NhietNang.comNhiệt Năng
Vận hành, vệ sinh tấm pin và theo dõi

Inverter điện mặt trời báo lỗi, nhảy aptomat: chủ nhà làm gì, không làm gì

Inverter báo lỗi sáng sớm rồi tự hết, aptomat hệ điện mặt trời hay nhảy, mất lưới hệ tự tắt: các nhóm lỗi nói chung, việc chủ nhà làm được, việc phải để thợ.

Low angle view of early morning dew on rooftop solar panels of a single-storey metal-roof house, an older man in a stone beige shirt looking up from the yard

Khi inverter điện mặt trời báo lỗi, chủ nhà chỉ làm ba việc: chụp lại đèn báo hoặc mã lỗi kèm giờ và thời tiết, chờ xem lỗi có tự hết khi trời khô nắng không, và báo đơn vị lắp đặt nếu lỗi lặp lại; aptomat nhảy thì chỉ đóng lại một lần khi không có mùi khét, vết đen, vỏ nóng. Không tự mở nắp inverter, không rút đầu nối dây từ tấm pin, không tắt bật liên tục để thử, vì phía dây một chiều luôn có điện khi trời sáng.

Bài đi theo một nhà giả định ở phường ven trung tâm Cần Thơ: nhà cấp bốn mái tôn, ba người, hệ hoà lưới 4 kWp (kWp là tổng công suất danh định của các tấm pin) lắp được một năm, inverter treo ở vách hiên sau nhà. Mùa mưa năm nay, nhiều buổi sáng chủ nhà ra hiên thấy đèn đỏ trên inverter sáng, ứng dụng báo lỗi, tới khoảng chín giờ thì tự hết và hệ chạy lại. Một hôm khác thì aptomat của hệ nhảy lúc giữa trưa. Chủ nhà không biết cái nào là chuyện thường, cái nào là nguy hiểm.

Inverter làm gì mà hay báo lỗi

Inverter là bộ đổi điện một chiều từ tấm pin thành điện xoay chiều giống điện lưới để dùng trong nhà. Nó cũng là người gác cổng: liên tục đo điện áp tấm pin, mức cách điện của dây, điện áp và tần số lưới, nhiệt độ bên trong. Thấy bất cứ thứ gì ra ngoài ngưỡng an toàn, nó ngừng phát và bật đèn báo. Phần lớn lỗi vì thế là inverter đang làm đúng việc, bảo vệ nhà bạn, chứ không phải nó hỏng.

Một điều chủ nhà hay hiểu sai: hệ hoà lưới tắt khi mất điện lưới. Khi lưới mất điện, inverter tự ngừng phát trong tích tắc để không đẩy điện ngược ra đường dây, nơi thợ điện lực có thể đang sửa và tưởng dây đã hết điện. Vì vậy nhà có điện mặt trời hoà lưới vẫn tối om khi cúp điện, kể cả giữa trưa nắng. Đó là tính năng an toàn, không phải lỗi. Muốn có điện khi mất lưới phải là hệ có lưu trữ được thiết kế cho việc đó, chuyện của một cuộc trao đổi khác với nhà thầu.

Bốn nhóm lỗi thường gặp, nói chung

Mỗi hãng đặt mã lỗi khác nhau, đọc mã cụ thể là việc của thợ có tài liệu của hãng. Chủ nhà chỉ cần biết lỗi thuộc nhóm nào để mô tả đúng:

Nhóm lỗiThường thấy khiChủ nhà làm gì
Phía tấm pin: cách điện thấp, điện áp vào bất thườngSáng sớm có sương, sau mưa, sau khi có người lên máiGhi giờ, thời tiết; tự hết khi khô thì theo dõi; lặp nhiều ngày thì báo thợ
Phía lưới: điện áp, tần số ngoài ngưỡng, mất lướiCúp điện, trưa nắng xóm nhiều nhà lắp, điện chập chờnChờ lưới ổn, hệ tự nối lại; lặp mỗi trưa thì báo thợ
Bên trong: quá nhiệt, quạt, rơ-leTrưa nắng, máy treo chỗ nắng, khe tản nhiệt bụiKhông mở máy; báo thợ, hỏi chuyện che nắng, dời chỗ
Giao tiếp: mất kết nối, không có dữ liệuĐổi wifi, cúp mạngKiểm mạng nhà; nhờ thợ kết nối lại

Ở nhà giả định Cần Thơ, đèn đỏ buổi sáng mùa mưa rồi tự hết khi nắng lên là dấu hiệu điển hình của nhóm đầu: lỗi cách điện thấp do ẩm. Sương và hơi nước len vào đầu nối, vào chỗ vỏ dây bị trầy, làm điện rò rất nhỏ xuống khung; inverter đo thấy và không cho phát. Nắng lên làm khô, lỗi biến mất.

