NhietNang.comNhiệt Năng
Vận hành, vệ sinh tấm pin và theo dõi

Xem sản lượng điện mặt trời trên ứng dụng: con số nào đáng nhìn mỗi tuần

Ứng dụng theo dõi điện mặt trời hiện cả chục con số: công suất tức thời, sản lượng ngày, tự dùng, mua từ lưới. Con số nào đáng nhìn, số nào bỏ qua, so với công tơ ra sao.

Over-the-shoulder view of a young woman in a leaf green cardigan holding a phone with a blank glowing screen in a guesthouse garden, rooftop panels beyond, cool morning

Trên ứng dụng theo dõi điện mặt trời, chủ nhà chỉ cần nhìn đều đặn ba con số: sản lượng mỗi ngày tính bằng kWh, sản lượng chia cho công suất hệ để so giữa các ngày, và trạng thái hay cảnh báo của inverter (bộ đổi điện từ tấm pin thành điện dùng trong nhà); nếu hệ có thiết bị đo phía lưới thì nhìn thêm phần điện mua từ lưới ban ngày. Những con số như "tiền tiết kiệm", "số cây xanh tương đương" chỉ là ước tính trang trí, không dùng để đánh giá hệ.

Bài đi theo một homestay giả định ở Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng: tám phòng, chủ là hai vợ chồng ngoài năm mươi, hệ hoà lưới 8 kWp (kWp là tổng công suất danh định của các tấm pin) lắp trên mái tôn phía sau nhà, có thiết bị đo điện phía tủ tổng nên ứng dụng hiện được cả điện mua từ lưới. Ngày bàn giao thợ cài ứng dụng vào điện thoại của con gái, rồi con đi làm xa. Mỗi lần mở ra, hai vợ chồng thấy cả chục ô số nhảy liên tục mà không biết nhìn vào đâu.

Năm con số thường gặp trên màn hình, nói bằng lời thường

Công suất tức thời, đơn vị kW. Là lượng điện hệ đang phát ngay lúc này, giống đồng hồ tốc độ trên xe máy. Trưa nắng hệ 8 kWp có thể hiện 5, 6 kW; mây bay qua là tụt xuống 2 kW rồi lên lại trong vài giây. Con số này nhảy liên tục, nhìn nó cả ngày chỉ thêm lo.

Sản lượng hôm nay, đơn vị kWh. Là tổng điện đã phát từ sáng tới giờ, giống số cây số đã đi trong ngày. Một kWh chính là một "số điện" trên hoá đơn. Đây là con số đáng nhìn nhất, xem vào buổi tối khi ngày đã xong.

Tổng sản lượng tích luỹ. Cộng dồn từ ngày lắp. Dùng để đối chiếu với công tơ, với lời cam kết trong hợp đồng, và khi làm thủ tục bảo hành. Ghi lại con số này vào ngày đầu mỗi tháng.

Điện tự dùng, phát lên lưới, mua từ lưới. Chỉ có khi hệ gắn thiết bị đo phía tủ điện tổng. Tự dùng là phần điện mặt trời các phòng dùng ngay; phát lên lưới là phần dư chảy ra ngoài; mua từ lưới là phần nhà vẫn phải lấy của điện lực. Với homestay, nhìn phần mua từ lưới giữa ban ngày cho biết nhà đang dùng điện có khéo hay không.

Trạng thái và cảnh báo. Ô nhỏ ghi bình thường, chờ, lỗi, ngoại tuyến. Ngoại tuyến nghĩa là ứng dụng không nhận được dữ liệu, chưa chắc hệ ngừng. Lỗi thì kèm mã; chụp màn hình lại, đừng tự tra rồi tự xử lý.

Một con số tự tính: kWh trên mỗi kWp

Sản lượng ngày phụ thuộc kích cỡ hệ, nên không so được giữa nhà này với nhà khác, cũng khó so khi nhà mình lắp thêm tấm. Cách quy đổi đơn giản: lấy sản lượng ngày chia cho công suất hệ. Ví dụ giả định: homestay 8 kWp, một ngày nắng tháng Ba được 36 kWh, tức 4,5 kWh cho mỗi kWp. Một ngày nhiều mây chiều được 20 kWh, tức 2,5.

Ghi con số này cho những ngày nắng đẹp trong tuần, bạn sẽ có một khoảng bình thường riêng của mái nhà mình. Đà Lạt có một điểm hay mà thợ trong nghề biết: tấm pin chạy mát thì phát tốt hơn. Trưa nắng mà trời se lạnh, tấm ở Đà Lạt có thể cho công suất lúc cao nhất lớn hơn cùng hệ ấy đặt trên mái tôn nóng hầm ở miền Tây. Ngược lại, Đà Lạt hay có sương mù sáng và mây kéo về đầu giờ chiều mùa mưa, nên tổng ngày dao động mạnh. Đừng mang con số của nhà người quen ở tỉnh khác ra so.

