NhietNang.comNhiệt Năng
Cách nhiệt, chống nóng mái

Chống nóng sân thượng mái bằng: gạch rỗng, tấm xốp cứng hay mái che phía trên

Sàn mái bê tông hút nắng cả ngày rồi nhả nhiệt tới nửa đêm. So gạch rỗng, tấm xốp cứng dưới lớp lát và mái che cao, kèm chống thấm, tải trọng và cách đo.

Overhead shot of a concrete rooftop terrace with a few potted plants and new hollow tiles stacked, a man in a crimson t-shirt kneeling to check the slope, early morning

Sân thượng mái bằng bằng bê tông nóng theo kiểu khác mái tôn: tấm sàn dày hút nắng cả ngày rồi nhả nhiệt xuống phòng bên dưới tới tận nửa đêm. Muốn chặn, phải đặt lớp cản nhiệt ở mặt trên của sàn mái, trước khi nắng kịp nung bê tông: lát gạch rỗng có khe khí, đặt tấm xốp cứng dưới lớp lát, hoặc dựng mái che cao phía trên để sàn nằm trong bóng râm. Lớp chống thấm phải lo trước tất cả.

Ví dụ giả định: nhà ống ba tầng ở một phường của Nghệ An, tầng ba là phòng ngủ của hai ông bà, trên là sân thượng bê tông trơn, dùng để phơi đồ và đặt bồn nước. Mùa có gió nóng, phòng tầng ba tới mười giờ đêm vẫn nóng, trần sờ thấy ấm, hai ông bà phải xuống tầng một trải chiếu nằm. Con cái muốn làm chống nóng sân thượng trước mùa hè sau, cần biết chọn cách nào và hỏi thợ những gì.

Vì sao phòng dưới sân thượng nóng muộn hơn trời

Bê tông là vật liệu nặng, nó hút nhiệt chậm và nhả nhiệt cũng chậm. Sáng nắng lên, mặt sân thượng nóng dần, nhiệt từ từ đi xuống qua bề dày tấm sàn. Tới lúc nhiệt xuyên tới mặt trần phòng bên dưới thì thường đã là cuối chiều. Mặt trời lặn rồi, tấm sàn vẫn đang ôm một khối nhiệt lớn và tiếp tục nhả xuống phòng. Đó là lý do người ở tầng trên cùng thấy phòng nóng nhất lúc chín, mười giờ tối, trong khi ngoài trời đã dịu.

Khác với mái tôn, phòng dưới sàn bê tông không có cảm giác rát đầu buổi trưa; trái lại buổi trưa còn có khi dễ chịu. Nhiều nhà vì thế chỉ bật máy lạnh tầng trên từ tối, nhưng máy phải chạy rất lâu vì phải kéo cả khối nhiệt trong trần xuống. Sờ tay vào trần lúc chín giờ tối mà thấy ấm, đó là sàn mái đang nhả nhiệt.

Một chi tiết thợ hồ lâu năm hay để ý: sân thượng không lát gì, chỉ có lớp vữa láng, sau vài năm thường nứt chân chim. Nước mưa ngấm qua vết nứt, bê tông ẩm lâu ngày, rồi trần phòng dưới ố vàng, bong sơn. Nhiều nhà gộp hai việc làm một lần: làm lại chống thấm và chống nóng trong cùng một đợt, đỡ phải đục phá hai lần.

Ba cách chống nóng mặt trên sàn mái, đặt cạnh nhau

Mọi khoảng giá dưới đây chỉ là tham khảo, thay đổi theo thời điểm, khu vực và vật liệu. Điều đáng so là cách vận hành và điểm phải coi chừng:

Cách làmChặn nhiệt nhờ đâuĐiểm phải coi chừngSân thượng còn dùng được không
Lát gạch rỗng có lỗ khí lên trên lớp chống thấmLớp khí trong lỗ gạch và mặt gạch tự che nắng cho sànTăng tải đáng kể, phải giữ độ dốc thoát nướcĐi lại, phơi đồ được
Tấm xốp cứng chịu nén đặt trên chống thấm, lát gạch hoặc đổ lớp vữa mỏng lên trênLớp xốp làm chậm nhiệt xuyên xuốngPhải chọn loại xốp chịu nén và chịu nước, mép tấm kínĐi lại được, tránh kê vật nặng tập trung
Mái che tôn hoặc lam đặt cao trên khungSàn nằm trong bóng râm, gió lùa giữa mái che và sànNeo khung chống gió, mái che đặt đủ caoThành chỗ ngồi, phơi đồ có che mưa
Chỉ quét sơn phản xạ màu sángMặt sàn hấp ít nắng hơnBụi bám thì giảm tác dụng, phải quét lại định kỳĐi lại nhẹ nhàng

Với nhà ví dụ, sân thượng hai ông bà vẫn phơi đồ, có bồn nước và dàn phơi, nên mái che cao kết hợp lát gạch rỗng ở phần còn nắng là hợp. Nhà nào sân thượng bỏ trống, ít lên, thì một lớp xốp cứng dưới lớp lát mỏng là gọn và nhẹ hơn gạch rỗng.

