NhietNang.comNhiệt Năng
Chọn máy nước nóng năng lượng mặt trời

Ống chân không hay tấm phẳng: chọn bộ thu nhiệt theo mái, nguồn nước và mùa rét

So ống chân không và tấm phẳng theo cách chạy, mái nhà, nước giếng hay nước máy, mùa rét và mưa đá, kèm câu hỏi mẫu và cách tự kiểm sau khi lắp.

Wide shot of a corrugated metal roof on a rural single-storey house, a woman in a sky blue blouse looks up from the yard, homeowner seen from behind, midday light

Ống chân không giữ nhiệt tốt hơn, nóng được cả ngày râm và mùa đông, giá thường mềm hơn, hợp phần lớn nhà dùng nước máy ở miền Bắc; tấm phẳng bền va đập hơn, nằm gọn trên mái ngói, chạy được áp lực, nhưng mất nhiệt nhiều hơn khi trời lạnh gió và giá thường cao hơn. Không có loại nào tốt hơn cho mọi nhà. Chọn theo bốn thứ: mái nhà kiểu gì, nước máy hay nước giếng, vùng có rét đậm hay không, và nhà có cần nước nóng mạnh xuống nhiều tầng không.

Ví dụ giả định trong bài là nhà cấp bốn mái tôn của hai vợ chồng ở một xã thuộc Cần Thơ, dùng nước giếng khoan có phèn, đang được hai người bán chào hai kiểu khác nhau, ai cũng nói loại mình tốt. Đặt cạnh đó là một nhà ống ở Hà Nội dùng nước máy, mùa đông rét đậm. Cùng một câu hỏi mà hai nhà có thể ra hai câu trả lời ngược nhau.

Hai kiểu bộ thu chạy thế nào, nói bằng lời thường

Ống chân không là ống thuỷ tinh hai lớp lồng vào nhau, khoảng giữa hai lớp được hút hết không khí. Mặt ngoài của ống trong phủ một lớp màu sẫm hấp thụ ánh nắng. Không khí là thứ truyền nhiệt ra ngoài, hút hết không khí đi thì nhiệt vào được mà khó thoát ra, giống cái phích giữ nước nóng. Nhờ vậy ngày trời râm, ánh sáng tán xạ yếu vẫn làm nước ấm dần, và mùa đông gió lạnh thổi qua mặt ống không lấy mất bao nhiêu nhiệt. Ở loại phổ thông, nước trong bồn chảy thẳng xuống lòng ống, nóng lên, nhẹ đi rồi tự nổi lên bồn, nước nguội trong bồn chìm xuống thay chỗ. Không cần bơm, không cần điện.

Tấm phẳng là một hộp kim loại dẹt, mặt trên là kính cường lực, bên dưới là tấm hấp thụ có các ống đồng nhỏ chạy song song, dưới cùng là lớp bông cách nhiệt. Nắng xuyên qua kính, làm nóng tấm hấp thụ, nhiệt truyền vào nước chạy trong các ống đồng. Vì giữa kính và tấm hấp thụ vẫn còn không khí, ngày lạnh gió tấm phẳng mất nhiệt nhiều hơn ống chân không. Bù lại, nó là một khối chắc, không có hàng ống thuỷ tinh mỏng phơi ra trời.

Còn một kiểu lai hay gặp: ống chân không loại ống nhiệt, bên trong có một thanh đồng kín chứa chút chất lỏng. Nước trong bồn không chảy xuống ống, chỉ có đầu thanh đồng cắm vào bồn truyền nhiệt lên. Kiểu này vỡ một ống không rò nước, chạy được áp lực, nhưng giá cao hơn ống thường. Khi người bán nói "ống nhiệt", hãy hỏi lại cho chắc là nước có đi vào ống hay không.

Đặt cạnh nhau theo từng điều kiện của nhà

Bảng dưới không chấm điểm hãng nào, chỉ cho thấy mỗi kiểu hợp và không hợp ở đâu:

Điều kiệnỐng chân không thườngTấm phẳng
Ngày âm u, mùa đông miền BắcVẫn ấm lên được nhờ lớp chân khôngNóng kém hơn khi trời lạnh có gió
Mưa đá, cành cây rơi, trẻ ném đáỐng thuỷ tinh có thể vỡKính cường lực chịu va đập tốt hơn
Mái ngói dốc, cần gọn, ít lộKhung cao, nhìn rõ từ dưới đườngNằm sát mái, gọn mắt
Nước giếng nhiều vôi, phènCặn lắng đáy ống, tháo ống ra súc đượcCặn bám trong ống đồng nhỏ, khó súc hơn
Cần nước mạnh cho nhà ba bốn tầngLoại phổ thông không chịu áp lựcChạy áp lực được, thường đi với bồn kín
Giá cho cùng dung tíchThường mềm hơnThường cao hơn

Giá tấm phẳng cho gia đình thường cao hơn ống chân không cùng dung tích, có khi gấp rưỡi tới gấp đôi; con số cụ thể chỉ là tham khảo, thay đổi theo thời điểm, khu vực và thiết bị. Phần giá chênh chủ yếu đến từ đồng, kính cường lực và bồn chịu áp.

