NhietNang.comNhiệt Năng
Báo giá, hợp đồng và thủ tục

Thủ tục lắp điện mặt trời áp mái: những việc cần hỏi điện lực địa phương

Hệ hoà lưới, hệ tự dùng và hệ độc lập có câu chuyện thủ tục khác nhau. Câu hỏi mang tới điện lực địa phương, giấy tờ hay được hỏi và chỗ hay vướng của nhà thuê.

Low angle view at a house front gate: a man in a muted yellow shirt talks with a solar contractor holding a blank notebook, rooftop panels above, bright midday sky

Thủ tục lắp điện mặt trời áp mái phụ thuộc vào kiểu hệ và quy định hiện hành ở từng thời điểm, nên cách chắc nhất là hỏi trực tiếp điện lực địa phương trước khi ký hợp đồng: hệ của nhà bạn có phải đăng ký không, cần giấy tờ gì, có phải thay hay lắp thêm công tơ không, và phần điện dư nếu có được xử lý ra sao. Đơn vị lắp đặt có thể hỗ trợ hồ sơ, nhưng câu trả lời cuối cùng nằm ở điện lực.

Ví dụ giả định là anh Phúc, nhà cấp bốn mái tôn ở một xã của tỉnh An Giang (vùng Kiên Giang cũ), bán tạp hoá ở gian trước, tủ mát chạy cả ngày. Người của một đơn vị lắp đặt đứng ở cổng nói: "Lắp nhỏ thôi, khỏi cần thủ tục gì đâu anh." Một đơn vị khác lại dặn phải hỏi điện lực trước. Anh Phúc không biết tin bên nào.

Vì sao không nên nghe "khỏi thủ tục gì đâu"

Quy định về điện mặt trời áp mái đã thay đổi nhiều lần qua các năm, và có thể còn thay đổi. Điều đúng với nhà hàng xóm lắp ba năm trước chưa chắc đúng với nhà bạn hôm nay. Người chào hàng nói "khỏi thủ tục" có khi đúng với một kiểu hệ cụ thể, có khi chỉ là muốn chốt nhanh.

Hệ điện mặt trời nối vào điện nhà, mà điện nhà nối vào lưới chung. Nếu hệ phát ngược lên lưới khi không được phép, hoặc đấu nối không đúng, có thể ảnh hưởng tới công tơ, tới an toàn của thợ điện lực khi sửa đường dây lúc cúp điện, và chủ nhà có thể phải tháo hoặc điều chỉnh hệ sau đó. Hỏi trước một buổi rẻ hơn nhiều so với sửa lại sau.

Vì vậy bài này không ghi tên văn bản hay quy định cụ thể nào; những thứ đó dễ lỗi thời. Bài chỉ giúp bạn biết phải hỏi những gì, mang theo gì, và nghe câu trả lời thế nào cho đúng.

Ba kiểu hệ, ba câu chuyện thủ tục khác nhau

Hệ hoà lưới có phát phần dư lên lưới. Điện mặt trời dùng trong nhà trước, phần dư chảy ra lưới qua công tơ. Kiểu này liên quan trực tiếp tới lưới chung nên thường có nhiều câu hỏi nhất với điện lực: có được phát dư không, công tơ đo thế nào, phần dư được ghi nhận hay xử lý ra sao theo quy định hiện hành.

Hệ hoà lưới tự dùng, có chống phát ngược. Hệ vẫn nối lưới nhưng có thiết bị giới hạn để không đẩy điện ra lưới; khi nắng nhiều mà nhà dùng ít, inverter tự giảm công suất. Kiểu này hay được giới thiệu là ít thủ tục hơn, nhưng vẫn nên hỏi điện lực có cần thông báo hay đăng ký gì không.

Hệ độc lập, không nối lưới. Hệ chạy riêng với pin lưu trữ, cấp điện cho một số thiết bị qua đường dây riêng, không đấu vào điện lưới của nhà. Ít liên quan tới điện lực hơn, nhưng an toàn pin và đấu nối vẫn phải do thợ có chuyên môn làm.

Đặc điểm chung. Trường hợp nào cũng nên có câu trả lời của điện lực bằng chữ hoặc ghi rõ ngày, người hỏi, nội dung. Một câu nói qua điện thoại không ghi lại sẽ khó dùng khi có chuyện.

Câu hỏi mang tới điện lực địa phương

Anh Phúc ghi những câu sau ra giấy, mang theo khi tới điểm giao dịch của điện lực, và ghi câu trả lời ngay tại chỗ.

