em khoá van góc dưới chậu rửa mặt tầng hai thì vòi nóng ngừng chảy, anh thay lõi vòi đó hay thay cả vòi thì tốt hơn?"
  • "Đường cấp lạnh vào máy nhà em có van một chiều chưa anh, nếu có thì còn đóng kín không?"
  • "Nhà em có bơm tăng áp chỉ cho đường lạnh, có cách nào để đường nóng khỏi bị lấn không, có cần chuyển bơm không?"
  • "Máy lọc nước dưới bồn bếp đang nối đường lạnh, có cần thêm van một chiều cho máy lọc không?"
  • "Máy giặt nhà em có cấp nóng, anh xem giúp em nó có làm thông hai đường không?"

Chi phí thay lõi vòi trộn, thay van một chiều, chỉnh lại vị trí bơm chỉ là khoảng tham khảo, thay đổi theo thời điểm, khu vực và loại vòi, thường từ vài trăm nghìn tới khoảng hơn một triệu đồng. Phần lớn đều rẻ hơn tiền nước nóng và tiền điện bơm phí đi trong một mùa.

Hay làm và nên làm khi nước nóng lẫn nước lạnh

Những cách xử lý dễ đi sai đường:

Hay làmNên làm
Đổ tại máy yếu, đòi thay máy to hơnKhoá thử từng van để tìm chỗ hai đường thông nhau
Lắp thêm bơm tăng áp cho đường nóng cho cânHỏi thợ về van một chiều và vị trí bơm trước; bơm nước nóng cần loại riêng chịu nhiệt
Bỏ qua chuyện vòi lạnh ra nước ấmDặn cả nhà thử nước bằng mu bàn tay, sửa sớm vì nguy cơ bỏng
Thay cả bộ sen tắm mớiThường chỉ cần thay lõi chia nước bên trong
Lắp van một chiều rồi quên luônKiểm lại van mỗi khi thấy nước nóng hết nhanh trở lại

Cái không cần mua: bộ trộn nhiệt độ điện tử cho từng vòi chỉ để chống lẫn nước. Lỗi nằm ở lõi vòi và van một chiều, sửa đúng chỗ là hết.

Cũng không cần đục tường đi lại toàn bộ đường ống chỉ vì vòi lạnh có lúc ra nước ấm. Đường ống trong tường hiếm khi là nơi hai đường thông nhau; chỗ thông gần như luôn nằm ở một thiết bị có cả nóng lẫn lạnh, dễ tháo ra kiểm.

Tự kiểm sau khi sửa trong hai tuần

Ba ngày sau khi thợ thay lõi vòi hay thêm van, làm lại phép thử: khoá van tổng đường nóng, mở một vòi nóng ở tầng dưới. Nước chảy một lúc rồi ngừng hẳn là đúng, vì chỉ còn phần nước nằm trong ống. Nước vẫn chảy đều thì còn một chỗ thông khác.

Mỗi trưa nắng trong hai tuần, mở vòi lạnh ở bếp vài giây, thử bằng mu bàn tay. Không còn nước ấm là van một chiều trên đường cấp lạnh đang làm việc. Buổi tối ghi xem có mấy người tắm đủ nước nóng; con số tăng trở lại so với trước khi sửa là dấu hiệu tốt nhất.

Nếu nhà có bơm tăng áp, lắng nghe bơm vào ban đêm. Bơm ngừng bật tắt lắt nhắt khi không ai dùng nước nghĩa là không còn nước lọt từ đường lạnh sang đường nóng. Ghi những điều này vào sổ cùng ngày sửa và tên thợ, lần sau có chuyện sẽ dễ bắt đầu hơn.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao vòi lạnh lại ra nước nóng vào buổi trưa?

Thường do nước nóng trong máy năng lượng mặt trời chạy ngược xuống đường cấp lạnh khi không có van một chiều hoặc van đã hỏng, mà đường đó lại nối chung với vòi lạnh trong nhà. Cần thợ kiểm và lắp van một chiều đúng chỗ.

Lắp bơm tăng áp có làm nước nóng năng lượng mặt trời bị nguội không?

Có thể, nếu bơm chỉ đẩy đường lạnh mà vòi trộn nào đó hỏng lõi, nước lạnh áp mạnh sẽ lấn sang đường nóng. Nhờ thợ kiểm lõi vòi trộn và van một chiều khi lắp bơm.

Làm sao biết vòi trộn nào làm lẫn nước nóng lạnh?

Khoá van tổng đường nóng, mở một vòi nóng ở dưới, rồi khoá lần lượt từng van lạnh dưới các vòi trộn. Khoá tới vòi nào mà nước ngừng chảy thì vòi đó đang làm hai đường thông nhau.

Nước nóng năng lượng mặt trời hết nhanh có phải do máy nhỏ không?

Chưa chắc, nhiều trường hợp là nước lạnh lọt sang đường nóng hay nước nóng chạy mất qua đường lạnh. Kiểm chuyện lẫn nước trước khi tính chuyện mua máy lớn hơn.

Van một chiều có cần thay định kỳ không?

Không có hạn cố định, nhưng nhà dùng nước nhiều cặn thì van dễ kẹt và hở sau vài năm. Khi hiện tượng nước nóng sang vòi lạnh quay lại, nhờ thợ kiểm van đó trước tiên.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138