Nhà mái tôn ở Cần Thơ dùng nước giếng: nghiêng về đâu

Quay lại nhà ví dụ ở Cần Thơ. Nắng miền Tây đủ quanh năm, chuyện mùa đông không phải lo. Cái phải lo là nước giếng có phèn: phèn sắt gặp nóng và không khí sẽ chuyển thành cặn vàng nâu, lắng xuống. Với ống chân không, cặn lắng ở đáy ống và đáy bồn; mỗi năm thợ tháo ống ra súc là sạch. Với tấm phẳng, nước chạy trong các ống đồng nhỏ cỡ ngón tay, cặn bám thành lớp trong lòng ống, dòng nước chậm dần, máy nóng kém mà nhìn bên ngoài không thấy gì. Thợ lâu năm ở vùng nước phèn hay nói tấm phẳng chạy nước giếng không lọc thì vài năm là "nghẹt mạch".

Mái tôn lại có chuyện riêng. Máy đặt trên mái tôn phải bắt chân đế xuyên qua tôn vào xà gồ; vít không có gioăng cao su và keo chống dột thì qua mùa mưa đầu là nhỏ giọt xuống trần. Tấm phẳng nặng hơn trên mỗi mét vuông, đặt trên tôn cần xem xà gồ kỹ hơn. Chuyện mái chịu tải bao nhiêu phải để đơn vị khảo sát hoặc kỹ sư kết cấu xem tận nơi.

Gộp lại, nhà này nghiêng về ống chân không thường, kèm một bộ lọc phèn ở đầu nguồn nước, và hẹn thợ súc ống mỗi năm. Nếu chủ nhà có ý định nâng lên nhà hai tầng trong vài năm tới thì nên hỏi luôn chuyện tháo ra lắp lại, vì máy ống tháo lắp dễ hơn.

Nhà ống ở Hà Nội dùng nước máy: lúc nào tấm phẳng đáng tiền

Nhà ống bốn tầng ở Hà Nội dùng nước máy ít cặn hơn, mùa đông rét, sân thượng chật. Nếu nhà chỉ cần nước nóng cho tầng ba tầng bốn sát mái thì ống chân không thường vẫn hợp và rẻ hơn. Nhưng nếu nhà muốn nước nóng chảy mạnh như bình điện ở cả bốn tầng, kể cả tầng trên cùng, thì cần một hệ chạy áp lực. Lúc đó lựa chọn là tấm phẳng với bồn kín, hoặc ống nhiệt với bồn kín, đi cùng bơm tăng áp.

Một lý do khác để chọn tấm phẳng là mái ngói đẹp mà chủ nhà không muốn nhìn thấy một dàn ống thuỷ tinh dựng đứng. Tấm phẳng nằm sát mặt ngói, nhìn từ đường gần như không thấy. Còn với khu hay có mưa đá, như một số vùng núi phía Bắc vào đầu mùa hè, tấm phẳng ít rủi ro vỡ hơn.

Mùa đông rét đậm, tấm phẳng mất nhiệt nhiều hơn, nên nhà chọn tấm phẳng ở miền Bắc gần như luôn cần thêm thanh điện phụ trong bồn. Hãy tính cả phần điện đó vào khi so hai kiểu, đừng chỉ so giá máy.

Mấy lời chào hàng nên nghe cho kỹ

"Tấm phẳng không bao giờ vỡ." Kính cường lực chịu va đập tốt hơn ống thuỷ tinh, nhưng không phải không vỡ. Thứ hay hỏng ở tấm phẳng là gioăng quanh khung lão hoá sau nhiều năm nắng, hơi ẩm lọt vào làm mờ kính và ăn mòn tấm hấp thụ. Hỏi bảo hành gioăng và kính tách riêng.

"Ống chân không hấp thụ được cả tia hồng ngoại ban đêm." Ban đêm không có nắng thì không bộ thu nào làm nước nóng thêm. Cái ống chân không làm được là giữ cho nước trong ống ít nguội hơn. Nước nóng buổi sáng là nước còn lại từ chiều hôm trước, giữ được bao nhiêu là nhờ bồn cách nhiệt.

"Loại này dùng được hai mươi năm." Bồn, ống và chân đế có tuổi thọ khác nhau. Ống thuỷ tinh có thể vỡ bất cứ lúc nào vì va đập, chân đế sắt sơn gần biển gỉ sau vài năm, bồn tuỳ chất liệu và nước. Hỏi riêng thời hạn bảo hành từng bộ phận, đừng nghe một con số chung.

"Máy tấm phẳng cao cấp hơn nên nóng hơn." Nóng hay không phụ thuộc diện tích hấp thụ, hướng đặt, bóng râm và thời tiết. Một máy ống chân không đủ ống, đặt đúng hướng nam, không bị bóng bồn nước che, thường nóng hơn một tấm phẳng đặt chỗ bị che nửa buổi chiều.

