NhietNang.comNhiệt Năng
Chọn máy nước nóng năng lượng mặt trời

Chung cư có lắp được máy nước nóng năng lượng mặt trời không: ban công hay bơm nhiệt

Căn hộ chung cư và khu tập thể cũ muốn dùng nước nóng từ nắng: mái chung ai quyết, bộ thu treo ban công, bơm nhiệt đặt lô gia và câu hỏi cho ban quản lý.

A young woman in a charcoal grey sweater tests the hot water tap in a small apartment bathroom, steam rising, seen from behind, soft window light

Căn hộ chung cư thường không tự lắp được máy nước nóng năng lượng mặt trời lên mái, vì mái là phần sở hữu chung và cần ban quản lý cùng các hộ đồng ý; những đường còn lại là bộ thu nhiệt treo ban công hướng nam với bồn đặt trong nhà, bơm nhiệt nhỏ đặt ở lô gia, hoặc giữ bình điện. Khu tập thể cũ vài tầng thì khác, đôi khi các hộ thoả thuận được chỗ trên mái chung, nhưng đường ống dài qua nhiều tầng làm nước nguội dọc đường. Trước khi đi xem máy, hãy hỏi ban quản lý trước.

Bài đi theo hai ví dụ giả định ở Hà Nội. Nhà thứ nhất là căn hộ tầng mười hai của một toà chung cư hai mươi lăm tầng, có lô gia hướng tây nam, hai vợ chồng và một con nhỏ, đang dùng bình điện ba mươi lít. Nhà thứ hai ở tầng năm, tầng trên cùng, của một khu tập thể cũ năm tầng, mái bằng bê tông dùng chung, mấy hộ trên tầng đã có ý định cùng lắp.

Mái chung: ai quyết và vì sao thường bị từ chối

Ở chung cư, mái, tường ngoài, hành lang là phần dùng chung của mọi hộ. Một hộ muốn đặt máy lên mái thì cần ban quản lý cho phép, nhiều nơi còn cần ý kiến của các hộ khác theo quy chế của toà nhà. Ban quản lý thường từ chối vì mấy lý do rất thật: mái có lớp chống thấm, khoan chân đế qua đó là rủi ro thấm cho các căn tầng trên cùng; mái có bể nước, quạt thông gió, thiết bị chống sét, lối thoát hiểm; và nếu một hộ được thì hàng chục hộ khác cũng xin, mái sẽ thành bãi máy.

Đường ống cũng là chuyện lớn. Từ mái xuống tầng mười hai phải đi qua hộp kỹ thuật chung, nơi đã chật dây điện, ống cấp, ống thoát. Đi ống nước nóng riêng xuyên qua mười mấy tầng gần như không ai cho phép, và nếu được thì nước nguội gần hết trên đường xuống.

Vì vậy câu hỏi đầu tiên không phải là mua máy gì mà là gửi ban quản lý một câu hỏi bằng văn bản, viết đơn giản, đợi trả lời. Nhiều toà nhà có sẵn quy định về lắp thiết bị ở ban công và mặt ngoài, đọc trước để khỏi mua máy rồi không được lắp.

Bốn lựa chọn cho căn hộ, đặt cạnh nhau

Không có lựa chọn nào hợp mọi căn. Bảng dưới đây nói về cách vận hành, không so lời lỗ:

Lựa chọnHợp khiVướng ở đâu
Bộ thu treo ban công, bồn trong nhàBan công hướng nam hoặc đông nam thoáng, quy chế toà nhà cho phépNắng chỉ vào nửa ngày, an toàn khi lắp ở trên cao, mặt ngoài toà nhà
Bơm nhiệt đặt lô giaLô gia thông gió, có chỗ cho khối máy và bồnDùng điện, có tiếng quạt, cần đường thoát nước ngưng
Lắp trên mái chung, nhiều hộ cùng dùngKhu tập thể thấp tầng, các hộ thống nhất đượcThoả thuận chia việc, chống thấm, đường ống dài
Giữ bình điệnCăn hộ nhỏ, tắm ít, không có chỗKhông vướng gì ngoài phần điện

Với căn hộ tầng mười hai trong ví dụ, lô gia hướng tây nam chỉ có nắng từ đầu chiều, lại nằm ở tầng cao gió mạnh. Bộ thu treo ban công vẫn làm được nhưng sẽ yếu, nên nhà này nghiêng về bơm nhiệt, hoặc đơn giản giữ bình điện và chọn bình có lớp cách nhiệt tốt hơn.

