NhietNang.comNhiệt Năng
Điện mặt trời áp mái: hiểu để hỏi đúng

Tấm pin mono và tấm pin hai mặt: chủ nhà cần hiểu gì khi được chào loại tấm

Tấm mono, tấm hai mặt, tấm kính hai lớp, tấm chia nửa tế bào: khác nhau ở đâu, khi nào loại đắt hơn mới đáng, và kiểm tấm thật khi giao hàng thế nào.

Golden hour close-up of a technician in a brown shirt, wearing a safety harness and helmet, checking the frame edge of a panel on a small tube house rooftop array

Với nhà ở, gần như mọi tấm pin đang được chào bán hiện nay đều là loại đơn tinh thể, thường gọi là tấm mono; cái khác nhau nằm ở các kiểu cải tiến như tấm hai mặt, tấm kính hai lớp, tấm chia nửa tế bào. Tấm hai mặt chỉ thật sự có lợi khi mặt sau nhận được ánh sáng, tức khi khung đặt cao, nền bên dưới sáng màu; áp sát mái tôn thì mặt sau gần như không làm gì. Với chủ nhà, điều quan trọng hơn tên loại tấm là công suất mỗi tấm, bảo hành, cách lắp và tấm giao tới có đúng như báo giá không.

Bài này giải thích các tên gọi hay nghe khi tư vấn, ở mức đủ để bạn hỏi lại chứ không phải để chọn thay nhà thầu. Ví dụ giả định đi theo một nhà ống ở phường Hà Đông, Hà Nội, có sân thượng bê tông còn dùng để phơi đồ.

Tấm mono, nói gọn trong vài câu

Tấm pin được ghép từ nhiều tế bào nhỏ hình vuông, mỗi tế bào là một lát mỏng làm từ silic. Loại đơn tinh thể, tức mono, làm từ một khối silic có cấu trúc đều, nên đổi ánh sáng thành điện tốt hơn và nhìn mặt tấm thường đen đều. Loại đa tinh thể, tấm có màu xanh lốm đốm, nay gần như không còn được chào cho nhà ở nữa.

Vì thế, khi nhà thầu nói "bên em dùng tấm mono", câu đó gần như không phân biệt được gì, giống như nói xe máy chạy xăng. Cái cần hỏi tiếp là công suất mỗi tấm bao nhiêu Wp, kích thước tấm, khối lượng, bảo hành sản phẩm mấy năm, bảo hành công suất mấy năm và còn bao nhiêu phần trăm sau thời hạn đó.

Các tấm cho nhà ở bây giờ thường từ khoảng 450 tới hơn 600 Wp mỗi tấm, dài chừng hai mét hai tới hai mét bốn, nặng khoảng hai mươi lăm tới ba mươi lăm ký tuỳ loại. Tấm càng lớn thì ít tấm hơn cho cùng công suất, nhưng khó khiêng lên nhà ống cầu thang hẹp hơn, và khó xếp vừa những mái nhỏ, lệch. Thợ lâu năm hay nói: mái nhà phố thì tấm nhỏ hơn một chút đôi khi xếp được nhiều công suất hơn tấm to, vì đỡ phải chừa khoảng trống thừa.

Tấm hai mặt: khi nào mặt sau mới làm việc

Tấm hai mặt có tế bào nhận ánh sáng được ở cả hai mặt. Mặt trước nhận nắng trực tiếp như mọi tấm, mặt sau nhận ánh sáng phản xạ từ nền bên dưới. Phần điện thêm nhờ mặt sau phụ thuộc gần như hoàn toàn vào việc dưới tấm có sáng hay không và tấm cách nền bao xa.

Ví dụ giả định: sân thượng nhà ở Hà Đông lát gạch màu sáng, khung giàn đặt cao gần hai mét để bên dưới vẫn phơi đồ được. Tấm hai mặt ở đây có thể làm ra thêm một phần nhỏ so với tấm một mặt, có khi vài phần trăm tới khoảng một phần mười tuỳ nền và độ cao. Còn ở nhà cấp 4 mái tôn xám, tấm áp sát mái chỉ cách vài phân, mặt sau nhìn xuống một mặt tôn tối và nóng, phần thêm gần như không đáng kể.

Tấm hai mặt thường làm theo kiểu kính hai lớp, nặng hơn tấm thường một chút. Trên mái tôn cũ, xà gồ mỏng, mấy ký chênh mỗi tấm nhân với mười mấy tấm cũng là chuyện phải hỏi kỹ sư kết cấu hoặc đơn vị khảo sát. Vậy nên đừng nghe "tấm hai mặt cho thêm điện" mà gật ngay; hỏi: "Mái nhà em thế này thì mặt sau thêm được bao nhiêu, anh lấy con số đó ở đâu?"