"Không cần lọc nước đâu, máy tự xử lý." Không máy nào tự xử lý phèn và vôi. Thanh magie trong bồn chỉ giúp chống ăn mòn bồn, không làm nước hết cặn. Nước giếng mà không lọc thì cặn sẽ vào máy, chỉ là nhanh hay chậm.

Câu hỏi mẫu để hỏi người bán khi phân vân hai kiểu

Mấy câu dưới đây giúp tách người bán hiểu máy với người chỉ đọc tờ giới thiệu:

  • "Máy này nước có chảy xuống ống không anh, hay là loại ống nhiệt chỉ truyền nhiệt lên bồn?"
  • "Nhà em nước giếng có phèn, anh lắp loại này rồi thì mỗi năm súc rửa thế nào, có tháo ra súc được không?"
  • "Tấm phẳng này ống đồng bên trong to cỡ nào, nghẹt cặn thì xử lý ra sao?"
  • "Ống vỡ một cái thì bồn có bị chảy hết nước không, thay một ống mất bao lâu và bao nhiêu tiền?"
  • "Mùa đông ở đây máy này lên được khoảng bao nhiêu độ, anh có nhà nào lắp gần đây cho em hỏi thăm không?"

Ghi lại câu trả lời của từng người bán vào cùng một tờ giấy, đặt cạnh nhau mà so. Người nào trả lời cụ thể bằng con số và cách làm thường đáng tin hơn người chỉ nói "yên tâm, loại này tốt lắm".

Sau khi lắp: nhìn gì, nghe gì trong tháng đầu

Với ống chân không, nhìn đáy từng ống ở chỗ đầu ống. Ống còn chân không thì phần đáy có một mảng tráng bạc sáng; nếu mảng bạc chuyển sang trắng đục như sữa, ống đó đã lọt khí và gần như không còn làm nóng. Thấy một ống trắng đục thì báo người lắp ngay, trong thời gian bảo hành thường được đổi. Ống mới lắp mà đã có ống mất chân không là dấu hiệu ống kém hoặc bị va trong lúc chở.

Với tấm phẳng, nhìn mặt kính sau những đêm lạnh và những trận mưa: hơi nước đọng bên trong kính kéo dài nhiều ngày nghĩa là gioăng khung không kín. Sờ đường ống nóng ra khỏi bộ thu vào buổi trưa nắng, phải ấm rõ.

Với cả hai kiểu, ghi nhiệt độ nước ở vòi nóng lúc chiều tối trong vài ngày nắng liền nhau, so với nhà hàng xóm cùng loại nếu có. Kiểm trần nhà ngay dưới chỗ đặt chân đế sau trận mưa lớn đầu tiên. Nếu cần lên mái xem thì để thợ làm, người lên phải có dây an toàn, mũ, giày bám, người giữ thang, và không lên khi mái tôn còn ướt hay giữa trưa nắng gắt.

Câu hỏi thường gặp

Ống chân không hay tấm phẳng tốt hơn?

Không có loại tốt hơn cho mọi nhà. Ống chân không giữ nhiệt tốt, nóng được ngày râm và mùa đông, giá mềm hơn. Tấm phẳng bền va đập, gọn trên mái ngói, chạy áp lực được nhưng mất nhiệt nhiều hơn khi trời lạnh gió và giá thường cao hơn.

Nhà dùng nước giếng nên chọn ống chân không hay tấm phẳng?

Nước giếng nhiều phèn, vôi thì ống chân không thường dễ xử lý hơn vì cặn lắng ở đáy ống, tháo ra súc được. Tấm phẳng có các ống đồng nhỏ, cặn bám bên trong khó súc. Dù chọn loại nào cũng nên có bộ lọc ở đầu nguồn.

Ống nhiệt khác ống chân không thường ở chỗ nào?

Ống nhiệt có thanh đồng kín bên trong, nước không chảy xuống ống mà chỉ nhận nhiệt từ đầu thanh đồng cắm vào bồn. Vì vậy vỡ ống không rò nước và chạy được áp lực. Đổi lại giá cao hơn ống thường.

Tấm phẳng có dùng được ở miền Bắc mùa đông không?

Dùng được nhưng nóng kém hơn ống chân không vào những ngày lạnh có gió. Nhà ở miền Bắc chọn tấm phẳng gần như luôn cần thêm thanh điện phụ trong bồn cho những ngày rét đậm, âm u kéo dài.

Làm sao biết ống chân không đã bị hỏng?

Nhìn phần đáy ống: ống tốt có mảng tráng bạc sáng, ống lọt khí thì mảng đó chuyển trắng đục và ống gần như không làm nóng nữa. Ống nứt vỡ ở loại thường còn làm rò nước từ bồn. Gặp hai dấu hiệu này thì báo thợ.

Mái ngói có lắp được máy nước nóng năng lượng mặt trời không?

Lắp được, nhưng cần thợ quen việc bắt chân đế qua lớp ngói mà không làm vỡ ngói hay gây dột. Tấm phẳng nằm sát mái nên gọn mắt hơn. Sức chịu tải của mái phải để đơn vị khảo sát xem tận nơi.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138