NhietNang.comNhiệt Năng
Báo giá, hợp đồng và thủ tục

Chi phí lắp điện mặt trời 5kW: tiền nằm ở những phần nào và vì sao chênh

Hệ 5kW ở nhà này rẻ hơn nhà kia vì đâu: tấm pin, inverter, khung, mái, đường dây và công lắp. Cách hiểu cấu thành giá để hỏi đúng thay vì đoán.

Inside a small local solar installer office, a woman in a terracotta blouse touches sample panels leaning on the wall, plain unmarked boxes on shelves, afternoon window light

Chi phí lắp một hệ điện mặt trời khoảng năm kWp cho nhà ở dao động khá rộng, thường từ vài chục triệu tới hơn trăm triệu đồng tuỳ thiết bị và điều kiện nhà (giá tham khảo, thay đổi theo thời điểm, khu vực và thiết bị); phần lớn tiền nằm ở tấm pin và inverter, phần còn lại ở khung, dây, tủ điện, tiếp địa và công lắp, và chính phần còn lại này làm hai nhà cùng năm kWp có giá rất khác nhau.

Chị Hạnh mở một quán cà phê nhỏ mái tôn ở một phường của Cần Thơ, ba máy lạnh chạy từ trưa tới tối. Chị nghe hàng xóm nói nhà họ lắp năm kWp hết một khoản nào đó, còn đơn vị lắp đặt tới khảo sát quán chị lại báo cao hơn đáng kể. Chị nghi bị hét giá. Bài này đi qua từng phần tiền của một hệ năm kWp để chị, và bạn, biết nên hỏi chỗ nào thay vì chỉ nghi.

kWp là gì và vì sao cùng năm kWp mà không cùng một món hàng

kWp là công suất đỉnh của dàn tấm pin, đo trong điều kiện nắng chuẩn của phòng thí nghiệm. Nói hệ năm kWp nghĩa là cộng công suất ghi trên các tấm lại được khoảng năm kW. Nó không phải là lượng điện mỗi ngày; lượng điện đo bằng kWh và tuỳ số giờ nắng, hướng mái, bóng râm, nhiệt độ. Hai hệ cùng năm kWp đặt ở hai mái khác nhau có thể cho sản lượng khác nhau đáng kể.

Cũng năm kWp, nhưng nhà hàng xóm của chị Hạnh có thể dùng ít tấm công suất lớn, inverter hoà lưới thuần, khung sát mái bắt thẳng vào xà gồ, inverter treo ngay dưới mái cách tủ điện vài mét. Quán chị Hạnh mái tôn cũ, xà gồ thưa, đơn vị lắp đặt đề xuất thêm xà gồ phụ, inverter phải đặt trong kho phía sau cho mát, đường dây dài gấp ba. Hai món hàng khác nhau nên hai giá khác nhau là bình thường.

Vì vậy khi ai đó nói "năm kWp giá bao nhiêu", câu trả lời đúng luôn là "tuỳ". Việc của chủ nhà là bắt cái chữ "tuỳ" đó hiện ra thành từng dòng: tuỳ cái gì, mỗi cái thêm bao nhiêu. Khi đã thấy từng dòng, bạn sẽ tự biết dòng nào có thể đổi để giảm, dòng nào không nên đụng.

Tiền của một hệ năm kWp thường chia ra những phần nào

Bảng dưới không ghi số tiền vì giá thay đổi theo thời điểm, khu vực và thiết bị. Nó cho biết từng phần chiếm cỡ nào trong tổng và cái gì làm phần đó lên xuống.

PhầnTỉ trọng thường gặpCái làm phần này đắt hoặc rẻ
Tấm pinLớn nhấtLoại tấm, công suất mỗi tấm, bảo hành hiệu suất, số tấm
InverterLớn thứ haiHoà lưới hay hybrid, số đầu vào, có theo dõi qua ứng dụng không, thời hạn bảo hành
Khung giá đỡVừaNhôm hay thép mạ, khung sát mái hay khung nâng trên sân thượng, gió vùng ven biển
Dây, đầu nối, ống luồnNhỏ tới vừaChiều dài từ mái tới tủ điện, đi nổi hay đi trong ống, dây đúng loại cho phía một chiều
Tủ điện, bảo vệ, tiếp địaNhỏ tới vừaAptomat, cầu chì, chống sét lan truyền, cọc tiếp địa riêng
Công lắp, vận chuyểnNhỏ tới vừaMái cao, hẻm nhỏ, phải gia cố mái, làm ngoài giờ cho quán đang bán
Khảo sát, hồ sơ, bàn giaoNhỏĐơn vị có lo hồ sơ với điện lực địa phương hay không

Khi một báo giá thấp hơn hẳn, hãy nhìn hai phần lớn nhất trước: tấm pin và inverter có cùng loại, cùng bảo hành không. Nếu giống nhau, chênh lệch nằm ở phần vừa và nhỏ, và đó thường là phần an toàn.