Tải trọng: câu hỏi phải hỏi kỹ sư trước khi chất thêm

Mọi lớp chống nóng đặt lên sân thượng đều thêm trọng lượng lên sàn mái. Gạch rỗng kèm lớp vữa lót là nặng nhất trong các cách; mái che trên khung thép thì nhẹ trên mỗi mét vuông nhưng dồn lực vào chân khung, và chịu thêm lực gió lật khi bão. Ví dụ giả định: sân thượng 4 × 12 mét, lát gạch rỗng kèm vữa, mỗi mét vuông có thể thêm vài chục tới hơn một trăm ki lô gam tuỳ loại gạch và độ dày vữa; nhân lên 48 mét vuông là hàng tấn. Đó là con số đáng để người có chuyên môn xem lại.

Chủ nhà không tự kết luận được sàn chịu nổi hay không. Nhà xây lâu năm, nhà cơi nới thêm tầng, nhà đã có bồn nước lớn đặt giữa sàn, nhà có vết nứt ở dầm, càng phải hỏi kỹ sư kết cấu hoặc đơn vị khảo sát trước. Mang theo bản vẽ cũ nếu còn, hoặc chụp ảnh các dầm, các vết nứt cho người xem.

Có một cách nghĩ đơn giản để giảm tải: không bóc lớp vữa cũ còn tốt rồi đổ thêm lớp mới chồng lên quá dày; dùng tấm xốp cứng thay cho một phần lớp vữa tạo dốc; đặt bồn nước và chậu cây nặng sát chân tường, sát dầm, không đặt giữa nhịp sàn. Những việc này phải được người có chuyên môn đồng ý, nhưng chủ nhà hỏi đúng thì tiết kiệm được cả tiền lẫn rủi ro.

Mái che trên sân thượng: chi tiết làm nên khác biệt

Khoảng cách giữa mái che và sàn. Mái che chỉ mát khi gió lùa được bên dưới. Mái che cao, bốn phía để trống hoặc chỉ che phía tây, thì khối khí nóng dưới mái che bị gió cuốn đi. Mái che thấp, quây kín ba mặt cho đỡ mưa tạt thì dưới đó lại thành một căn phòng mái tôn nóng mới.

Vật liệu mái che. Tôn có lớp xốp, tấm lợp lấy sáng loại mờ, lam nhôm hoặc lưới che nắng đều dùng được. Tôn một lớp màu sẫm là kém nhất vì tự nó thành nguồn toả nhiệt xuống người ngồi bên dưới. Lưới che nắng rẻ, nhẹ, thoáng gió nhưng không che mưa và phải thay sau vài mùa nắng.

Che phần nào trước. Không cần che cả sân. Che phần sàn nằm ngay trên phòng ngủ trước, nhất là nửa phía tây hứng nắng chiều. Phần sàn trên cầu thang, nhà vệ sinh có thể để sau.

Nước mưa từ mái che đi đâu. Mái che dồn nước mưa về một mép. Mép đó phải có máng dẫn về lỗ thoát, không xả thẳng xuống một điểm trên sàn, vì chỗ nước rơi liên tục sẽ là chỗ lớp chống thấm hỏng đầu tiên. Cũng đừng để nước mái che đổ sang sân nhà hàng xóm.

Gió bão. Mái che trên cao là cánh buồm khi có gió lớn. Khung phải neo chắc vào kết cấu, tấm lợp bắt vít đủ dày; vùng hay có bão thì hỏi người có chuyên môn về cách neo và có phương án tháo bớt tấm khi có tin bão mạnh.

Thứ tự thi công đúng, chủ nhà giám sát được

Làm sai thứ tự là phải đục ra làm lại. Thứ tự chung như sau:

  1. Kiểm và xử lý các vết nứt, làm sạch mặt sàn, bóc các lớp cũ đã bong.
  2. Làm lớp chống thấm, kéo lên chân tường lan can một đoạn, xử lý kỹ quanh cổ ống thoát nước và chân bồn nước.
  3. Ngâm nước thử chống thấm: bít các lỗ thoát, cho nước ngập vài phân, để ít nhất một ngày đêm, xuống tầng dưới soi trần xem có vệt ướt không.
  4. Đặt lớp chống nóng: gạch rỗng hoặc tấm xốp cứng, giữ đúng độ dốc về phía lỗ thoát, không chặn đường nước.
  5. Lát lớp hoàn thiện, chừa khe co giãn theo chỉ dẫn của thợ để mặt lát không phồng nứt khi nắng nóng.
  6. Thông lại các lỗ thoát, đổ nước thử lần cuối xem nước chảy hết, không đọng thành vũng.