  • "Nhà em định lắp điện mặt trời áp mái khoảng ba tới năm kWp, hoà lưới tự dùng, thì có cần đăng ký hay thông báo gì không chị?"
  • "Nếu hệ có phát phần dư lên lưới thì theo quy định hiện hành nhà em phải làm những bước nào?"
  • "Công tơ nhà em có phải thay loại khác không, ai thay, nhà em cần chuẩn bị gì?"
  • "Hồ sơ cần những giấy gì, nộp ở đâu, bao lâu có kết quả?"
  • "Nhà em là nhà thuê hoặc đứng tên bố mẹ thì ai được đứng tên đăng ký?"
  • "Khi lưới cúp điện để sửa, hệ nhà em phải có thiết bị gì để không phát ngược lên đường dây?"

Câu cuối cho thấy bạn hiểu chuyện an toàn của thợ điện lực, và thường nhận được câu trả lời kỹ hơn. Hệ hoà lưới đúng chuẩn sẽ tự tắt khi lưới mất điện; đó là lý do hệ hoà lưới thuần không dùng được lúc cúp điện.

Giấy tờ hay được hỏi tới

Danh sách cụ thể tuỳ quy định hiện hành và tuỳ điện lực từng nơi. Những thứ dưới đây thường được nhắc tới, chuẩn bị sẵn thì đỡ đi lại.

  • Giấy tờ tuỳ thân của người đứng tên hợp đồng mua điện hiện tại.
  • Hợp đồng mua bán điện hoặc hoá đơn tiền điện gần nhất, có mã khách hàng.
  • Giấy tờ liên quan tới nhà: giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và nhà, hoặc giấy đồng ý của chủ nhà nếu là nhà thuê.
  • Thông số thiết bị: công suất tấm pin, loại và công suất inverter, có chống phát ngược không.
  • Sơ đồ đấu nối do đơn vị lắp đặt cung cấp.
  • Thông tin đơn vị lắp đặt nếu hồ sơ yêu cầu.

Đề nghị đơn vị lắp đặt ghi trong hợp đồng là họ cung cấp thông số và sơ đồ đấu nối kịp cho hồ sơ. Nhiều hồ sơ bị chậm chỉ vì thiếu sơ đồ, chủ nhà phải đi lại hai ba lần.

Công tơ: khi nào đụng tới và chủ nhà kiểm gì

Với hệ có phát phần dư, công tơ thường phải đo được cả hai chiều, chiều mua vào và chiều phát ra. Công tơ cũ của nhà nhiều khi chỉ đo một chiều. Việc thay hay lắp thêm công tơ là phần việc của điện lực theo quy định hiện hành; chủ nhà và đơn vị lắp đặt không tự thay công tơ.

Sau khi thay, chủ nhà nên chụp ảnh chỉ số công tơ mới ngày đầu tiên, chụp lại sau một tuần và một tháng. Đối chiếu với số liệu trên ứng dụng theo dõi của hệ và với hoá đơn tháng sau. Ví dụ giả định: tháng trước hoá đơn ghi khoảng bốn trăm kWh, tháng này giảm còn khoảng ba trăm kWh trong khi ứng dụng báo hệ phát khoảng ba trăm rưỡi kWh; phần chênh là điện mặt trời dùng tại chỗ cộng phần đi ra lưới nếu có. Nếu con số không khớp chút nào, hỏi lại điện lực và đơn vị lắp đặt.

Mức giảm hoá đơn tuỳ thói quen dùng điện ban ngày. Tiệm tạp hoá của anh Phúc có tủ mát chạy cả ngày nên dùng được nhiều điện mặt trời tại chỗ; nhà đi làm cả ngày, tối mới bật điều hoà thì phần dùng tại chỗ ít hơn nhiều.

Nhà thuê, nhà trọ, nhà đứng tên người khác: chỗ hay vướng

Hợp đồng mua điện thường đứng tên một người cụ thể. Nếu bạn thuê nhà, hợp đồng điện có thể đứng tên chủ nhà; nếu nhà của bố mẹ, có thể đứng tên bố mẹ. Hồ sơ với điện lực khi đó thường cần người đứng tên hoặc giấy đồng ý của họ. Hỏi điện lực trước để biết loại giấy cần.

Với nhà thuê, ngoài thủ tục điện còn chuyện thoả thuận với chủ nhà: được bắt vít lên mái không, hết hạn thuê thì hệ xử lý thế nào, mái dột thì ai sửa. Ghi những điều này bằng chữ với chủ nhà trước khi ký với đơn vị lắp đặt. Nếu có vướng mắc pháp lý về quyền sở hữu, hỏi luật sư hoặc người có chuyên môn.

Nhà trọ nhiều phòng, mỗi phòng một công tơ phụ, thì cần hỏi rõ hệ sẽ đấu vào công tơ nào, phần điện chung hay của phòng chủ. Đấu sai chỗ dễ làm tiền điện từng phòng lẫn lộn, sinh chuyện với người thuê.

