NhietNang.comNhiệt Năng
Cách nhiệt, chống nóng mái

Tôn cách nhiệt PU khi thay mái: lớp xốp dày bao nhiêu, tôn nền mấy zem, vít thế nào

Thay mái bằng tôn ba lớp có xốp PU: đọc độ dày tôn nền, lớp xốp, mặt lót dưới, cách bắn vít và chồng mí để mái mát mà không dột sau mùa mưa đầu.

Low angle view of a roofer in a petrol blue jacket, wearing a safety harness and helmet, fixing insulated metal roof panels on a house, cloudy morning

Khi đã phải thay mái, tôn ba lớp có lõi xốp PU là cách chống nóng gọn nhất cho nhà ở: một tấm gồm tôn mặt trên, lớp xốp PU ở giữa và lớp lót mặt dưới, lợp xong là có luôn lớp cách nhiệt. Ba con số cần hỏi rõ là độ dày tôn nền, độ dày lớp xốp và loại lớp lót dưới; còn chuyện mái có dột hay không lại nằm ở cách bắn vít và chồng mí, không nằm ở tấm tôn.

Ví dụ giả định: nhà ống ba tầng ở một phường của Hà Nội, tầng tum phía sau lợp tôn một lớp đã rỉ, chủ nhà muốn thay luôn để phòng giặt và phòng thờ trên tum bớt nóng. Diện tích mái khoảng 25 mét vuông. Ba cửa hàng báo ba mức giá, ai cũng nói tôn của mình dày, mát. Bài này giúp đọc báo giá cho đúng và biết đứng dưới nhìn lên kiểm cái gì.

Ba con số trên báo giá tôn PU và cách hiểu

Độ dày tôn nền. Thợ hay nói theo "zem", ví dụ tôn bốn zem nghĩa là tôn dày khoảng 0,4 milimét. Con số này nói về lớp thép trước khi mạ và sơn, quyết định tôn có bị móp khi người đi lên bảo trì, có bị gió lật mép hay không. Hỏi rõ độ dày là của tôn nền hay đã tính cả lớp sơn, vì hai cách nói chênh nhau.

Độ dày lớp xốp PU. Loại phổ biến cho nhà ở có lớp xốp chừng mười mấy milimét. Lớp xốp càng dày càng chậm nhiệt, nhưng chênh vài milimét thì người ở khó cảm nhận rõ. Điều đáng hỏi hơn là xốp có bám đều không, cắt mép tấm ra nhìn có lỗ rỗng lớn không.

Lớp lót mặt dưới. Có loại lót giấy bạc, có loại lót tấm nhựa hoặc lớp giấy phủ. Lớp lót dưới là phần người ở nhìn thấy khi không làm trần, nên ngoài cách nhiệt còn là chuyện sạch, dễ lau, có bong tróc sau vài mùa nồm hay không.

Một con số không có trên báo giá. Độ dốc mái. Tôn sóng cần một độ dốc tối thiểu để nước chảy kịp, mái tum nhà ống hay bị làm quá thoải để đỡ tốn tường. Mái quá thoải thì tôn tốt mấy cũng dễ đọng nước ở mép chồng. Hỏi thợ độ dốc mái hiện tại có đủ cho loại sóng tôn định lợp không.

Vì sao mái mới vẫn dột sau mùa mưa đầu

Người làm mái lâu năm đều nói câu giống nhau: tôn ít khi dột, chỗ dột là con vít và mép chồng. Mỗi con vít bắn xuyên tôn là một lỗ trên mái; nó kín được là nhờ miếng gioăng cao su nằm dưới mũ vít. Vít bắn lệch, bắn quá lực làm gioăng bẹp toè ra, hoặc dùng vít không có gioăng cho nhanh, thì mùa nắng không thấy gì, tới trận mưa lớn đầu tiên nước theo thân vít chui xuống, ngấm vào lớp xốp rồi mới nhỏ giọt ở chỗ khác, rất khó tìm.

Vị trí bắn vít cũng có luật: với mái tôn sóng, vít bắn ở đỉnh sóng, không bắn ở lòng sóng, vì lòng sóng là đường nước chảy. Mép chồng giữa hai tấm phải chồng theo hướng gió thường thổi tới, tấm trên gió đè lên tấm dưới gió, để mưa tạt không hắt ngược vào khe. Chỗ tôn tiếp giáp tường tum phải có tấm diềm che hoặc máng, chứ không chỉ bơm keo, vì keo co giãn theo nắng mưa sẽ nứt sau một hai năm.

Tôn PU còn có một điểm riêng: khi cắt tấm, lõi xốp lộ ra ở mép. Mép cắt nằm chỗ nước tạt vào thì xốp hút ẩm dần, mặt lót dưới phồng lên, bong ra. Thợ cẩn thận sẽ bọc mép cắt hoặc bố trí mép cắt vào chỗ khuất mưa.

