NhietNang.comNhiệt Năng
Chọn máy nước nóng năng lượng mặt trời

Nhà ống không còn chỗ trên mái: đặt máy nước nóng mặt trời ở đâu, chọn kiểu nào

Sân thượng nhà ống chật, bị nhà bên che nắng, bồn nước chiếm chỗ: các vị trí đặt máy nước nóng mặt trời, kiểu tách bồn và câu hỏi mẫu để hỏi người lắp.

Overhead shot of a narrow tube-house rooftop terrace in a city, a woman in a burgundy cardigan hangs laundry beside a water tank and a solar heater, afternoon sun

Nhà ống sân thượng chật vẫn thường đặt được máy nước nóng năng lượng mặt trời: trên nóc tum cầu thang, trên một khung giàn cao để bên dưới vẫn phơi đồ, áp sát lan can hướng nam, hoặc dùng kiểu tách bồn chỉ để bộ thu nhiệt trên cao còn bồn chứa đặt trong nhà; cái quyết định là chỗ đó có đủ nắng mùa đông và bồn nước lạnh có cao hơn bồn nóng hay không. Nếu mọi chỗ đều bị nhà cao tầng bên cạnh che quá nửa ngày, máy năng lượng mặt trời không còn hợp, nên tính bơm nhiệt hoặc giữ bình điện.

Ví dụ giả định là một nhà ống ngang bốn mét ở một phường của Hà Nội: bốn tầng, sân thượng có tum cầu thang, một bồn nước inox nằm trên nóc tum, phần còn lại là chỗ phơi đồ, vài chậu cây và hai cục nóng điều hoà. Bên trái là nhà sáu tầng mới xây, bên phải là nhà ba tầng. Chủ nhà muốn có nước nóng cho hai phòng tắm tầng ba và tầng bốn mà không mất chỗ phơi.

Đo nắng trên sân thượng trước khi tìm chỗ đặt

Ở nhà ống, kẻ thù số một của máy nước nóng mặt trời không phải là sân chật mà là bóng nhà bên cạnh. Mùa hè mặt trời đi gần đỉnh đầu, sân thượng nào cũng nắng chang chang, nên đi xem vào tháng sáu là dễ lầm. Mùa đông mặt trời thấp và lệch hẳn về phía nam, bóng của một bức tường sáu tầng có thể phủ kín sân thượng nhà bên cạnh suốt buổi sáng.

Cách đo đơn giản, ví dụ giả định: vào một ngày nắng, tốt nhất từ tháng mười một tới tháng một, lên sân thượng lúc 9 giờ, 12 giờ và 15 giờ, chụp một tấm ảnh từ đúng chỗ định đặt máy, nhìn về phía nam. Ghi lại lúc đó chỗ ấy có nắng trực tiếp hay không. Nếu chỉ có nắng từ khoảng 11 giờ tới 14 giờ, máy vẫn chạy nhưng yếu, nên chọn cỡ dư và có nguồn nhiệt phụ. Nếu cả ba lần đều trong bóng, chỗ đó không nên đặt.

Đừng quên những thứ che nhỏ hơn nhưng gần hơn: bồn nước lạnh, tum cầu thang, giàn hoa, dây phơi đồ có chăn mền. Bóng của bồn nước rơi lên một phần dàn ống mỗi chiều cũng làm máy mất một phần đáng kể, nhất là khi bồn nằm phía nam của máy.

Bốn chỗ đặt hay gặp ở nhà ống

Mỗi chỗ có cái được và cái phải chịu. Chuyện sàn, nóc tum hay lan can có chịu tải được hay không phải để đơn vị khảo sát hoặc kỹ sư kết cấu xem tận nơi:

Chỗ đặtĐược gìPhải chịu gì
Nóc tum cầu thangCao nhất nhà, ít bị che, không mất chỗ phơiLeo lên khó, thường đã có bồn nước lạnh, sàn tum mỏng cần xem tải
Khung giàn sắt cao trên sân thượngDưới khung vẫn phơi đồ, để câyKhung phải chắc và neo chống gió, tốn thêm tiền khung
Sát lan can hoặc tường hướng namGọn, ít vướngChỉ hợp khi hướng nam thoáng; dễ bị che khi nhà đối diện xây cao
Kiểu tách bồn: bộ thu trên cao, bồn trong nhàTrên mái chỉ còn bộ thu nhẹ, bồn ở tầng áp mái hoặc gác xépCần bơm tuần hoàn và bộ điều khiển dùng điện, giá cao hơn

Trong ví dụ, nóc tum đã có bồn nước lạnh. Một cách hay gặp là nâng bồn lạnh lên một chân sắt cao hơn và đặt máy nước nóng bên cạnh, thấp hơn bồn lạnh. Cách khác là để bồn lạnh nguyên chỗ, dựng khung giàn ở phía nam sân thượng cho máy. Cả hai đều phải để người khảo sát đo tải và chỗ neo.