Khi một ngày nắng đẹp mà con số thấp hơn khoảng bình thường quá một phần năm, đó là lúc đáng xem kỹ hơn: bụi, bóng râm, một chuỗi pin, inverter. Còn dao động vài phần trăm giữa các ngày là chuyện thường của trời đất, không cần gọi ai.

Đọc hình dáng biểu đồ trong ngày

Hầu hết ứng dụng có một biểu đồ công suất theo giờ. Đây là chỗ chứa nhiều thông tin nhất mà ít chủ nhà để ý. Ngày nắng đẹp không mây, đường biểu đồ có dáng một quả chuông: lên dần từ khoảng sáu giờ sáng, cao nhất quanh mười một giờ tới một giờ trưa, xuống dần và về không lúc gần sáu giờ chiều. Ngày có mây, chuông bị cắn răng cưa, chuyện bình thường.

Có ba hình dáng đáng chụp lại. Thứ nhất, chuông bị cắt phẳng ở đỉnh thành một đoạn ngang suốt mấy giờ trưa: hoặc inverter nhỏ hơn tấm pin và đang chạy hết sức của nó, chuyện thiết kế có chủ ý, hoặc inverter đang tự hạ công suất vì nóng; hỏi thợ xem là trường hợp nào. Thứ hai, chuông lệch, một bên đều đặn còn bên kia tụt sớm: thường là bóng râm vào một nửa ngày. Thứ ba, giữa trưa nắng mà đường rơi thẳng về không vài phút rồi lên lại, lặp nhiều lần: inverter đang ngắt rồi nối lại, có thể vì điện áp lưới hay vì nóng.

Với homestay Đà Lạt, chuông thường đẹp buổi sáng rồi răng cưa từ đầu giờ chiều mùa mưa vì mây kéo về núi. Hai vợ chồng chụp biểu đồ của một ngày nắng đẹp điển hình, lưu làm ảnh mẫu trong điện thoại. Lần sau thấy biểu đồ nào lạ, đặt cạnh ảnh mẫu là nhận ra ngay, không cần hiểu thuật ngữ.

Nhìn gì, bao lâu một lần

Không cần mở ứng dụng mỗi giờ. Một lịch nhìn vừa đủ cho chủ nhà bận rộn:

Khi nàoNhìn gìĐể làm gì
Tối mỗi ngày, nếu thíchSản lượng hôm nayQuen mặt con số bình thường
Tối Chủ nhậtBiểu đồ bảy ngày, kWh mỗi kWp của ngày nắng nhấtPhát hiện ngày bằng không, tụt bất thường
Ngày đầu thángTổng tích luỹ, tổng tháng, chỉ số công tơĐối chiếu, lưu sổ
Sau mưa bão, mất điệnTrạng thái, cảnh báoBiết hệ đã chạy lại chưa
Khi thấy cảnh báoChụp màn hình mã lỗi, giờ, thời tiếtGửi đơn vị lắp đặt

Với homestay, nên thêm một việc: so phần điện mua từ lưới những ngày khách đông và ngày vắng. Ngày đông khách mà mua từ lưới tăng vọt giữa trưa nghĩa là máy giặt chăn ga, máy sấy, bình nóng lạnh điện đang dồn vào giờ chiều tối, có thể dời một phần sang giữa ngày.

So ứng dụng với công tơ của điện lực

Hai vợ chồng chủ homestay thắc mắc: ứng dụng báo tháng này hệ phát gần chín trăm kWh, sao hoá đơn chỉ giảm chừng ấy phần? Câu trả lời nằm ở chỗ mỗi thiết bị đo một thứ khác nhau. Inverter đo điện nó phát ra. Công tơ của điện lực đo điện chảy qua nó, theo một chiều hay hai chiều tuỳ loại. Phần điện mặt trời dùng ngay trong nhà không đi qua công tơ, nên không hiện trên hoá đơn như một dòng riêng mà chỉ làm số điện mua vào nhỏ đi.

Ngoài ra, ứng dụng và công tơ lệch nhau vài phần trăm là bình thường vì sai số thiết bị và hao trên dây. Lệch nhiều, kéo dài nhiều tháng, thì nhờ đơn vị lắp đặt xem cài đặt thiết bị đo phía tủ tổng có đúng chiều, đúng pha không. Lỗi lắp ngược chiều thiết bị đo làm ứng dụng báo "phát lên lưới" thành "mua từ lưới" và ngược lại, gặp ở nhiều hệ mà chủ nhà không biết.

Chuyện điện dư phát lên lưới được tính thế nào, có được ghi nhận hay không, tuỳ quy định hiện hành và loại công tơ; hỏi điện lực địa phương, đừng suy ra từ con số trên ứng dụng.

