NhietNang.comNhiệt Năng
Cách nhiệt, chống nóng mái

Lam che nắng hướng tây: chặn nắng chiều trước khi tường và cửa kính tích nhiệt

Nắng chiều hướng tây chiếu xiên thấp nên mái hiên ngang gần như vô dụng. Chọn lam đứng, lam xoay, mành hay giàn cây, khoảng cách với tường và cách đo hiệu quả.

Afternoon west sun behind a young woman in an aquamarine dress looking at a west-facing wall with vertical shading louvers, long shadows across the facade, warm golden light

Nắng chiều hướng tây chiếu xiên rất thấp, nên mái hiên ngang hay ô văng trên cửa gần như không chặn được; thứ chặn hiệu quả là lam đứng hoặc lam xiên đặt bên ngoài cửa kính và bức tường, cách tường một khoảng để gió lùa. Che từ bên ngoài luôn hơn rèm bên trong, vì nhiệt đã lọt qua kính thì rèm chỉ giữ nó lại trong phòng.

Ví dụ giả định: nhà ống bốn tầng ở một phường của Đà Nẵng, mặt tiền quay về hướng tây, tầng hai và tầng ba có cửa kính lớn ra ban công. Từ ba giờ chiều nắng rọi thẳng vào phòng khách và phòng ngủ, sàn gỗ nóng ấm, đồ vải gần cửa bạc màu sau một năm. Mái nhà đã chống nóng rồi mà hai tầng giữa vẫn nóng tới khuya. Bài này giải thích vì sao, và nên che thế nào.

Vì sao mặt tây khó che hơn mọi hướng khác

Buổi trưa mặt trời ở cao, mái và sân thượng hứng nhiều nhất; một cái ô văng nhỏ trên cửa đủ che nắng trưa cho cửa sổ. Nhưng sau ba giờ chiều, mặt trời hạ thấp về phía tây, tia nắng gần như nằm ngang, chiếu thẳng vào mặt đứng của nhà. Lúc đó không khí ngoài trời cũng đang nóng nhất ngày, nên mặt tây nhận cùng lúc nắng gắt và khí nóng.

Cửa kính để ánh nắng đi qua rồi giữ nhiệt lại bên trong, giống ô tô đỗ ngoài nắng. Tường gạch thì hút nhiệt suốt buổi chiều và nhả vào phòng tới tận đêm. Hai thứ đó cộng lại giải thích vì sao các phòng mặt tây nóng muộn và nóng lâu, kể cả khi mái đã được chống nóng tốt.

Một chi tiết thợ làm mặt dựng hay gặp: chủ nhà treo rèm cản sáng dày bên trong cửa kính, phòng tối hẳn nhưng vẫn nóng. Lớp không khí kẹp giữa kính và rèm có thể rất nóng, sờ vào rèm thấy ấm như vừa ủi. Rèm chặn được ánh sáng chứ không đẩy được nhiệt ra ngoài, vì nhiệt đã vào tới trong nhà rồi.

Tính nhanh một mái hiên che được bao nhiêu, bằng ví dụ giả định

Giả định lúc bốn giờ chiều, tia nắng hợp với mặt đất một góc khoảng ba mươi độ. Với góc này, một mái hiên ngang đưa ra một mét chỉ che được phần cửa phía dưới mép mái hiên chừng sáu chục phân; mái hiên đưa ra sáu chục phân thì chỉ che chừng ba bốn chục phân. Cửa kính cao hai mét rưỡi thì gần như toàn bộ vẫn hứng nắng. Càng về chiều, mặt trời càng thấp, mái hiên càng vô dụng.

Đổi sang lam đứng: các thanh lam dựng thẳng, xếp song song trước cửa, nghiêng một góc về phía nắng. Nắng xiên từ phía tây bị từng thanh chặn lại, trong khi người trong nhà vẫn nhìn ra được qua khe giữa các thanh theo hướng thẳng. Ví dụ giả định: thanh lam rộng 20 phân, khoảng cách giữa các thanh khoảng 20 tới 25 phân, xoay nghiêng vừa phải về hướng nắng, sẽ che phần lớn nắng chiều cho cửa kính phía sau. Con số thật tuỳ hướng nhà lệch tây bắc hay tây nam, nên thợ cần đo hướng thật, không đoán.

Lam xoay được bằng tay hoặc cần gạt là phương án linh hoạt: buổi sáng mở thẳng để lấy sáng và gió, buổi chiều xoay kín. Đổi lại có nhiều chi tiết cơ khí hơn, cần bảo dưỡng trục xoay, nhất là vùng gần biển có hơi muối.