Bồn nước lạnh phải cao hơn bồn nóng: chi tiết hay bị bỏ quên

Máy năng lượng mặt trời loại thường không có bơm. Nước lạnh từ bồn lạnh tự chảy xuống bồn nóng nhờ chênh độ cao, rồi nước nóng tự chảy xuống phòng tắm. Vì vậy đáy bồn nước lạnh phải cao hơn đỉnh bồn của máy nước nóng một đoạn, thợ thường muốn ít nhất vài chục phân. Nếu đặt máy nước nóng lên nóc tum cao hơn bồn lạnh, nước lạnh sẽ không tự lên được, máy không được cấp nước, và nước nóng cạn dần sau vài lần tắm.

Gặp trường hợp đó, có ba cách: nâng bồn lạnh lên cao hơn; dùng loại máy có phao cấp nước được bơm nước lên; hoặc dùng kiểu tách bồn hay kiểu chạy áp lực. Cách nào cũng có tiền và có việc kèm theo. Người lắp có kinh nghiệm sẽ hỏi chuyện này ngay khi nhìn sân thượng. Người lắp nào không hỏi, chủ nhà nên tự hỏi.

Một chuyện nữa của nhà ống là áp lực nước ở tầng trên cùng. Phòng tắm tầng bốn nằm ngay dưới sân thượng, chênh cao với đáy bồn chỉ hơn một mét, nước nóng chảy ra sẽ rất yếu. Nếu phòng tắm chính của nhà ở tầng sát mái, hãy tính luôn bơm tăng áp hoặc kiểu máy chạy áp lực từ đầu.

Kiểu tách bồn: khi nào đáng tiền ở nhà ống

Ở kiểu tách bồn, bộ thu nhiệt, có thể là tấm phẳng hoặc ống nhiệt, nằm trên mái hay áp vào lan can; bồn chứa đặt trong nhà, ở tầng áp mái, gác xép hay ngay cạnh phòng tắm. Giữa hai phần là một vòng ống kín có bơm nhỏ, bộ điều khiển đo nhiệt ở bộ thu và ở bồn, khi bộ thu nóng hơn bồn thì bơm chạy. Bồn trong nhà thường là bồn kín chạy áp lực, nên nước nóng ra mạnh như bình điện.

Kiểu này đáng tính khi sân thượng quá chật, khi muốn giữ sân thượng gọn gàng, hoặc khi phòng tắm chính ở tầng sát mái cần nước mạnh. Bù lại, giá cả bộ thường cao hơn máy liền bồn cùng dung tích một khoản lớn, có khi gấp đôi; đây là mức tham khảo, thay đổi theo thời điểm, khu vực và thiết bị. Máy có bơm và bộ điều khiển nên có thêm phần có thể hỏng, cần điện để chạy.

Thợ lâu năm hay dặn một điều: bồn tách đặt trong nhà phải có chỗ dẫn nước xả của van an toàn ra ống thoát, và có khay hứng bên dưới. Một bồn hai trăm lít bị rò ở gác xép mà không có khay hứng thì trần nhà tầng dưới hỏng trước khi ai kịp thấy.

Câu hỏi mẫu khi người lắp tới xem sân thượng

Hỏi ngay tại chỗ, đứng trên sân thượng nhà mình:

  • "Anh xem giúp em chỗ này mùa đông có bị nhà bên cạnh che không, mấy giờ thì có nắng?"
  • "Bồn nước lạnh nhà em đang cao thế này, đặt máy ở đâu thì nước lạnh vẫn tự xuống được bồn nóng?"
  • "Nóc tum nhà em đặt máy đầy nước có chịu được không, hay phải mời người xem kết cấu trước?"
  • "Làm khung giàn cao để em vẫn phơi đồ bên dưới thì khung sắt gì, neo xuống sàn mấy chỗ, có chống dột không?"
  • "Phòng tắm tầng bốn nhà em nước nóng có mạnh không, nếu yếu thì anh tính bơm thế nào?"

Câu trả lời của người lắp nên đi kèm một bản vẽ tay đơn giản: máy đặt ở đâu, bồn lạnh ở đâu, ống đi đường nào xuống từng phòng tắm. Giữ tờ giấy đó, sau này sửa chữa hay thay máy đều cần. Nếu người lắp chỉ nói miệng "để đó em lo", hãy nhờ họ vẽ luôn tại chỗ, mất năm phút mà sau này đỡ cả buổi dò đường ống.