Câu hỏi mẫu khi nhờ thợ cài và giải thích ứng dụng

Ngày bàn giao là lúc dễ hỏi nhất, thợ còn đứng đó. Nếu đã lỡ, gọi lại hỏi vẫn được:

  • "Anh cài giúp ứng dụng vào cả máy của hai vợ chồng em, tài khoản đứng tên nhà em chứ không phải tài khoản của bên anh được không?"
  • "Hệ nhà em có thiết bị đo phía tủ tổng chưa, ứng dụng có hiện điện mua từ lưới không, nếu chưa thì gắn thêm tốn khoảng bao nhiêu?"
  • "Ngày nắng đẹp nhà em khoảng bao nhiêu số là bình thường, thấp dưới bao nhiêu thì em báo anh?"
  • "Anh bật giúp em chế độ báo khi hệ ngừng phát quá nửa ngày được không?"
  • "Đổi mật khẩu wifi thì em phải làm gì để inverter nối lại, hay phải gọi anh?"

Câu hỏi đầu quan trọng hơn vẻ ngoài của nó. Tài khoản ứng dụng đứng tên đơn vị lắp đặt thì đơn vị ngừng hoạt động hay đổi nhân viên là chủ nhà mất luôn quyền xem dữ liệu hệ của chính mình. Gắn thêm thiết bị đo phía tủ tổng nếu chưa có thường tốn từ vài triệu đồng, tham khảo, thay đổi theo thời điểm, khu vực và thiết bị.

Hay làm và nên làm khi theo dõi

Những thói quen làm chủ nhà lo oan hoặc bỏ sót lỗi thật:

Hay làmNên làm
Nhìn công suất tức thời buổi trưa rồi lo vì không đạt đủ công suất hệNhìn sản lượng cả ngày; công suất tức thời hiếm khi chạm mức danh định
Tin con số "tiền tiết kiệm" trên ứng dụngĐối chiếu bằng hoá đơn thật, biểu giá bậc thang hiện hành xem trên hoá đơn
Thấy ngoại tuyến là gọi thợ ngayRa xem đèn inverter trước, kiểm wifi
Để tài khoản đứng tên đơn vị lắp đặtXin tài khoản đứng tên chủ nhà, lưu mật khẩu
Không ghi gì, chỉ nhớ đại kháiGhi tổng tích luỹ và tổng tháng vào sổ ngày đầu tháng

Không cần mua thêm màn hình hiển thị riêng trong nhà hay gói theo dõi trả phí nâng cao cho một hệ nhà ở. Điện thoại và một cuốn sổ là đủ.

Tự kiểm sau một tháng theo dõi: bạn nói được ngày nắng đẹp nhà mình khoảng bao nhiêu kWh, biết hình dáng biểu đồ bình thường, có ba dòng tổng tích luỹ trong sổ và tài khoản đứng tên mình. Bốn thứ ấy có rồi thì những con số còn lại trên ứng dụng cứ để đó, không cần hiểu hết.

Câu hỏi thường gặp

kW và kWh trên ứng dụng điện mặt trời khác nhau thế nào?

kW là công suất hệ đang phát ngay lúc đó, giống tốc độ xe. kWh là tổng điện đã phát trong một khoảng thời gian, giống quãng đường đã đi. Hoá đơn tính theo kWh, nên sản lượng ngày tính bằng kWh là con số đáng nhìn nhất.

Ứng dụng báo ngoại tuyến có nghĩa là hệ ngừng phát điện không?

Chưa chắc. Ngoại tuyến nghĩa là ứng dụng không nhận được dữ liệu, thường do wifi đổi mật khẩu hoặc mất mạng. Ra xem đèn trên inverter, nếu vẫn báo phát điện bình thường thì hệ vẫn chạy, chỉ cần kết nối lại mạng.

Vì sao công suất tức thời không bao giờ đạt đúng công suất hệ?

Công suất danh định của tấm pin đo trong điều kiện chuẩn của phòng thí nghiệm. Ngoài trời, tấm nóng lên, góc nắng lệch, bụi và hao trên dây làm công suất thực thấp hơn. Đạt khoảng bảy tám phần mười công suất hệ lúc trưa nắng đã là bình thường.

Con số tiền tiết kiệm trên ứng dụng có đúng không?

Đó chỉ là ước tính theo một mức giá điện cài sẵn hoặc do người dùng nhập, không tính biểu giá bậc thang thực tế của nhà bạn. Muốn biết thật thì so hoá đơn các tháng cùng mùa, kết hợp sản lượng ghi trong sổ.

Tài khoản ứng dụng nên đứng tên ai?

Nên đứng tên chủ nhà, mật khẩu do chủ nhà giữ, đơn vị lắp đặt được cấp quyền xem để hỗ trợ. Tài khoản đứng tên bên lắp đặt thì khi họ ngừng hoạt động, chủ nhà có thể mất quyền xem dữ liệu hệ của mình.

Ứng dụng và công tơ điện lệch nhau có sao không?

Lệch vài phần trăm là bình thường vì mỗi thiết bị đo một chỗ và có sai số riêng. Phần điện mặt trời dùng ngay trong nhà cũng không đi qua công tơ. Lệch lớn kéo dài nhiều tháng thì nhờ thợ kiểm cài đặt thiết bị đo.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138