Bước ngâm nước thử là bước hay bị bỏ qua nhất, vì mất một ngày chờ. Nhưng đó là lần cuối còn thấy được lớp chống thấm; lát gạch lên rồi mà thấm thì phải đục cả lớp chống nóng. Ngày thợ làm việc trên sân thượng có lan can thấp, nhắc thợ chú ý mép sàn, không làm khi mưa và nên tránh giờ trưa nắng gắt.

Câu hỏi mẫu cho đội thợ

Hỏi lúc khảo sát, ghi câu trả lời để so các báo giá:

  • "Anh làm chống thấm lớp gì, có kéo lên chân tường không, có ngâm nước thử trước khi lát không?"
  • "Gạch rỗng anh định dùng nặng bao nhiêu một viên, lót vữa dày chừng nào?"
  • "Nếu dùng tấm xốp cứng thì loại gì, có chịu được người đi lại với nước đọng không?"
  • "Độ dốc thoát nước sau khi lát còn đủ không, nước dồn về lỗ nào?"
  • "Mái che anh dựng thì chân khung bắt vào đâu, có chịu được gió bão không, có cần hỏi kỹ sư không?"
  • "Thấm trong thời gian bảo hành thì bên anh xử lý thế nào, có ghi vào giấy không?"

Thợ trả lời ngay được câu về ngâm nước thử và độ dốc thường là người làm sân thượng nhiều. Thợ gạt đi "khỏi ngâm, lớp này tốt lắm" thì nên cân nhắc.

Hay làm và nên làm

Mấy lỗi làm phí công chống nóng sân thượng:

Hay làmHậu quảNên làm
Lát gạch chống nóng thẳng lên sàn cũ đang thấmThấm lan dưới lớp gạch, phải đục raChống thấm và ngâm thử trước
Tưới nước lên sàn mỗi trưa cho mátMát được một lúc, rêu mọc, sàn ẩm lâu dàiChe bóng cho sàn thay vì tưới
Dựng mái che tôn thấp sát đầu ngườiDưới mái che hầm, mái che thành nguồn nóng mớiĐặt mái che đủ cao, thoáng bốn phía
Đặt thêm chậu cây lớn giữa sànDồn tải giữa nhịp, đọng nướcĐặt sát tường, sát dầm, có khay thoát
Lấp kín lỗ thoát khi lát gạchNgập sân thượng khi mưa lớnChừa và kê cao lưới chắn rác ở lỗ thoát

Đo hiệu quả: trước khi làm, đọc nhiệt kế trong phòng tầng trên cùng lúc chín giờ tối vào vài ngày nắng, và đặt lòng bàn tay lên trần. Sau khi làm, đo lại vào ngày nắng tương tự. Ví dụ giả định: trước khi làm phòng ghi 33 độ lúc chín giờ tối, trần ấm tay; sau khi làm ghi 30 độ, trần gần bằng tay. Chênh vài độ vào ban đêm đã đủ để người già ngủ được mà không phải bật máy lạnh suốt đêm.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao phòng dưới sân thượng nóng nhất vào buổi tối?

Sàn mái bê tông hút nhiệt suốt ngày và nhả ra chậm. Nhiệt xuyên tới trần phòng vào cuối chiều và tiếp tục nhả tới khuya. Vì vậy cần chặn nhiệt ở mặt trên sàn, trước khi bê tông kịp nóng.

Gạch chống nóng có làm sàn mái quá tải không?

Gạch rỗng kèm lớp vữa lót thêm trọng lượng đáng kể trên mỗi mét vuông. Nhà cũ, nhà cơi nới, sàn đã đặt bồn nước lớn nên hỏi kỹ sư kết cấu trước khi lát. Tấm xốp cứng là cách nhẹ hơn.

Có nên làm chống thấm trước khi chống nóng không?

Bắt buộc nên làm trước, và ngâm nước thử ít nhất một ngày đêm. Lát lớp chống nóng lên rồi mới phát hiện thấm thì phải đục cả lớp đó. Gộp hai việc trong một đợt là hợp lý.

Tưới nước lên sân thượng có giúp mát không?

Chỉ mát trong thời gian ngắn, lại làm rêu mọc, sàn ẩm lâu, dễ thấm qua vết nứt. Che bóng cho sàn bằng mái che hoặc lát lớp cản nhiệt bền hơn và ít rủi ro hơn.

Mái che sân thượng nên đặt cao bao nhiêu?

Đủ cao để người đứng thoải mái và gió lùa được giữa mái che và sàn. Mái che thấp sát đầu làm dưới đó hầm. Chân khung và neo chống gió nên được người có chuyên môn xem, nhất là vùng có bão.

Làm xong đo hiệu quả thế nào?

Đo nhiệt độ phòng tầng trên cùng lúc chín giờ tối vào ngày nắng, trước và sau khi làm, và sờ tay lên trần. Ghi số đo cùng ngày giờ và thời tiết để so sánh cho công bằng.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138