NhietNang.comNhiệt Năng
Chọn máy nước nóng năng lượng mặt trời

Máy nước nóng năng lượng mặt trời bao nhiêu lít: tính theo số người và giờ tắm

Cách tính dung tích máy nước nóng năng lượng mặt trời theo số người, giờ tắm và mùa đông, kèm bảng ví dụ giả định và câu hỏi mang theo khi đi xem máy.

A middle-aged Vietnamese man in a rust orange shirt checks an evacuated-tube solar water heater on a flat concrete rooftop, seen from behind, soft early morning light

Nhà bốn người tắm nước nóng mỗi ngày thường hợp với máy nước nóng năng lượng mặt trời khoảng 160 tới 200 lít; cách tính nhanh là lấy số người nhân 40 tới 50 lít, rồi cộng thêm nếu nhà có bồn tắm nằm, người tóc dài gội đầu buổi tối hoặc dùng nước nóng rửa bát. Con số ghi trên máy là thể tích bồn chứa, còn nước ra vòi sen nhiều hơn vì được pha với nước lạnh. Mùa đông nước trong bồn không nóng bằng mùa hè nên pha được ít hơn, vì vậy hãy tính dung tích cho những ngày lạnh chứ không phải cho tháng sáu.

Bài đi theo một gia đình giả định ở một phường ven Hà Nội: nhà ba tầng mái bằng, hai vợ chồng, hai con đang học cấp hai, bà nội ở cùng. Nhà đang dùng hai bình nóng lạnh điện, định chuyển sang một máy năng lượng mặt trời đặt trên sân thượng. Người bán gợi ý ba cỡ 140, 180 và 230 lít, giá chênh nhau vài triệu đồng, và cả nhà không biết chọn cỡ nào. Dưới đây là cách tự tính bằng số của chính nhà mình, trước khi nghe người bán nói.

Dung tích ghi trên máy là nước trong bồn, không phải nước ra vòi

Một máy 180 lít nghĩa là bồn chứa trên mái đựng được 180 lít nước. Vào một ngày nắng tốt của mùa hè, nước trong bồn lên tới 60 hay 70 độ, có khi hơn. Không ai tắm nước 70 độ, nên tới vòi sen nước nóng được pha với nước lạnh để còn khoảng 38 tới 40 độ. Ví dụ giả định: nước nóng 65 độ, nước lạnh 27 độ, muốn ra 40 độ thì cứ một lít nước nóng pha thêm khoảng hai lít nước lạnh. Như vậy 180 lít trong bồn có thể thành gần 500 lít nước tắm. Đó là lý do mùa hè nhà nào cũng thấy dư.

Mùa đông thì khác hẳn. Ở miền Bắc, những ngày nắng nhạt tháng mười hai, nước trong bồn có khi chỉ lên 40 tới 45 độ; ngày mưa phùn âm u chỉ còn ấm. Nước 42 độ gần như không pha thêm được, nên 180 lít trong bồn ra vòi cũng chỉ khoảng 200 lít. Thêm nữa, mùa đông người ta tắm lâu hơn, vặn vòi to hơn. Vì thế cùng một máy, mùa hè thừa mà mùa đông thiếu, và câu chuyện chọn dung tích thực ra là chuyện chọn cho mùa lạnh.

Ở miền Nam nắng đều quanh năm, mùa mưa vẫn có vài giờ nắng giữa ngày, nên chênh lệch giữa các mùa nhỏ hơn. Nhà ở Cần Thơ hay Bình Dương cũ thường chọn dung tích nhỏ hơn nhà ở Hà Nội với cùng số người. Ngược lại, vùng núi phía Bắc và Tây Nguyên ban đêm lạnh, nước nguội nhanh qua đêm, nên cần dư hơn một chút.

Bảng tính ví dụ giả định cho từng kiểu nhà

Bảng dưới dùng mức 40 tới 50 lít nước trong bồn cho mỗi người mỗi ngày, tính cho mùa lạnh ở miền Bắc, cộng thêm phần dùng riêng. Đây là ví dụ giả định để bạn thay số nhà mình vào, không phải quy chuẩn.

