NhietNang.comNhiệt Năng
Chọn máy nước nóng năng lượng mặt trời

Bình nóng lạnh năng lượng mặt trời, bình điện hay bơm nhiệt: loại nào hợp nhà nào

So máy nước nóng năng lượng mặt trời, bình nóng lạnh điện và bơm nhiệt theo cách chạy, chỗ đặt, thời tiết và thói quen tắm của từng kiểu nhà, không so lời lỗ.

Close-up of an older man in a teal shirt holding his hand under a running hot water tap in a tiled bathroom, face out of frame, warm evening light

Máy năng lượng mặt trời hợp nhà có mái thoáng, nắng tốt, tắm vào buổi chiều tối; bình điện hợp căn nhỏ, ít người, cần nước nóng ngay ở từng phòng tắm và không có mái; bơm nhiệt hợp nhà đông người tắm hằng ngày mà không có chỗ đón nắng, hoặc cần nước nóng ổn định cả ngày mưa. Nhiều nhà dùng kết hợp: máy mặt trời làm chính, bình điện hoặc thanh điện làm phụ cho ngày âm u. Không có máy nào thắng ở mọi chỗ.

Bài đặt ba nhà giả định cạnh nhau. Một nhà vườn mái ngói ở một xã ngoại thành Huế, sáu người, có sân rộng. Một nhà ống ba tầng ở Biên Hoà, tỉnh Đồng Nai, bốn người, sân thượng nhỏ. Một căn hộ hai phòng ngủ ở Đà Nẵng, hai người đi làm cả ngày. Mỗi nhà đang hỏi cùng một câu, và câu trả lời khác nhau.

Ba máy lấy nhiệt từ đâu, nói bằng lời thường

Máy năng lượng mặt trời lấy nhiệt thẳng từ nắng. Nước được làm nóng trong ống hoặc tấm thu, dồn lên bồn chứa có lớp cách nhiệt, và nằm đó chờ tới lúc dùng. Không có nắng thì không có nhiệt mới; nước nóng buổi sáng là phần còn lại của chiều hôm trước. Máy loại thường không dùng điện, không có bộ phận chuyển động.

Bình nóng lạnh điện dùng một thanh điện trở đặt trong bồn, giống cái que đun nước khổng lồ có vỏ bọc. Bật lên là nóng sau mười lăm tới bốn mươi phút tuỳ dung tích, không phụ thuộc thời tiết. Toàn bộ nhiệt đến từ điện, nên dùng nhiều nước nóng thì hoá đơn điện thể hiện rõ. Bình nhỏ, gắn ngay trong phòng tắm, đường ống ngắn nên mở vòi gần như có nước nóng ngay.

Bơm nhiệt dùng điện để chạy máy nén và quạt, nhưng không biến điện thành nhiệt trực tiếp. Nó hút nhiệt có sẵn trong không khí rồi dồn vào nước, giống điều hoà đảo chiều. Vì vậy để làm nóng cùng một bồn nước, nó thường dùng ít điện hơn bình điện, có khi chỉ khoảng một phần ba tới một phần tư tuỳ máy và thời tiết. Nó không cần nắng nhưng cần không khí lưu thông quanh máy, và mùa đông lạnh thì chạy chậm hơn.

Đặt cạnh nhau theo những thứ chủ nhà quan tâm

Bảng nói về cách vận hành, không phải bảng xếp hạng:

Điều chủ nhà quan tâmNăng lượng mặt trờiBình điệnBơm nhiệt
Cần gì để chạyNắng và chỗ đặt trên cao thoángỔ điện riêng có chống giậtĐiện và không gian thoáng gió
Ngày mưa, âm uYếu, cần nguồn phụKhông ảnh hưởngVẫn chạy, chậm hơn khi trời lạnh
Nước nóng ra vòiCó độ trễ nếu ống dàiGần như ngayTuỳ chỗ đặt bồn
Chỗ đặtMái, sân thượngTrong từng phòng tắmLô gia, sân sau, chỗ thoáng
Tiếng ồnKhôngKhôngCó tiếng quạt và máy nén
Giá ban đầu, tham khảoTừ vài triệu tới hơn chục triệuThấp nhất trong ba loạiThường cao nhất trong ba loại
Bộ phận hay phải để ýỐng thuỷ tinh, cặn, gioăngThanh điện, thanh magie, chống giậtMáy nén, quạt, ống nước ngưng

Giá ghi trong bảng chỉ là khoảng tham khảo, thay đổi theo thời điểm, khu vực và thiết bị. Phần điện mỗi tháng phụ thuộc số người, giờ tắm và biểu giá bậc thang hiện hành ghi trên hoá đơn của chính nhà bạn; không nên tin một con số tiết kiệm chung chung cho mọi nhà.