Mấy kiểu tấm hay nghe và ý nghĩa với chủ nhà

Các tên gọi dưới đây không loại trừ nhau, một tấm có thể vừa mono, vừa hai mặt, vừa chia nửa tế bào. Bảng chỉ giải thích chuyện thực tế với nhà ở:

Tên hay ngheNói nôm naĐáng quan tâm khi
Tấm monoTế bào đơn tinh thể, gần như là chuẩn hiện nayLuôn là vậy; hỏi tiếp Wp, bảo hành
Tấm hai mặtMặt sau nhận ánh sáng phản xạKhung cao, nền sáng màu, sân thượng bê tông
Kính hai lớpKính cả mặt trước lẫn mặt sauVùng ẩm, gần biển; nhưng nặng hơn, hỏi kết cấu
Chia nửa tế bàoTế bào cắt đôi, tấm chia thành hai nửa chạy song songMái hay có bóng râm cục bộ: bồn nước, lan can
Tấm toàn màu đenKhung và nền đều đen cho đẹpChuyện thẩm mỹ; tấm hơi nóng hơn một chút

Giá giữa các kiểu tấm chênh nhau không nhiều bằng chênh lệch do cách lắp và inverter. Mức chênh cụ thể là tham khảo, thay đổi theo thời điểm, khu vực và thiết bị. Đừng để chuyện chọn loại tấm chiếm hết buổi tư vấn trong khi những chuyện quan trọng hơn như khung, chống dột, đầu nối, chỗ đặt inverter chưa ai nói tới.

Vết nứt nhỏ không nhìn thấy: chuyện xảy ra trên đường lên mái

Tế bào trong tấm pin rất mỏng và giòn. Tấm có thể nứt những đường rất nhỏ bên trong mà nhìn mặt kính không thấy gì, người trong nghề gọi là nứt vi mô. Nguyên nhân hay gặp nhất không nằm ở nhà máy mà ở khâu vận chuyển và lắp: tấm bị xếp nằm chồng lên nhau trên xe ba gác, bị đặt đè đồ lên, bị khiêng uốn cong khi luồn qua cầu thang nhà ống hẹp, hoặc bị thợ bước lên để đi lại trên mái.

Vết nứt nhỏ lúc đầu ảnh hưởng ít, nhưng qua vài mùa nóng lạnh có thể lan rộng, tạo ra điểm nóng trên tấm, sản lượng của cả chuỗi tụt dần. Lúc đó rất khó chứng minh tấm nứt do ai. Vì vậy nhiều chủ nhà cẩn thận hỏi trước: "Bên anh khiêng tấm lên nhà em bằng cách nào, có kéo bằng dây ròng rọc ngoài mặt tiền không, hay vác qua cầu thang?"

Và một quy tắc không bao giờ được phá: không ai đứng hay bước lên tấm pin, kể cả thợ. Lối đi bảo trì phải được chừa ra từ lúc thiết kế. Nếu thấy dấu giày trên mặt kính sau khi lắp, chụp ảnh lại và báo ngay đơn vị lắp đặt.

Kiểm tấm khi được giao tới nhà

Bạn không cần dụng cụ gì đặc biệt, chỉ cần có mặt lúc giao hàng và điện thoại để chụp ảnh. Việc kiểm làm ở mặt đất, trước khi tấm lên mái:

  1. Đếm số tấm, đối chiếu với báo giá. Xem trên mặt sau mỗi tấm có tem thông số của nhà sản xuất, chụp lại tem của vài tấm, kiểm công suất ghi trên tem đúng với Wp trong báo giá.
  2. Nhìn kỹ mặt kính dưới ánh sáng nghiêng: không có vết rạn hình mạng nhện, không có góc kính mẻ. Nhìn khung nhôm: không cong vênh, không móp ở góc.
  3. Nhìn hộp đấu dây ở mặt sau và hai sợi dây ra: không bị đứt, không bị dập, đầu nối còn nắp che bụi.
  4. Xem cách thùng hàng được xếp: tấm nên được dựng đứng trong thùng hoặc nằm có tấm lót, không chồng ngổn ngang.
  5. Hỏi số sê ri của tấm có được ghi lại trong biên bản bàn giao không. Đây là thứ cần khi đòi bảo hành sau này.

Nếu thấy tấm có vết rạn, đề nghị đổi trước khi lắp; đừng chấp nhận lời hứa "lắp lên vẫn chạy được". Tấm đã lên mái, đã đấu vào chuỗi, thì muốn đổi sẽ phải tháo, và chuyện ai chịu chi phí rất dễ thành tranh cãi.

Câu hỏi mẫu về tấm pin khi so báo giá

Năm câu này đủ để hai báo giá về tấm pin được so trên cùng một mặt bằng:

  • "Anh cho em hỏi tấm này bao nhiêu Wp, kích thước và nặng bao nhiêu ký mỗi tấm?"
  • "Bảo hành sản phẩm mấy năm, bảo hành công suất mấy năm, sau thời gian đó còn bao nhiêu phần trăm?"
  • "Tấm hai mặt anh chào thì trên mái nhà em mặt sau thêm được bao nhiêu, anh tính dựa vào đâu?"
  • "Nếu một tấm bị lỗi trong thời gian bảo hành, bên anh tháo đổi trong bao lâu, ai chịu tiền công tháo lắp?"
  • "Mái nhà em có bồn nước đổ bóng buổi sáng, loại tấm này có giảm được ảnh hưởng bóng râm không, hay anh xếp tấm né chỗ đó?"