Bộ thu treo ban công: điều kiện để đáng làm

Bộ thu treo ban công thường là một tấm phẳng hoặc một dãy ống nhiệt gắn đứng hoặc gần đứng ở mặt ngoài lan can, nối bằng hai ống nhỏ vào một bồn kín đặt trong lô gia hoặc nhà tắm. Vì bộ thu dựng gần như thẳng đứng, mùa hè khi mặt trời đi cao nó nhận nắng kém; mùa đông mặt trời đi thấp phía nam thì nhận tốt hơn. Ví dụ giả định: một bộ thu đứng ở ban công hướng nam có thể chỉ cho khoảng một nửa tới hai phần ba lượng nhiệt so với cùng bộ thu đặt nghiêng trên mái thoáng. Con số thật tuỳ hướng, tầng và bóng toà bên cạnh.

Điều kiện cần là ban công hướng nam, đông nam hoặc tây nam, không bị toà đối diện che, và quy chế toà nhà cho phép gắn thiết bị ra phía ngoài lan can. An toàn rơi là chuyện nghiêm túc: một khung kim loại kèm tấm kính rơi từ tầng cao xuống lối đi là tai nạn chết người. Khung phải neo vào kết cấu chắc, chịu được gió tầng cao, và việc lắp phải do thợ làm việc trên cao có dây an toàn, không phải chủ nhà chồm người ra lan can.

Kiểu này cần bơm nhỏ và bộ điều khiển hoặc dựa vào đối lưu tự nhiên tuỳ thiết kế; bồn kín trong nhà phải có van an toàn dẫn xả ra ống thoát và khay hứng. Giá trọn bộ thường cao hơn một máy mái nhà cùng dung tích; đây là mức tham khảo, thay đổi theo thời điểm, khu vực và thiết bị.

Bơm nhiệt ở lô gia: chạy thế nào và đặt ra sao

Bơm nhiệt làm nước nóng theo cách giống một cái điều hoà chạy ngược: nó hút nhiệt từ không khí ngoài lô gia rồi dồn vào nước trong bồn. Vì lấy phần lớn nhiệt từ không khí, nó dùng ít điện hơn bình điện để làm nóng cùng một lượng nước; điện chỉ dùng để chạy máy nén và quạt. Nó chạy được cả ngày mưa, ban đêm, không cần nắng. Mùa đông rét, không khí lạnh thì máy làm việc vất vả hơn và chậm hơn.

Đặt bơm nhiệt ở lô gia cần ba thứ: không gian thoáng để khối máy hút và thổi gió, không đặt trong góc kín; chỗ thoát nước ngưng vì máy làm lạnh không khí sẽ nhỏ nước; và một ổ điện riêng có aptomat chống giật do thợ điện lắp. Tiếng quạt và máy nén không lớn nhưng đặt sát cửa phòng ngủ thì ban đêm vẫn nghe.

Bơm nhiệt gia đình có loại liền khối, máy nén nằm trên đỉnh bồn, và loại tách, khối máy ngoài trời giống cục nóng điều hoà. Giá thường cao hơn bình điện cùng dung tích một khoản lớn; đây là mức tham khảo, thay đổi theo thời điểm, khu vực và thiết bị. Với căn hộ tắm ít người, lợi ích có khi không lớn; với căn hộ bốn năm người tắm hằng ngày, nó dễ thấy hơn trên hoá đơn điện. Nói vậy để hiểu cách chạy, còn hợp hay không vẫn tuỳ thói quen dùng nước của từng nhà.

Khu tập thể cũ vài tầng: lắp chung trên mái thế nào cho êm

Ở khu tập thể năm tầng trong ví dụ, mái bằng bê tông đã có mấy bồn nước của các hộ. Hộ ở tầng năm có lợi thế: đường ống từ mái xuống chỉ vài mét. Hộ ở tầng ba thì đường ống dài khoảng tám tới mười mét, mỗi lần mở vòi phải xả bỏ phần nước nguội nằm trong ống. Ví dụ giả định: ống cỡ thường chứa khoảng ba phần mười lít mỗi mét, mười mét ống là ba lít nước nguội mỗi lần, ngày tắm bốn người là mười mấy lít đổ đi và vài chục giây đứng chờ.

Muốn lắp chung cho êm, các hộ nên ngồi lại thống nhất bằng giấy viết tay có chữ ký: chỗ đặt của từng máy, ai chịu chống thấm lại chân đế nếu dột, ai lo thông lối lên mái, khi một hộ chuyển đi thì máy xử lý ra sao. Mái cũ cần người có chuyên môn xem lớp chống thấm và khả năng chịu tải trước khi đặt nhiều máy cùng lúc.