Câu hỏi mẫu cho cửa hàng tôn và đội thợ

Hỏi bằng lời thường, ghi câu trả lời vào giấy để so ba báo giá:

  • "Chị cho em hỏi tôn này tôn nền mấy zem, là độ dày trước hay sau khi sơn?"
  • "Lớp xốp dày bao nhiêu, mặt dưới lót giấy bạc hay lót nhựa, có mẫu cắt sẵn cho em xem mép không?"
  • "Vít anh dùng có gioăng cao su không, bắn đỉnh sóng hay lòng sóng?"
  • "Chỗ mái giáp tường tum anh làm diềm hay chỉ bơm keo?"
  • "Báo giá đã gồm tháo mái cũ, chở rác, thay xà gồ mục chưa, hay phát sinh tính riêng?"
  • "Mái dột trong mùa mưa đầu thì bên anh quay lại sửa trong bao lâu, có ghi vào giấy không?"

Câu về xà gồ rất hay bị bỏ sót. Tháo tôn cũ ra mới thấy xà gồ gỗ mục hay xà gồ thép rỉ chân, khi đó báo giá đội lên. Hỏi trước để biết đơn giá phát sinh, đỡ bị ép giá giữa chừng khi mái đang mở. Giá tôn PU và công lợp chỉ nên xem như khoảng tham khảo, thay đổi theo thời điểm, khu vực và độ dày tôn; cách so đúng là so cùng độ dày tôn nền, cùng độ dày xốp, cùng phạm vi công việc.

So nhanh ba cách chống nóng khi đã phải lợp lại

Chủ nhà thường cân giữa ba hướng. Bảng này nói về cách vận hành, không phải lời lỗ:

Cách làmMát đến đâuĐiểm cần coi chừngHợp với nhà nào
Tôn một lớp mới, sau đó lót túi khí bên dướiKhá, nếu treo có kheHai lần công, phải làm kỹ mép nốiMái rộng, đã có trần thả bên dưới
Tôn ba lớp lõi PUKhá tới tốt, bớt ồn mưaMép cắt, vít, độ dốc máiMái tum, nhà ở không làm trần
Tôn PU kèm trần thả có thông gióTốt nhất trong baChi phí cao hơn, mất chiều cao phòngPhòng ngủ, phòng làm việc dưới mái
Tôn một lớp màu sẫm, không lót gìNóng nhấtRát đầu buổi trưa, đọng sươngChỉ hợp nhà kho, chỗ để xe

Về màu tôn: màu sáng hấp thụ ít nắng hơn màu sẫm, mặt tôn mát hơn đáng kể vào buổi trưa. Nhà phố hay chọn màu sẫm cho hợp mặt tiền; với mái tum nhìn từ đường không thấy, chọn màu sáng là lợi.

Tính số tấm và khoản phát sinh bằng ví dụ giả định

Mái tum ví dụ dài 5 mét theo hướng nước chảy, rộng 5 mét theo hướng ngang. Tấm tôn thường có khổ hữu dụng chừng một mét sau khi trừ phần chồng sóng, nên bề ngang 5 mét cần khoảng 5 tới 6 tấm, mỗi tấm cắt dài theo chiều mái cộng thêm phần đua ra mép để nước nhỏ xa tường. Cửa hàng thường cắt tấm theo chiều dài đặt, nên đo sai là tấm ngắn, phải nối giữa mái, và mối nối ngang giữa mái chính là chỗ dễ dột nhất. Đo hai lần, đo cả hai bên mái, vì nhà cũ hiếm khi vuông góc.

Khoản phát sinh hay gặp nhất là xà gồ và tường đỡ. Tum nhà phố xây lâu năm có khi đầu tường đã nứt chân xà gồ, có khi bê tông giằng tường bị rỉ cốt thép phồng lên. Gặp những dấu hiệu đó, dừng lại hỏi kỹ sư kết cấu hoặc người có chuyên môn xem có cần gia cố, đừng để thợ mái tự trát che. Khoản thứ hai là máng xối và ống thoát: thay mái mà giữ máng cũ thủng thì nước tràn vào tường, người ở lại tưởng mái mới dột. Gộp máng vào cùng hợp đồng cho gọn trách nhiệm.

Một chi tiết nữa: mái tum nhà ống thường sát tường nhà hàng xóm. Nước mưa từ mái mình đổ sang mái bên cạnh là chuyện dễ gây mất lòng. Hỏi thợ hướng thoát nước và bàn trước với hàng xóm nếu phải bắc giàn qua mái nhà họ.