Lỗi buổi sáng tự hết: bỏ qua hay gọi thợ

Thợ lâu năm nói lỗi cách điện buổi sáng giống tiếng ho: thỉnh thoảng một lần sau đêm sương nặng thì chưa đáng lo, ngày nào cũng ho và mỗi lúc kéo dài hơn thì phải khám. Nguyên nhân hay gặp là đầu nối dây lắp không kín nước, vỏ dây bị cọ vào mép tôn sắc lâu ngày trầy ra, dây thả dưới mái mà không có ống luồn, chuột hay sóc cắn vỏ dây, hộp đấu dây sau một tấm bị nứt.

Mấy chỗ ấy để lâu không chỉ mất sản lượng buổi sáng. Chỗ rò điện ẩm có thể thành chỗ phóng tia điện nhỏ giữa hai đầu dây hở, nóng lên, cháy sém vỏ dây. Ở mái tôn, khung pin và mái lại là kim loại dẫn điện. Vì vậy quy ước an toàn đơn giản: lỗi cách điện xuất hiện trên ba buổi sáng trong một tuần, hay kéo dài quá mười giờ sáng khi đã nắng ráo, là báo đơn vị lắp đặt.

Ví dụ giả định để thấy thiệt hại: hệ 4 kWp, mỗi sáng mất khoảng hai giờ đầu ngày, phần buổi sáng sớm ấy chiếm chừng một phần mười sản lượng ngày, khoảng 1,5 kWh. Một tháng mưa mất ngót năm chục kWh. Không lớn, nhưng nguyên nhân phía sau mới là thứ cần sửa.

Aptomat của hệ nhảy: làm theo thứ tự

Hệ điện mặt trời thường có ít nhất một aptomat (cầu dao tự động ngắt khi quá tải hoặc chập) phía xoay chiều giữa inverter và tủ điện nhà, nhiều nhà còn có aptomat chống giật ngắt khi có dòng rò. Khi thấy nó ở vị trí ngắt:

  1. Đứng nhìn trước khi chạm: có mùi khét, vết đen quanh aptomat hay ổ dây, tiếng lách tách, vỏ tủ nóng bất thường không. Có bất cứ dấu hiệu nào thì không đóng, ra xa, gọi thợ; có khói, lửa thì ra khỏi nhà, gọi 114.
  2. Tay khô, chân đi dép, đứng trên chỗ khô. Không có dấu hiệu lạ thì đóng aptomat lại một lần, dứt khoát.
  3. Quan sát inverter trong vài phút: nó sẽ tự đếm thời gian chờ rồi nối lại lưới. Đèn trở về trạng thái phát điện là xong.
  4. Nếu aptomat nhảy lại ngay, hoặc lặp lại trong vài ngày, không đóng nữa. Ghi giờ nhảy, thời tiết, lúc đó nhà đang dùng gì, báo đơn vị lắp đặt.
  5. Riêng aptomat chống giật nhảy vào sáng ẩm hay sau mưa thì thường là dòng rò cùng nguồn gốc với lỗi cách điện ở trên; cũng báo thợ, đừng thay bằng aptomat thường không có chống giật cho đỡ nhảy.

Không tự thay aptomat to hơn cho "đỡ nhảy". Aptomat được chọn theo dây và inverter; thay to hơn là bỏ mất lớp bảo vệ, dây quá tải nóng lên mà không có gì ngắt.

Inverter treo chỗ nào thì ít báo lỗi

Nhiều lỗi lặp đi lặp lại không nằm ở máy mà ở chỗ treo máy. Ở nhà giả định Cần Thơ, inverter treo trên vách hiên sau hướng tây, chiều nắng rọi thẳng vào vỏ, mưa giông tạt nước lên khe tản nhiệt. Mùa nắng, trưa nào máy cũng nóng rát tay và tự hạ công suất; mùa mưa thì hơi ẩm đọng quanh chỗ dây đi vào máy. Một mái che nhỏ bằng tôn có khoảng hở thông gió phía trên đã giảm được phần lớn chuyện đó.

Chỗ treo tốt có mấy điểm chung: có mái che nắng mưa nhưng thoáng, không kín như hộc tủ; cách tường và trần đủ khoảng cho gió lưu thông theo hướng dẫn của hãng; không sát bếp, không trong phòng ngủ vì quạt và tiếng ù của máy ban ngày khá rõ; ngoài tầm với của trẻ nhỏ; gần tủ điện để dây ngắn; có chỗ đứng cho thợ thao tác. Chỗ dây đi vào máy nên vòng xuống thấp rồi mới đi lên vào máy, gọi là vòng nhỏ giọt, để nước chảy dọc dây rơi xuống đất chứ không chảy vào đầu cắm.

Nếu máy nhà bạn đang treo ở chỗ hứng nắng chiều, mưa tạt, hay trong gầm cầu thang kín hơi, đó là câu hỏi đáng đặt cho đơn vị lắp đặt ở lần kiểm kế tiếp. Làm mái che hay dời máy là việc của thợ, chi phí thường từ vài trăm nghìn tới vài triệu đồng tuỳ khoảng cách dời, tham khảo, thay đổi theo thời điểm, khu vực và thiết bị. Chủ nhà không tự tháo máy xuống treo chỗ khác.