Ba nhà, ba câu trả lời

Nhà vườn mái ngói ở ngoại thành Huế, sáu người. Mái rộng, nắng tốt phần lớn năm, nhưng mùa mưa miền Trung kéo dài nhiều tuần âm u. Nhà này hợp máy năng lượng mặt trời cỡ lớn làm chính, kèm thanh điện phụ hẹn giờ trong bồn cho mùa mưa. Sáu người tắm hằng ngày thì lượng nước nóng đủ lớn để máy mặt trời phát huy. Mái ngói cần thợ quen bắt chân đế, và chuyện chịu tải để người khảo sát xem.

Nhà ống ba tầng ở Biên Hoà, bốn người. Nắng miền Nam đều quanh năm, sân thượng nhỏ nhưng đủ cho một máy cỡ vừa nếu không bị nhà bên che. Phòng tắm ở tầng một và tầng hai, cách bồn đủ cao nên nước chảy tốt. Nhà này hợp máy năng lượng mặt trời, giữ một bình điện nhỏ ở phòng tắm có trẻ con hay người già cho những ngày mưa liền.

Căn hộ hai người ở Đà Nẵng, đi làm cả ngày. Không có mái, tắm ít, buổi tối mới dùng nước nóng. Lắp gì phức tạp cũng khó thấy khác biệt. Một bình điện cỡ vừa, có lớp cách nhiệt tốt và hẹn giờ bật trước giờ tắm, thường là đủ. Bơm nhiệt chỉ đáng tính khi căn hộ đông người hơn hoặc có trẻ nhỏ tắm nhiều lần trong ngày.

Cái chung của cả ba nhà. Nước nóng có thể gây bỏng, nhất là nước từ máy mặt trời mùa hè và bình điện để nhiệt độ cao. Nhà có trẻ nhỏ và người già nên dùng vòi trộn có nấc chặn nhiệt, dặn trẻ không tự vặn vòi nóng.

Ghép máy mặt trời với bình điện: cách làm và chỗ phải hỏi

Nhiều nhà không chọn một mà ghép hai. Kiểu ghép phổ biến là cho nước từ máy mặt trời đi vào đầu cấp của bình điện thay cho nước lạnh. Ngày nắng, nước vào bình đã nóng sẵn, bình điện gần như không phải bật; ngày âm u, nước vào âm ấm, bình điện chỉ phải đun thêm một ít. Kiểu này giữ được cái tiện của bình điện, nước nóng ngay trong phòng tắm, và cái lợi của nắng.

Chỗ phải hỏi là bình điện có chịu được nước đầu vào nóng hay không, vì mùa hè nước từ máy mặt trời có thể rất nóng; nhiều nơi lắp thêm một van trộn ổn nhiệt trước bình để hạ nhiệt độ đầu vào. Áp lực cũng phải tính: bình điện thường cần nước có áp, mà máy mặt trời loại thường chỉ có áp từ độ cao. Việc nối đường ống và điện là của thợ; chủ nhà chỉ cần biết để hỏi đúng.

Kiểu ghép thứ hai là thanh điện đặt ngay trong bồn của máy mặt trời, bật bằng công tắc hẹn giờ. Gọn hơn nhưng nước trong cả bồn lớn phải đun, nên chỉ bật khi thật cần, ví dụ hẹn bật một tiếng trước giờ tắm vào những ngày âm u.

Tiền nằm ở đâu: ba cách cấu thành chi phí khác nhau

Máy năng lượng mặt trời: tiền dồn vào lúc đầu. Phần lớn chi phí là máy, chân đế, ống bảo ôn và công đưa lên mái. Sau đó gần như không tốn điện, chỉ tốn công súc rửa định kỳ, thay ống vỡ, thay gioăng sau nhiều năm. Nhà dùng nước giếng nhiều cặn thì phần súc rửa đáng kể hơn nhà nước máy.

Bình điện: tiền dồn vào hoá đơn hằng tháng. Mua rẻ, lắp nhanh, nhưng mọi lít nước nóng đều là điện. Ngoài ra là thay thanh magie, thanh điện trở sau vài năm tuỳ nước. Phần điện này cộng dồn vào bậc thang trên hoá đơn, nên nhà đã dùng nhiều điện vì điều hoà sẽ thấy rõ hơn nhà dùng ít.

Bơm nhiệt: tiền đầu cao, điện hằng tháng thấp hơn bình điện. Giá mua thường cao nhất trong ba loại, cộng thêm khả năng phải sửa máy nén, quạt sau nhiều năm. Đổi lại, phần điện cho cùng lượng nước nóng thấp hơn bình điện. Với nhà ít người, phần chênh này nhỏ.

Thứ chung cả ba: công lắp và đường ống. Đường ống dài, phải đục tường, đi lại ống cũ thì công lắp có thể ngang tiền máy nhỏ. Hỏi tách riêng tiền máy và tiền công khi xin giá. Mọi con số chỉ là tham khảo, thay đổi theo thời điểm, khu vực và thiết bị.