Kiểu nhàCách tínhDung tích gợi ý
Hai vợ chồng trẻ, tắm tối2 người × 45 lít = 90 lít, cộng dư 30 lítKhoảng 110 tới 140 lít
Bốn người, hai con nhỏ tắm chung4 × 40 = 160 lítKhoảng 160 tới 180 lít
Năm người, có người già, rửa bát nước nóng5 × 45 = 225 lít, cộng 20 lít rửa bátKhoảng 230 tới 250 lít
Bốn người, có bồn tắm nằm dùng hằng tuần4 × 45 = 180 lít, bồn tắm cần thêm khoảng 100 lít nước nóngKhoảng 250 lít hoặc thêm bình phụ điện
Nhà miền Nam bốn người4 × 35 = 140 lítKhoảng 140 tới 160 lít

Nếu nhà có một người tắm sớm lúc 5 giờ sáng, nước còn lại từ chiều hôm trước đã nguội bớt qua đêm, thường mất 5 tới 10 độ tuỳ lớp cách nhiệt của bồn. Người tắm sớm hay bị hụt nóng dù bồn còn nhiều nước. Trường hợp này cộng thêm dung tích không giải quyết được, cái cần là bồn giữ nhiệt tốt hoặc bình phụ điện hẹn giờ.

Những thói quen làm con số đội lên mà ít ai để ý

Vòi sen cây lưu lượng lớn. Bát sen to dạng mưa rào xả nhiều gấp rưỡi tới gấp đôi bát sen thường. Nhà vừa sửa phòng tắm lắp sen cây thường thấy máy cũ tự nhiên không đủ dù số người không đổi. Muốn biết, hứng nước vào một xô 10 lít, bấm đồng hồ xem bao nhiêu giây thì đầy.

Tóc dài gội buổi tối. Một người tóc dài gội và xả kỹ có thể dùng gấp đôi người tóc ngắn. Hai mẹ con cùng gội tối là phần dư 30 tới 40 lít nên tính vào.

Tắm dồn vào một khung giờ. Cả nhà tắm liền nhau từ 19 tới 21 giờ thì nước lạnh vào bồn bù chỗ nước nóng vừa ra, nước trong bồn loãng dần. Người tắm cuối thường thấy âm ấm. Máy dư một chút giúp người cuối vẫn đủ nóng.

Rửa bát và giặt bằng nước nóng. Đường nước nóng dẫn xuống bếp tiện thật, nhưng mỗi lần rửa bát vài chục lít, mỗi ngày hai ba lần. Nhiều nhà lắp xong mới đi thêm đường xuống bếp mà không tăng dung tích.

Người già, trẻ nhỏ cần nước ấm hơn. Người lớn tuổi thường muốn nước nóng hơn, tắm lâu hơn vào mùa đông. Đồng thời mùa hè nước trong bồn rất nóng, có thể gây bỏng nếu trẻ nhỏ tự vặn vòi nóng, nên vòi trộn trong phòng tắm có trẻ nhỏ nên là loại có nấc chặn nhiệt.

Số ống, cỡ ống và diện tích mái đi kèm dung tích

Với máy ống chân không, dung tích bồn và số ống thường đi cặp với nhau. Ống phổ biến có đường kính 58 milimét, dài khoảng 1,8 mét; mỗi ống như vậy thường gánh khoảng 9 tới 12 lít bồn chứa. Một máy 180 lít thường có khoảng 16 tới 18 ống. Có nơi chào bồn to mà ống ít hoặc ống ngắn để giá rẻ hơn; bồn to nhưng ống không đủ làm nóng thì nước chỉ ấm, nhất là mùa đông. Khi so giá, đếm số ống và hỏi chiều dài ống chứ đừng chỉ so số lít.