Câu hỏi mẫu khi báo lỗi cho đơn vị lắp đặt

Gửi kèm ảnh đèn báo hoặc màn hình inverter, ảnh ứng dụng, và mô tả thời tiết. Rồi hỏi:

  • "Anh ơi, inverter nhà em sáng nào mưa cũng đèn đỏ, chín giờ mới tự hết, ứng dụng báo lỗi cách điện, có phải đầu nối hay dây bị ẩm không?"
  • "Lúc lắp dây dưới mái tôn có đi ống luồn không, chỗ nào dây chạm mép tôn anh có lót không?"
  • "Aptomat của hệ nhảy hai lần trong tuần, lúc trưa, nhà em không bật gì nhiều, anh qua đo giúp được không, phí kiểm tính thế nào?"
  • "Lúc khẩn cấp em cần tắt hệ thì tắt cái nào trước, cái nào sau, anh dán giúp em một tờ hướng dẫn cạnh tủ được không?"
  • "Lỗi này nếu do đầu nối hay hộp đấu dây thì có thuộc bảo hành lắp đặt không?"

Câu thứ tư nên hỏi ngay từ ngày bàn giao: thứ tự tắt hệ khi khẩn cấp do đơn vị lắp đặt chỉ cho đúng hệ của bạn, ghi ra giấy dán cạnh tủ điện, cả nhà đều biết.

Hay làm và nên làm

Những phản xạ dễ hiểu nhưng sai khi thấy đèn đỏ:

Hay làmNên làm
Tắt bật inverter vài lần cho "khởi động lại"Chụp mã lỗi trước, để máy tự xử lý chu kỳ chờ
Mở nắp inverter xem bên trongKhông mở; bên trong có tụ điện giữ điện cả khi đã tắt
Rút đầu nối dây tấm pin để thửKhông rút; rút đầu nối đang có dòng gây hồ quang, bỏng
Thay aptomat lớn hơn cho đỡ nhảyTìm nguyên nhân nhảy, giữ đúng aptomat thợ chọn
Xịt nước rửa inverter bám bụiLau khô bên ngoài vỏ, khe tản nhiệt để thợ vệ sinh
Lấy băng keo quấn chỗ dây trầyBáo thợ thay đoạn dây, lắp ống luồn

Tự kiểm sau khi thợ sửa: một tuần mưa tiếp theo, sáng nào cũng nhìn đèn inverter lúc bảy giờ. Không còn đèn đỏ, sản lượng sáng sớm lên lại là sửa đúng chỗ. Ghi ngày sửa và việc đã làm vào sổ theo dõi hệ. Nếu aptomat từng nhảy, theo dõi thêm hai tuần nắng xem có lặp lại không trước khi coi như đã xong.

Câu hỏi thường gặp

Inverter báo lỗi buổi sáng rồi tự hết có nguy hiểm không?

Thỉnh thoảng một lần sau đêm sương nặng thì thường chưa đáng lo. Nếu lặp lại nhiều buổi sáng trong tuần hoặc kéo dài khi trời đã khô nắng, có thể đầu nối hay vỏ dây bị ẩm, trầy. Nên báo đơn vị lắp đặt kiểm trước khi chỗ rò nóng lên.

Vì sao mất điện lưới mà hệ điện mặt trời hoà lưới cũng tắt?

Inverter hoà lưới được thiết kế tự ngừng phát khi lưới mất điện để không đẩy điện ngược ra đường dây, bảo vệ thợ điện lực đang sửa. Đây là tính năng an toàn bắt buộc. Muốn có điện khi cúp thì cần hệ có lưu trữ thiết kế riêng.

Aptomat điện mặt trời nhảy liên tục thì làm gì?

Đóng lại một lần nếu không có mùi khét, vết đen, vỏ nóng. Nếu nhảy lại ngay hay lặp trong vài ngày thì không đóng nữa, ghi giờ và tình huống, gọi đơn vị lắp đặt. Không thay aptomat lớn hơn để đỡ nhảy.

Chủ nhà có được tự mở inverter ra xem không?

Không nên. Bên trong inverter có tụ điện giữ điện một lúc sau khi tắt, dây từ tấm pin vào vẫn có điện khi trời sáng. Mở nắp còn có thể làm mất bảo hành. Việc này để thợ có chuyên môn và dụng cụ đo.

Inverter có mùi khét thì làm gì?

Không chạm vào máy. Nếu đứng xa được và an toàn thì ngắt aptomat phía xoay chiều, ra khỏi khu vực, gọi đơn vị lắp đặt. Có khói hay lửa thì đưa mọi người ra ngoài và gọi 114, không dùng nước dập.

Mã lỗi trên inverter tra ở đâu?

Mã lỗi của mỗi hãng một khác, nằm trong tài liệu kỹ thuật của hãng mà đơn vị lắp đặt có. Chủ nhà chỉ cần chụp mã, ghi giờ và thời tiết rồi gửi thợ. Tự tra rồi tự xử lý dễ dẫn tới thao tác nguy hiểm.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138