Những thứ không cần mua kèm khi thay mái

Lúc chốt tôn, cửa hàng hay chào thêm vài món. Phần lớn không cần với mái tum nhà ở:

  • Lớp túi khí lót thêm dưới tôn PU: lõi xốp đã làm phần việc cách nhiệt, lót thêm chỉ tốn tiền và dễ đọng ẩm giữa hai lớp.
  • Sơn chống nóng quét lên mặt tôn mới: tôn mới đã có lớp sơn màu sáng thì quét thêm không đáng, lại phải quét lại sau vài năm.
  • Keo bơm toàn bộ các hàng vít: vít có gioăng bắn đúng lực thì không cần keo; keo phủ lên chỉ che mất chỗ cần kiểm.
  • Tôn nền dày vượt mức cho mái nhỏ không có người đi lại thường xuyên: tăng giá mà người ở không thấy khác.

Ngược lại, có hai món đáng chi: tấm diềm che chỗ giáp tường và máng xối mới đủ to. Đó là hai chỗ quyết định mái có khô ráo qua mùa mưa hay không, trong khi người ta hay cắt bớt vì nhìn không thấy từ dưới.

Giám sát ngày lợp mái và nghiệm thu

Chủ nhà không cần leo lên mái. Đứng ở dưới và ở tầng trên, làm theo thứ tự này:

  1. Hôm thợ tới, nhìn đồ bảo hộ: người lên mái phải có dây an toàn móc vào điểm chắc, mũ, giày bám. Trời mưa, gió giật hay giữa trưa nắng gắt thì đề nghị nghỉ, tôn ướt rất trơn.
  2. Khi mái cũ đã tháo, nhìn xà gồ bằng mắt hoặc nhờ thợ chụp ảnh từng thanh. Thanh nào mục, rỉ, võng thì quyết thay ngay lúc đó.
  3. Khi lợp, nhìn từ dưới lên: các hàng vít có thẳng hàng không, có nằm cùng một kiểu sóng không.
  4. Xong việc, nhờ thợ xịt nước thử lên mái chừng mười lăm phút, nhất là chỗ giáp tường và mép chồng; ở dưới soi đèn tìm vệt ướt.
  5. Ghi vào giấy bàn giao: loại tôn, độ dày, số tấm, ngày lợp, thời gian bảo hành dột, rồi hai bên cùng ký.
  6. Sau trận mưa lớn đầu tiên, lên tum soi lại các chỗ cũ; có vệt nước thì gọi thợ trong thời gian bảo hành.

Đo nóng thì làm như với mọi lớp cách nhiệt: cùng giờ, cùng kiểu trời, đo trước và sau. Ví dụ giả định: phòng tum trước khi thay ghi 38 độ lúc hai giờ chiều, sau khi thay ghi 34 độ. Nếu chênh rất ít, kiểm lại xem có cửa sổ hướng tây đang đổ nắng thẳng vào phòng hay không, vì nhiều khi mái không phải thủ phạm duy nhất.

Câu hỏi thường gặp

Tôn PU dày bao nhiêu là đủ cho nhà ở?

Loại có lớp xốp chừng mười mấy milimét đã đủ cho phần lớn mái tum và nhà cấp 4. Chênh vài milimét xốp người ở khó cảm nhận; cách lợp, vít và độ dốc mái ảnh hưởng tới độ mát và độ kín nhiều hơn.

Tôn mấy zem là gì, nên chọn mấy zem?

Zem là cách nói độ dày tôn theo phần mười milimét, bốn zem là khoảng 0,4 milimét. Tôn nền dày hơn ít móp và chịu gió tốt hơn. Hỏi rõ độ dày đó là tôn nền hay đã cộng lớp sơn.

Vì sao mái tôn mới lợp lại dột?

Thường do vít không có gioăng, vít bắn lệch hoặc quá lực, bắn ở lòng sóng, hay mép chồng ngược hướng gió. Chỗ giáp tường chỉ bơm keo cũng hay nứt sau một hai năm. Mái quá thoải làm nước đọng ở mép chồng.

Tôn PU có giảm tiếng mưa không?

Có giảm rõ so với tôn một lớp, vì lớp xốp làm tấm tôn bớt rung. Mưa to vẫn nghe tiếng nhưng không còn ồn chát chúa. Thêm trần bên dưới thì gần như hết ồn.

Có nên chọn tôn màu sẫm cho mái tum không?

Màu sẫm hấp thụ nắng nhiều hơn nên mặt tôn nóng hơn vào buổi trưa. Mái tum nhà ống thường không ai nhìn thấy từ đường, nên chọn màu sáng sẽ có lợi cho phòng bên dưới.

Thay mái tôn có cần hỏi kỹ sư kết cấu không?

Nếu chỉ thay tôn cùng loại trên xà gồ còn tốt thì thợ có kinh nghiệm xử lý được. Nếu đổi sang mái nặng hơn, xà gồ yếu, nhà cũ có vết nứt hoặc định đặt thêm thiết bị lên mái, nên hỏi kỹ sư kết cấu trước.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138