Diện tích mái cũng tăng theo. Ví dụ giả định: máy 18 ống, mỗi ống cách nhau khoảng 7 tới 8 phân, cộng khung hai bên thì rộng chừng 1,5 mét, chiều sâu cả chân đế khoảng 2 mét. Máy 230 lít với 24 ống thì rộng khoảng 2 mét. Sân thượng nhà ống đã có bồn nước lạnh, dây phơi, chậu cây thì nên đo trước chỗ đặt, chừa lối đi phía sau máy để sau này thợ còn thay ống.

Trọng lượng là thứ ít ai tính. Máy 180 lít đầy nước nặng khoảng 250 kilôgam, dồn xuống bốn chân đế. Sân thượng bê tông thường không ngại, nhưng mái tôn, mái ngói hay mái cơi nới thì phải hỏi đơn vị khảo sát hoặc kỹ sư kết cấu trước khi chọn cỡ lớn. Chọn máy to hơn cần thiết vừa nặng mái vừa tốn tiền, mà nước dư không dùng hết thì nằm trong bồn lâu, cặn đóng nhiều hơn.

Câu hỏi mang theo khi đi xem máy

Khi người bán gợi ý cỡ, hỏi thẳng mấy câu này. Câu trả lời cụ thể cho thấy người bán có tính theo nhà bạn hay chỉ chào theo giá:

  • "Anh cho em hỏi máy 180 lít này bao nhiêu ống, ống dài bao nhiêu, phi bao nhiêu?"
  • "Nhà em năm người, có bà cụ tắm sớm, mùa đông ở đây thì cỡ này có đủ không, anh tính giúp em theo người chứ đừng theo giá nha?"
  • "Bồn này lớp cách nhiệt dày bao nhiêu, để qua đêm thì sáng ra nước còn khoảng bao nhiêu độ?"
  • "Máy đầy nước nặng bao nhiêu ký, sân thượng nhà em đặt được không hay phải có người lên xem trước?"
  • "Nếu sau này thiếu nước nóng mùa đông thì gắn thêm thanh điện phụ được không, có phải thay bồn không?"
  • "Giá này đã gồm chân đế, ống dẫn, công lắp và vận chuyển lên sân thượng chưa anh?"

Giá máy ống chân không cho gia đình thường nằm trong khoảng vài triệu tới hơn chục triệu đồng tuỳ dung tích, chất liệu bồn và phụ kiện; đây là mức tham khảo, thay đổi theo thời điểm, khu vực và thiết bị. Phần chênh giữa hai cỡ liền kề thường nằm ở số ống và thể tích bồn, còn công lắp gần như không đổi, nên đừng cố mua cỡ nhỏ chỉ để bớt một ít rồi mùa đông thiếu.

Hay chọn và nên chọn

Mấy kiểu chọn sai dưới đây gặp ở rất nhiều nhà, đa phần vì nhìn mùa hè mà quên mùa đông:

Hay chọnVì sao hỏngNên chọn
Theo lời "nhà bốn người lấy 140 lít là dư"Đúng mùa hè, thiếu mùa đông ở miền BắcTính 40 tới 50 lít mỗi người cho ngày lạnh
Mua cỡ to nhất cho chắcNặng mái, nước dư nằm lâu, cặn nhiều, tốn tiềnDư khoảng 20 phần trăm so với số tính được
So giá theo số lítBồn to ống ít thì nước chỉ ấmSo số ống, chiều dài ống, lớp cách nhiệt
Một máy chia cho cả bếp lẫn ba phòng tắm xa nhauĐường ống dài, xả nước lạnh lâu mới tới nước nóngTính lại dung tích và vị trí, cân nhắc hai máy
Quên người tắm sớmNước nguội qua đêm, người tắm sáng thấy lạnhHỏi độ giữ nhiệt hoặc thêm thanh điện hẹn giờ

Có những thứ không cần mua thêm: không cần bồn quá cỡ để phòng khách đến chơi vài ngày mỗi năm, những ngày đó bật bình điện cũ là đủ; không cần bộ điều khiển màn hình phức tạp nếu nhà chỉ tắm tối.