Năm điều ở nhà bạn đẩy giá lên mà ít ai nói trước

Mái tôn cũ, xà gồ thưa. Tôn mỏng, xà gồ gỉ hoặc khoảng cách xa thì khung pin không có chỗ bắt chắc. Đơn vị lắp đặt cẩn thận sẽ đề xuất thêm xà gồ phụ hoặc thay tôn ở vùng đặt tấm. Chuyện mái chịu tải bao nhiêu phải do kỹ sư kết cấu hoặc đơn vị khảo sát xem tận nơi, đừng nghe ai nói miệng.

Đường dây dài. Nhà ống bốn năm tầng, hoặc quán có kho ở cuối hẻm, dây từ inverter tới tủ điện tổng dài vài chục mét. Dây dài thì cần tiết diện lớn hơn để không hao điện và không nóng dây, tiền dây tăng theo cả hai chiều.

Chỗ đặt inverter. Inverter treo chỗ nắng chiều chiếu thẳng hay giảm công suất khi nóng và mau xuống cấp. Đặt vào chỗ mát thường xa hơn, cần thêm dây, có khi thêm mái che riêng.

Tủ điện nhà cũ. Nhiều nhà vẫn dùng cầu dao kiểu cũ, không có aptomat chống giật, tiếp địa không có. Đơn vị lắp đặt đàng hoàng sẽ không đấu hệ mới vào một tủ điện như vậy mà đề xuất làm lại một phần, và đó là tiền thật.

Làm vào giờ quán đang bán. Quán cà phê, nhà trọ có người ở cần làm theo ca, tránh cắt điện giờ đông khách. Thêm ngày công là thêm tiền, nên nói trước lịch của quán để họ tính một lần cho đúng.

Câu hỏi giúp tách con số ra từng phần

Chị Hạnh hỏi lại đơn vị lắp đặt mấy câu dưới, ghi số bên cạnh từng câu.

  • "Anh tách giúp em tiền tấm pin, inverter, khung, dây, tủ điện và công riêng ra được không, em muốn biết phần nào làm giá quán em cao hơn nhà bên?"
  • "Mái quán em anh có tính gia cố xà gồ không, phần đó bao nhiêu, có kỹ sư xem không?"
  • "Inverter anh định treo ở đâu, nếu treo trong kho cho mát thì thêm bao nhiêu mét dây?"
  • "Nếu em đổi sang inverter hoà lưới thuần, không cần cổng pin, thì giảm được khoảng bao nhiêu?"
  • "Tủ điện quán em có phải làm lại không, anh ghi rõ phần đó giúp em?"

Sau năm câu này, chị Hạnh thấy phần chênh so với nhà hàng xóm nằm gần hết ở gia cố mái, dây dài và tủ điện mới. Không có dòng nào là hét giá; chỉ là quán chị khó làm hơn.

Một chi tiết người làm lâu năm hay để ý: quán gần chợ hoặc đường lớn nhiều bụi, mái tôn thấp dễ bị khói bếp bám. Đơn vị lắp đặt kỹ sẽ hỏi lại chỗ đặt dàn để tránh ống khói bếp, chừa lối đi giữa các dãy tấm để người rửa tấm có chỗ đặt chân mà không giẫm lên tấm. Lối đi ấy làm khung tốn thêm một ít và chiếm thêm diện tích mái, nhưng về lâu dài nó giữ cho việc vệ sinh và sửa chữa an toàn, không ai phải bò trên tấm pin. Nếu báo giá rẻ hơn mà xếp tấm kín mít không chừa lối, hãy hỏi vì sao.

Muốn giảm tiền: đổi được gì và không nên đổi gì

Khi đã thấy từng phần, có vài chỗ đổi được mà không ảnh hưởng an toàn, và vài chỗ tuyệt đối không nên cắt.

Đổi được, tuỳ nhu cầuKhông nên cắt
Inverter hoà lưới thuần thay hybrid nếu chắc không gắn pinAptomat và cầu chì đúng loại cho phía một chiều
Khung sát mái thay khung nâng nếu không cần dùng sân thượngChống sét lan truyền và tiếp địa
Giảm công suất xuống mức hợp lượng điện ban ngày thậtDây đúng tiết diện theo chiều dài
Bỏ gói vệ sinh trả trước, gọi theo lầnGia cố mái khi kỹ sư hoặc đơn vị khảo sát đã đề xuất
Bỏ phụ kiện trang trí, máng che không cần thiếtLối đi và điểm móc dây an toàn cho người bảo trì trên mái

Cắt ở cột phải là kiểu tiết kiệm trả giá bằng an toàn và sửa chữa về sau. Nếu ngân sách không đủ, giảm công suất hợp lý thường tốt hơn là giữ công suất mà cắt phần bảo vệ.