Chuyện lên mái khu tập thể cũ cũng phải cẩn thận: nhiều nơi lan can thấp hoặc không có, cầu thang lên mái là thang sắt thẳng đứng. Người lên phải có dây an toàn, mũ, người giữ thang, không lên khi mưa gió.

Câu hỏi mẫu cho ban quản lý và người bán

Gửi ban quản lý trước, người bán sau:

  • "Chị cho em hỏi toà mình có cho hộ dân gắn bộ thu nước nóng ra ngoài lan can ban công không, có quy định nào về mặt ngoài không ạ?"
  • "Nếu nhà em muốn đặt máy trên mái chung thì cần xin những ai, ai chịu trách nhiệm nếu chỗ chân đế bị thấm?"
  • "Anh ơi, bộ thu treo ban công hướng tây nam ở tầng mười hai thì mùa hè với mùa đông nước nóng được khoảng bao nhiêu độ?"
  • "Bơm nhiệt này đặt ở lô gia cần chừa khoảng trống bao nhiêu quanh máy, nước ngưng thoát ra đâu, chạy ban đêm có ồn không?"
  • "Khung treo ngoài lan can neo vào đâu, chịu gió tầng cao thế nào, lắp xong ai chịu trách nhiệm nếu rơi?"

Giữ lại câu trả lời bằng văn bản của ban quản lý, kể cả tin nhắn. Khi bán hoặc cho thuê căn hộ, người mua sẽ hỏi thiết bị gắn ngoài ban công có được phép không.

Hay làm và nên làm ở căn hộ

Một vài lối tắt hay gặp, kèm hậu quả:

Hay làmVì sao hỏngNên làm
Mua máy trước, xin phép sauBan quản lý không cho, máy nằm khoXin phép bằng văn bản trước
Tự gắn bộ thu ra ngoài lan canNguy cơ rơi từ trên cao, vi phạm quy chếĐể thợ làm việc trên cao, có phép của toà nhà
Đặt bơm nhiệt trong góc lô gia kínMáy hút lại chính khí lạnh nó thổi ra, chạy yếuChừa khoảng trống thông gió theo hướng dẫn của hãng sản xuất
Bỏ ống thoát nước ngưngNước nhỏ xuống sàn lô gia, thấm sang nhà dướiDẫn nước ngưng về ống thoát
Khoan chân đế lên mái chung không ai biếtThấm cho căn tầng trên cùng, tranh chấpCó thoả thuận và chống thấm lại

Sau khi lắp, ghi trong hai tuần: nhiệt độ nước ở vòi lúc tắm, thời tiết, và với bơm nhiệt thì xem chỉ số công tơ mỗi tối cùng giờ để biết máy dùng khoảng bao nhiêu điện mỗi ngày. Nếu có tranh chấp với hộ khác về mái chung mà không tự thoả thuận được, nên hỏi luật sư.

Câu hỏi thường gặp

Chung cư có lắp được máy nước nóng năng lượng mặt trời không?

Thường không tự lắp lên mái được vì mái là phần sở hữu chung, cần ban quản lý và các hộ đồng ý. Các lựa chọn thực tế hơn là bộ thu treo ban công hướng nam với bồn trong nhà, bơm nhiệt đặt lô gia, hoặc giữ bình điện.

Bộ thu nước nóng treo ban công có hiệu quả không?

Có, nhưng kém hơn đặt nghiêng trên mái thoáng, nhất là mùa hè khi mặt trời đi cao. Ban công hướng nam không bị che thì làm được; hướng tây hay bị toà bên cạnh che thì yếu. Phải được quy chế toà nhà cho phép và do thợ làm việc trên cao lắp.

Bơm nhiệt có hợp với căn hộ chung cư không?

Thường hợp hơn máy năng lượng mặt trời ở căn hộ, vì không cần nắng và đặt được ở lô gia. Cần chỗ thông gió, đường thoát nước ngưng và ổ điện riêng có aptomat chống giật. Giá cao hơn bình điện cùng dung tích.

Khu tập thể cũ có thể lắp chung một máy trên mái không?

Có thể nếu các hộ thống nhất và mái chịu được tải, chống thấm tốt. Nên thoả thuận bằng giấy có chữ ký về chỗ đặt, chống thấm, lối lên mái. Hộ ở tầng thấp sẽ chịu đường ống dài, phải xả bỏ nước nguội mỗi lần mở vòi.

Cần xin phép gì trước khi lắp thiết bị ra ngoài ban công?

Hỏi ban quản lý toà nhà bằng văn bản xem quy chế có cho gắn thiết bị ra mặt ngoài không, cần điều kiện gì về khung, an toàn rơi. Giữ lại câu trả lời để sau này bán hoặc cho thuê căn hộ không bị vướng.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138