Xếp việc theo thứ tự để khỏi đi lại nhiều lần

Anh Phúc làm theo trình tự dưới đây. Thời gian mỗi bước tuỳ nơi; hỏi điện lực để biết mốc cụ thể.

  1. Hỏi điện lực địa phương trước, mang theo hoá đơn tiền điện có mã khách hàng và ghi câu trả lời.
  2. Chọn kiểu hệ cho phù hợp với câu trả lời: tự dùng có chống phát ngược hay có phát phần dư.
  3. Ký hợp đồng với đơn vị lắp đặt, ghi rõ ai chuẩn bị hồ sơ, ai nộp, ai đi cùng chủ nhà nếu cần.
  4. Nhận thông số thiết bị và sơ đồ đấu nối từ đơn vị lắp đặt, kiểm có khớp hợp đồng không.
  5. Nộp hồ sơ theo hướng dẫn của điện lực, giữ biên nhận hoặc ghi lại ngày nộp.
  6. Lắp đặt, nghiệm thu với đơn vị lắp đặt; làm tiếp các bước với điện lực nếu họ yêu cầu kiểm tra hay thay công tơ.
  7. Theo dõi hoá đơn hai ba tháng đầu, đối chiếu với số liệu của hệ.

Thứ tự này có một điểm mấu chốt: hỏi điện lực trước khi ký. Lắp xong mới biết kiểu hệ không phù hợp thì phải thêm thiết bị, đổi cài đặt hoặc tháo bớt, tốn hơn nhiều so với một buổi sáng đi hỏi. Nếu đơn vị lắp đặt hối thúc ký trước rồi "thủ tục tính sau", hãy đề nghị ghi vào hợp đồng rằng họ chịu chi phí điều chỉnh nếu hệ không được chấp thuận.

Hay làm và nên làm với thủ tục

Phần lớn rắc rối thủ tục đến từ việc làm theo lời truyền miệng.

Hay làmNên làm
Nghe hàng xóm nói nhà họ không cần đăng kýHỏi điện lực địa phương cho chính nhà mình, theo quy định hiện hành
Lắp xong mới đi hỏiHỏi trước khi ký hợp đồng lắp đặt
Để hết cho đơn vị lắp đặt lo, không hỏi lạiBiết hồ sơ gồm gì, nộp ngày nào, ai nộp, bao giờ có kết quả
Tính sẵn tiền từ phần điện dư vào kế hoạchChỉ tính phần giảm điện mua ban ngày; phần dư hỏi điện lực rõ rồi mới nói tới
Nhận câu trả lời qua điện thoại không ghi lạiGhi ngày, tên người trả lời, nội dung; xin văn bản nếu có

Nếu câu trả lời của điện lực khác với điều đơn vị lắp đặt nói, tin điện lực và yêu cầu đơn vị điều chỉnh thiết kế hoặc hợp đồng cho phù hợp.

Câu hỏi thường gặp

Lắp điện mặt trời áp mái có phải đăng ký với điện lực không?

Tuỳ kiểu hệ và quy định hiện hành. Hệ có nối lưới, nhất là có phát phần dư, thường liên quan tới điện lực nhiều hơn hệ độc lập. Cách chắc nhất là hỏi điện lực địa phương cho chính nhà mình trước khi ký hợp đồng lắp đặt.

Ai là người làm hồ sơ với điện lực, chủ nhà hay nhà thầu?

Tuỳ thoả thuận. Nhiều đơn vị lắp đặt hỗ trợ chuẩn bị hồ sơ, nhưng người đứng tên vẫn thường là chủ hợp đồng mua điện. Ghi rõ trong hợp đồng ai làm phần nào để không bên nào chờ bên nào.

Hệ hoà lưới có dùng được khi cúp điện không?

Hệ hoà lưới thuần sẽ tự tắt khi lưới mất điện để không phát ngược lên đường dây, bảo vệ thợ đang sửa. Muốn có điện lúc cúp, cần hệ hybrid có pin lưu trữ và thiết kế đường cấp riêng, do thợ có chuyên môn làm.

Nhà thuê có lắp điện mặt trời được không?

Có thể, nhưng cần chủ nhà đồng ý bằng chữ, thoả thuận chuyện mái, chuyện tháo hệ khi hết hạn thuê, và hỏi điện lực về người đứng tên hồ sơ. Nếu có vướng mắc pháp lý, nên hỏi luật sư trước khi đầu tư tiền vào mái nhà không phải của mình.

Có cần thay công tơ khi lắp điện mặt trời không?

Hệ có phát phần dư lên lưới thường cần công tơ đo được hai chiều. Việc thay công tơ là của điện lực theo quy định hiện hành, chủ nhà không tự thay. Hỏi điện lực xem nhà mình có cần thay không và chuẩn bị gì.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138