Số giả định để kiểm công suất có hợp với nhà mình không

Trước khi lo giá, nên chắc rằng năm kWp là cỡ đúng. Ví dụ giả định: quán chị Hạnh dùng khoảng năm trăm kWh mỗi tháng, trong đó ước chừng sáu phần mười rơi vào ban ngày vì máy lạnh chạy từ trưa. Như vậy điện ban ngày khoảng ba trăm kWh mỗi tháng, tức mười kWh mỗi ngày.

Nếu vùng đó giả định mỗi kWp cho khoảng bốn kWh mỗi ngày nắng trung bình, thì để bù mười kWh ban ngày cần chừng hai kWp rưỡi tới ba kWp. Năm kWp lúc này lớn hơn nhu cầu ban ngày; phần dư phát vào giờ quán vắng sẽ không được dùng tại chỗ. Chuyện phần dư đó được xử lý thế nào phải hỏi điện lực địa phương quy định hiện hành, không nên tính vào lợi ích khi chưa hỏi.

Thay số của nhà bạn vào: lấy số kWh trên hoá đơn vài tháng, ước phần dùng ban ngày, chia cho số giờ nắng giả định của vùng mình mà đơn vị lắp đặt đưa ra. Nếu kết quả khác xa con số họ đề xuất, hỏi họ dựa vào đâu. Đôi khi họ có lý do đúng, ví dụ chị sắp mở thêm máy lạnh; đôi khi chỉ là gói bán sẵn.

Sau khi lắp: tự kiểm xem tiền đã đi đúng chỗ chưa

Tuần đầu, đối chiếu những gì thấy được với bảng hạng mục: đếm số tấm trên mái từ chỗ đứng an toàn hoặc qua ảnh thợ chụp, xem inverter có đúng loại ghi trong hợp đồng không, tủ điện có đủ aptomat, cầu chì, chống sét như bảng ghi không. Đừng tự leo mái để đếm; nhờ thợ chụp ảnh từng dãy tấm lúc bàn giao.

Hai tới bốn tuần sau, ghi sản lượng mỗi ngày trên ứng dụng theo dõi của hệ, kèm ghi chú trời nắng hay âm u. Nếu ngày nắng đẹp mà sản lượng thấp hẳn so với con số giả định đơn vị lắp đặt đưa ra lúc báo giá, chụp lại và hỏi. Một hệ được trả đủ tiền thì có quyền được giải thích vì sao nó chạy dưới mức đã nói.

Cũng ghi lại số kWh trên hoá đơn tháng đầu sau khi lắp, so với cùng tháng năm trước. Phần giảm tuỳ thói quen dùng điện ban ngày của quán, nên đừng kỳ vọng một con số cố định; điều cần thấy là xu hướng hợp với sản lượng ứng dụng báo.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao nhà hàng xóm lắp năm kWp rẻ hơn nhà mình nhiều?

Thường do điều kiện nhà khác nhau: mái tốt không cần gia cố, đường dây ngắn, tủ điện sẵn có, inverter loại hoà lưới thuần. Xin báo giá tách hạng mục cho cả hai nhà thì sẽ thấy phần chênh nằm ở đâu, không cần đoán là bị hét giá.

Tấm pin và inverter chiếm bao nhiêu phần chi phí?

Thường là hai phần lớn nhất, cộng lại chiếm phần đáng kể của tổng tiền. Tỉ lệ cụ thể thay đổi theo thời điểm và loại thiết bị, nên hãy nhờ đơn vị lắp đặt tách riêng hai phần này để so giữa các báo giá cho công bằng.

Chọn inverter hybrid ngay từ đầu có đáng không?

Đáng nếu nhà bạn hay mất điện hoặc có kế hoạch gắn pin lưu trữ trong vài năm tới. Nếu chủ yếu dùng điện ban ngày và lưới ổn định, inverter hoà lưới thuần đủ dùng và rẻ hơn. Hỏi đơn vị lắp đặt chênh lệch giá cụ thể trước khi quyết.

Có nên giảm chi phí bằng cách bỏ chống sét và tiếp địa không?

Không nên. Đây là phần bảo vệ người và thiết bị khi có giông sét hoặc sự cố rò điện, và nó chiếm phần nhỏ trong tổng tiền. Muốn giảm, hãy xem lại công suất hoặc loại khung, đừng cắt phần an toàn.

Làm sao biết năm kWp có quá lớn với nhà mình không?

Lấy số kWh trên hoá đơn vài tháng, ước phần dùng ban ngày, chia cho số giờ nắng giả định của vùng. Nếu công suất cần thấp hơn nhiều so với năm kWp, hỏi đơn vị lắp đặt vì sao họ đề xuất mức đó trước khi ký.

Chi phí sửa mái có tính vào báo giá điện mặt trời không?

Tuỳ nơi. Có đơn vị tính gia cố xà gồ và thay tôn vào báo giá, có nơi để chủ nhà tự lo. Hỏi rõ và ghi vào hợp đồng, kể cả trách nhiệm khi lắp xong mái bị dột ở chỗ bắt vít.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138