Sau hai tới bốn tuần: tự kiểm xem chọn đúng chưa

Mua một nhiệt kế đo nước loại cầm tay giá rẻ. Trong hai tuần đầu, mỗi tối ghi vào sổ ba thứ: thời tiết trong ngày (nắng, râm, mưa), nhiệt độ nước ở vòi nóng lúc người đầu tiên tắm, và người cuối cùng còn thấy nóng không. Không cần chính xác tuyệt đối, chỉ cần ghi đều.

Nếu những ngày nắng mà người cuối vẫn đủ nóng, ngày râm thì hụt, đó là máy vừa cỡ, chuyện còn lại là thời tiết. Nếu ngày nắng mà người thứ ba thứ tư đã thấy nguội, trước hết xem lại thói quen: tắm liền nhau quá sát, vòi sen quá to, có ai xả nước nóng rửa xe hay không. Nếu ngày nắng mà nhiệt độ ở vòi thấp bất thường so với nhà hàng xóm cùng loại máy, có thể do ống dẫn từ mái xuống quá dài không bọc cách nhiệt, hoặc nước lạnh chảy lẫn vào đường nóng ở một vòi trộn nào đó; khi đó gọi thợ kiểm chứ chưa phải lỗi dung tích.

Ghi tiếp vào tháng rét đầu tiên. Đó mới là kỳ kiểm thật. Sổ ghi mấy dòng này cũng giúp ích khi cần bảo hành: người kỹ thuật nhìn vào là biết máy chạy kém do nắng, do lắp hay do thiết bị.

Câu hỏi thường gặp

Nhà 4 người nên dùng máy nước nóng năng lượng mặt trời bao nhiêu lít?

Ở miền Bắc, nhà bốn người tắm hằng ngày thường hợp với khoảng 160 tới 180 lít, nhiều hơn nếu có bồn tắm hoặc rửa bát nước nóng. Ở miền Nam nắng đều có thể chọn khoảng 140 tới 160 lít. Hãy tính cho mùa lạnh chứ không cho mùa hè.

Mỗi người cần khoảng bao nhiêu lít nước nóng một ngày?

Ví dụ giả định thường dùng là 40 tới 50 lít nước trong bồn mỗi người mỗi ngày cho mùa lạnh ở miền Bắc, khoảng 35 lít ở miền Nam. Người tóc dài, người già tắm lâu hay sen cây lưu lượng lớn thì cộng thêm.

Máy 180 lít thì có bao nhiêu ống chân không?

Thường khoảng 16 tới 18 ống loại đường kính 58 milimét, dài khoảng 1,8 mét. Mỗi ống gánh khoảng 9 tới 12 lít bồn. Bồn to mà ít ống hoặc ống ngắn thì nước khó nóng đủ, nhất là ngày âm u.

Chọn máy quá to có sao không?

Máy quá to nặng mái hơn, tốn tiền hơn, và nước dư nằm trong bồn lâu nên cặn đóng nhiều hơn. Ngày ít nắng, lượng nước lớn lại khó nóng đủ. Chỉ nên dư khoảng một phần năm so với số tính được.

Vì sao mùa hè thừa nước nóng mà mùa đông lại thiếu?

Mùa hè nước trong bồn rất nóng nên pha được nhiều nước lạnh, một lít nóng thành hai ba lít nước tắm. Mùa đông nước chỉ ấm nên gần như không pha được, người ta lại tắm lâu hơn. Cùng một bồn, lượng nước tắm thực tế chênh nhau rất nhiều.

Nước trong bồn mùa hè có nguy hiểm cho trẻ nhỏ không?

Có thể, vì mùa hè nước trong bồn lên rất cao, vặn thẳng vòi nóng là dễ bỏng. Nhà có trẻ nhỏ hoặc người già nên dùng vòi trộn có nấc chặn nhiệt, dặn trẻ không tự vặn vòi nóng, và thử nước bằng tay trước khi tắm cho bé.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138