Ghi câu trả lời vào cạnh từng dòng báo giá. Một nhà thầu trả lời cụ thể, có giấy tờ của hãng sản xuất kèm theo, thường đáng tin hơn một nhà thầu chỉ nói "hàng loại một, yên tâm".

Nếu hai báo giá dùng hai loại tấm khác nhau, hãy quy về cùng một thước đo: tổng kWp của dàn, số tấm, diện tích chiếm trên mái và số năm bảo hành công suất. Chênh lệch giá còn lại sau khi đã quy đổi như vậy mới là thứ đáng mang ra hỏi.

Hay làm và nên làm khi nghe chào tấm pin

Những sai lầm dưới đây đều đến từ việc chú ý vào tên gọi thay vì vào cách tấm được giao và lắp:

Hay làmNên làm
Trả thêm cho tấm hai mặt dù tấm áp sát mái tônHỏi mặt sau thêm được bao nhiêu ở đúng mái nhà mình
Chỉ hỏi "tấm loại một hay loại hai"Hỏi Wp, bảo hành sản phẩm, bảo hành công suất, số sê ri
Để thợ tự khiêng tấm qua cầu thang hẹp không ai giám sátHỏi trước cách đưa tấm lên mái, có mặt lúc giao
Bỏ qua tem thông số trên lưng tấmChụp tem, đối chiếu với báo giá
Không để ý thợ bước lên tấm khi lắpNhắc từ đầu: không ai đứng lên tấm, chừa lối đi bảo trì

Tự kiểm sau một đến bốn tuần: trên ứng dụng theo dõi, nếu hệ có thông tin theo từng chuỗi hoặc từng tấm, xem có chuỗi nào ra thấp hẳn những chuỗi khác trong ngày nắng không. Nhìn từ sân thượng hoặc ban công lên (không trèo lên mái), xem có tấm nào mặt kính khác màu, có vệt nâu, có vết rạn không. Thấy bất thường, chụp ảnh từ xa và gửi đơn vị lắp đặt.

Câu hỏi thường gặp

Tấm pin mono là gì?

Là tấm pin làm từ tế bào silic đơn tinh thể, đổi ánh sáng thành điện tốt hơn loại đa tinh thể cũ và nhìn mặt tấm thường đen đều. Hiện nay gần như mọi tấm cho nhà ở đều là mono, nên điều cần hỏi tiếp là công suất mỗi tấm và bảo hành.

Tấm pin hai mặt có tốt hơn tấm một mặt không?

Chỉ khi mặt sau nhận được ánh sáng, tức khung đặt cao và nền bên dưới sáng màu như sân thượng lát gạch sáng. Tấm áp sát mái tôn thì mặt sau gần như không thêm điện. Hỏi nhà thầu con số cụ thể cho mái nhà bạn và lưu ý tấm hai mặt thường nặng hơn.

Làm sao biết tấm pin giao tới đúng loại trong báo giá?

Xem tem thông số do nhà sản xuất dán ở mặt sau mỗi tấm, đối chiếu công suất Wp và số lượng với báo giá. Chụp ảnh tem và đề nghị ghi số sê ri vào biên bản bàn giao. Kiểm việc này ở mặt đất, trước khi tấm được đưa lên mái.

Tấm pin bị nứt nhỏ có ảnh hưởng gì không?

Vết nứt rất nhỏ bên trong tế bào lúc đầu ảnh hưởng ít, nhưng qua nhiều mùa nóng lạnh có thể lan rộng, tạo điểm nóng và làm sản lượng tụt dần. Nguyên nhân hay gặp là vận chuyển, khiêng uốn cong hoặc giẫm lên tấm. Thấy vết rạn khi giao hàng thì đề nghị đổi ngay.

Nhà có bóng râm từ bồn nước thì nên chọn tấm thế nào?

Trước hết nên xếp tấm tránh vùng bóng râm, vì đó là cách hiệu quả nhất. Tấm chia nửa tế bào và cách đấu chuỗi hợp lý có thể giảm bớt ảnh hưởng của bóng râm cục bộ. Hỏi nhà thầu họ xử lý bóng râm của mái nhà bạn thế nào.

Có thể đứng lên tấm pin để lau hoặc sửa không?

Không. Đứng lên tấm có thể gây nứt tế bào bên trong mà mắt không thấy. Lắp đặt phải chừa lối đi bảo trì, người lên mái phải có dây an toàn và mũ, không lên khi mái ướt hay trời gió. Việc vệ sinh nên thuê người có dụng cụ phù hợp.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138