Hay làm và nên làm ở sân thượng nhà ống

Mấy sai lầm hay gặp vì sân chật và vì xem nắng sai mùa:

Hay làmVì sao hỏngNên làm
Đi xem chỗ đặt vào mùa hèMùa đông bóng nhà bên phủ kínĐo nắng vào tháng mười một tới tháng một
Đặt máy cao hơn bồn nước lạnhNước lạnh không tự cấp, máy cạnNâng bồn lạnh hoặc chọn kiểu có cách cấp nước khác
Nhét máy sát tường phía bắc cho gọnTường che, máy quay sai hướngQuay máy về phía nam, nơi thoáng nhất
Để dây phơi chăng ngang trước dàn ốngChăn mền che nắng, ống dễ bị vaChừa khoảng trống phía nam máy
Đặt máy che mất lối ra vào tumThợ không tới được để thay ống, xả cặnChừa lối đi quanh máy

Cái không cần làm: không cần phá giàn cây hay dời cục nóng điều hoà nếu chúng không nằm phía nam của máy. Cũng không cần máy to quá cỡ để bù cho chỗ ít nắng; chỗ ít nắng thì máy to cũng ít nắng.

Sau khi lắp: theo dõi mấy tuần đầu

Tuần đầu, lên sân thượng vào buổi trưa và buổi chiều, đứng nhìn xem có bóng nào đổ lên dàn ống mà lúc khảo sát chưa thấy, như bóng của chính bồn nước lạnh vừa được nâng cao. Mỗi tối ghi nhiệt độ nước ở vòi nóng tầng ba và tầng bốn, ghi thời tiết.

Sau trận mưa lớn đầu tiên, kiểm trần và tường dưới chỗ chân khung neo xuống sàn. Kiểm cả chỗ ống xuyên qua sàn sân thượng: ống mới đi qua sàn mà chèn vữa không kỹ là chỗ thấm hay gặp nhất ở nhà ống. Khi các tháng rét tới, so lại với tấm ảnh đo nắng ban đầu, chụp thêm vài tấm cùng giờ để thấy bóng đã dịch tới đâu.

Nóc tum thường không có lan can. Việc gì phải lên nóc tum, để thợ làm; người lên phải có dây an toàn, mũ, giày bám và người giữ thang, không lên khi trời mưa, gió hay trưa nắng gắt.

Nếu sau một mùa đông mà nước chỉ âm ấm phần lớn số ngày nắng, đừng vội đổ cho máy. Mở lại mấy tấm ảnh đo nắng, so với bóng thực tế trên dàn ống, hỏi xem nhà bên cạnh có vừa nâng tầng hay dựng thêm mái tôn không. Ở phố đông, chuyện nhà hàng xóm xây thêm một tầng sau khi mình lắp máy là chuyện không hiếm, và nó thay đổi hẳn số giờ nắng của sân thượng nhà mình.

Câu hỏi thường gặp

Nhà ống sân thượng chật có lắp được máy nước nóng năng lượng mặt trời không?

Thường lắp được, trên nóc tum, trên khung giàn cao hay sát lan can hướng nam, hoặc dùng kiểu tách bồn. Điều kiện là chỗ đặt có đủ nắng mùa đông và cách cấp nước lạnh cho máy được tính trước.

Vì sao bồn nước lạnh phải cao hơn máy nước nóng?

Máy năng lượng mặt trời loại thường không có bơm, nước lạnh tự chảy từ bồn lạnh xuống bồn nóng nhờ chênh độ cao. Bồn lạnh thấp hơn máy thì nước không tự lên được, máy không được cấp nước và cạn dần.

Máy nước nóng mặt trời tách bồn là gì?

Là kiểu để bộ thu nhiệt trên mái hoặc lan can, còn bồn chứa đặt trong nhà, nối bằng vòng ống kín có bơm nhỏ và bộ điều khiển. Kiểu này gọn sân thượng, nước ra mạnh nhưng giá cao hơn và cần điện cho bơm.

Nhà bên cạnh xây cao che nắng thì có nên lắp không?

Nên đo nắng vào mùa đông ở đúng chỗ định đặt lúc 9 giờ, 12 giờ và 15 giờ. Nếu cả ba lần đều trong bóng, máy năng lượng mặt trời không còn hợp, nên tính bơm nhiệt hoặc giữ bình nóng lạnh điện.

Phòng tắm tầng trên cùng nước nóng yếu thì làm sao?

Phòng tắm sát mái chỉ chênh với đáy bồn hơn một mét nên nước chảy yếu. Cần tính bơm tăng áp chịu nhiệt hoặc kiểu máy chạy áp lực ngay từ đầu, hỏi người lắp cách bố trí cho cả đường nóng và đường lạnh.

Đặt máy trên nóc tum có cần hỏi kỹ sư không?

Nên hỏi. Máy đầy nước nặng vài trăm ký dồn vào mấy chân đế, cộng thêm bồn nước lạnh nếu đặt cùng chỗ. Sàn tum nhiều nhà khá mỏng, chuyện chịu tải phải để đơn vị khảo sát hoặc kỹ sư kết cấu xem tận nơi.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138