Câu hỏi mẫu khi đi hỏi giá cả ba loại

Hỏi cùng một bộ câu cho cả ba loại để so được:

  • "Nhà em bốn người tắm tối, anh tính giúp em cỡ bao nhiêu thì đủ cho máy mặt trời, bình điện và bơm nhiệt, đừng tính theo giá nha anh?"
  • "Bơm nhiệt này chạy một bồn từ nước nguội lên nóng mất bao lâu, trời mười mấy độ thì có chậm nhiều không?"
  • "Em muốn cho nước từ máy mặt trời vào bình điện ở phòng tắm, bình này có chịu được nước đầu vào nóng không, có cần van trộn không?"
  • "Ba loại này bảo hành bộ phận chính bao lâu, hỏng thì phụ tùng có sẵn ở đây không?"
  • "Đặt bơm nhiệt ở sân sau thì cần chừa khoảng trống bao nhiêu, nước ngưng chảy ra đâu?"

Một mẹo nhỏ: hỏi người bán mỗi loại xem loại kia có nhược điểm gì. Người bán có nghề thường nói khá công bằng; người chỉ chê loại khác mà không nói nhược điểm loại mình thì nên nghe thêm người khác. Ghi câu trả lời của cả ba vào cùng một tờ giấy chia ba cột, để tối về cả nhà cùng đọc.

Dùng một tháng rồi kiểm: đúng loại hay chưa

Ghi trong một tháng: mỗi tối có bao nhiêu người tắm, ai bị hụt nước nóng, ngày đó trời ra sao. Với bình điện và bơm nhiệt, đọc công tơ điện cùng một giờ mỗi tối trong một tuần có dùng máy và so với một tuần trước khi lắp, cùng mùa, để thấy phần điện tăng thêm hoặc giảm đi. Đừng đọc theo hoá đơn tháng, vì trong tháng còn điều hoà, tủ lạnh, nấu nướng chen vào.

Nếu máy mặt trời mà tháng nào cũng phải bật điện phụ gần như mỗi ngày, có thể chỗ đặt bị che hoặc máy nhỏ hơn nhu cầu. Nếu bơm nhiệt chạy suốt mà nước vẫn không đủ nóng, kiểm xem khối máy có bị đặt chỗ bí gió không. Nếu bình điện bật suốt ngày, thử hẹn giờ chỉ bật trước giờ tắm.

Những thứ không cần mua thêm: không cần bộ điều khiển thông minh nhiều tính năng nếu nhà chỉ tắm tối; không cần hai loại máy cùng lúc ở căn nhỏ. Chọn đúng một loại, dùng đúng cách, ghi chép một tháng là đủ biết.

Câu hỏi thường gặp

Bình nóng lạnh năng lượng mặt trời có tốt hơn bình điện không?

Không có loại tốt hơn cho mọi nhà. Máy năng lượng mặt trời hợp nhà có mái thoáng, nắng tốt, nhiều người tắm. Bình điện hợp căn nhỏ, ít người, không có mái, cần nước nóng ngay trong phòng tắm. Nhiều nhà dùng cả hai, mặt trời làm chính.

Bơm nhiệt khác bình nóng lạnh điện thế nào?

Bình điện biến điện thành nhiệt trực tiếp bằng thanh điện trở. Bơm nhiệt dùng điện chạy máy nén và quạt để hút nhiệt có sẵn trong không khí vào nước, nên thường dùng ít điện hơn cho cùng lượng nước nóng. Bơm nhiệt đắt hơn và có tiếng quạt.

Nhà không có mái trống nên chọn máy nước nóng nào?

Nhà không có chỗ đón nắng thì máy năng lượng mặt trời không hợp. Căn ít người dùng bình điện có lớp cách nhiệt tốt và hẹn giờ; nhà đông người tắm hằng ngày có thể tính bơm nhiệt đặt ở lô gia hay sân sau thông gió.

Có nên nối máy năng lượng mặt trời vào bình nóng lạnh điện không?

Nhiều nhà làm vậy để có nước nóng ngay trong phòng tắm mà vẫn dùng nắng. Cần hỏi bình điện có chịu được nước đầu vào nóng không, có cần van trộn ổn nhiệt và áp lực đủ không. Việc nối ống và điện để thợ làm.

Mùa mưa kéo dài thì máy năng lượng mặt trời có dùng được không?

Ngày âm u máy chỉ làm nước âm ấm, mùa mưa dài nhiều tuần như ở miền Trung thì cần nguồn phụ. Thanh điện hẹn giờ trong bồn hoặc một bình điện nhỏ ở phòng tắm hay dùng là cách phổ biến.

Làm sao biết máy nước nóng nhà mình dùng bao nhiêu điện?

Đọc công tơ điện cùng một giờ mỗi tối trong một tuần có dùng máy và so với một tuần trước đó cùng mùa. Cách này rõ hơn nhìn hoá đơn tháng, vì hoá đơn còn gộp điều hoà, tủ lạnh và nấu nướng.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138