Các cách che mặt tây, đặt cạnh nhau

Giá chỉ là khoảng tham khảo, thay đổi theo thời điểm, khu vực và vật liệu. Đáng so là hiệu quả, độ bền và mức phiền khi dùng:

Cách cheHiệu quả với nắng chiềuĐiểm cần coi chừngHợp với
Lam đứng cố định bằng nhôm hoặc vật liệu giả gỗTốt nếu đúng hướng và khoảng cáchNeo chắc chống gió, khó lau kính phía sauMặt tiền nhà phố, ban công
Lam xoayTốt, chỉnh được theo giờTrục xoay cần tra dầu, kẹt khi gỉCửa kính lớn cần lấy sáng buổi sáng
Mành tre, mành nhựa cuốn bên ngoàiKhá, rẻ, nhanhHỏng sau vài mùa, gió lớn phải cuốn lênNhà thuê, ban công nhỏ
Lưới che nắng căng cách tườngKháBạc màu, phải thay; trông tạm bợTường đặc không có cửa, sân sau
Giàn cây leo trên khung cách tườngTốt khi đã phủ kínMất vài tháng mới phủ, cần tưới, có côn trùngNhà có khoảng sân, ban công rộng
Rèm dày bên trongKém với nhiệt, chỉ chặn sángLớp khí giữa rèm và kính rất nóngDùng kèm, không dùng thay

Với nhà ví dụ, cửa tầng hai làm lam đứng cố định vì phòng khách cần riêng tư với đường phố; cửa tầng ba làm lam xoay vì phòng ngủ cần mở gió buổi sáng. Bức tường đặc ở cầu thang thì căng lưới che nắng cách tường để thử trước, rẻ và tháo được.

Bốn chi tiết làm lam che nắng có tác dụng hay không

Khoảng cách với tường và kính. Lam đặt cách cửa kính một khoảng để gió đi qua, cuốn khí nóng giữa lam và kính đi. Gắn lam sát kính thì bản thân lam nóng lên, toả nhiệt ngay vào kính.

Màu lam. Lam màu sáng hấp thụ ít nắng hơn, ít nóng hơn khi sờ vào. Lam màu sẫm đẹp nhưng tự thành nguồn nóng gần cửa, nhất là khi khoảng cách hẹp.

Neo vào đâu. Khung lam là một mặt hứng gió lớn. Phải bắt vào dầm, cột, sàn, không chỉ bắt nở vào tường gạch lỗ. Nhà gần biển hoặc vùng hay có bão nên hỏi người có chuyên môn về cách neo.

Đường lau kính và thoát hiểm. Lam che kín cửa thì lau kính phía sau thế nào, có cánh mở được không. Cửa ban công nhiều nhà là lối thoát khi có sự cố, không được bịt chết bằng khung lam cố định không mở được.

Nhà thuê, quán nhỏ, không được khoan tường thì che thế nào

Nhiều người ở nhà thuê, chủ nhà không cho khoan mặt tiền; nhiều quán nhỏ thuê mặt bằng ngắn hạn không muốn bỏ tiền làm khung cố định. Với những nhà này, mục tiêu vẫn là che từ bên ngoài, chỉ khác là dùng thứ tháo lắp được. Mành tre hoặc mành nhựa cuốn treo trên móc có sẵn của ban công, buộc chân mành vào lan can để gió không quật. Lưới che nắng căng trên khung ống nhẹ dựng đứng trên ban công, cách cửa kính chừng nửa mét. Chậu cây leo kèm giàn tre tự đứng đặt trên ban công phía tây.

Một mẹo của người làm quán lâu năm: buổi chiều kéo mành xuống ngang tầm mắt người ngồi trước, không cần kín tới sàn, vì nắng chiều thấp chủ yếu rọi vào mặt và ngực khách. Phần dưới để hở cho gió lùa. Mành sáng màu đỡ nóng hơn mành sẫm, và nên cuốn lên khi có tin gió mạnh.

Ví dụ giả định về chi phí: ban công rộng ba mét, mành tre cuốn loại thường cho chiều cao hai mét rưỡi thường chỉ tốn vài trăm nghìn tới khoảng một triệu đồng, tham khảo, thay đổi theo thời điểm, khu vực và vật liệu. Sau một mùa nắng, xem mành có bị giòn, bạc, đứt dây không; nếu dùng được hai ba mùa là đã đủ để biết nhà mình có cần làm lam cố định khi sửa nhà sau này không.

Hay làm và nên làm khi che nắng mặt tây

Mấy lỗi dưới đây làm che nắng tốn tiền mà ít tác dụng:

Hay làmVì sao hỏngNên làm
Kéo dài mái hiên ra thêm cho đỡ nắng chiềuNắng chiều thấp vẫn chui dưới mép máiChe đứng trước cửa bằng lam, mành
Dán phim tối màu kín cửa kínhPhòng tối cả ngày, kính vẫn nóngChe bên ngoài trước, phim chỉ là bổ sung
Gắn lam sát vào kínhLam nóng lên toả vào kínhChừa khoảng hở cho gió
Chọn lam màu sẫm cho hợp mặt tiềnLam tự thành nguồn nóngƯu tiên màu sáng, hoặc khoảng cách rộng hơn
Bịt kín ban công bằng khung cố địnhMất lối thoát, khó lau kínhChừa ô mở hoặc dùng lam xoay

Thứ không cần mua: điều hoà công suất lớn hơn cho phòng mặt tây trước khi che nắng, vì máy sẽ phải chạy chống lại nắng chiều mỗi ngày.

Câu hỏi mẫu cho đơn vị làm lam

Hỏi lúc khảo sát, ghi câu trả lời để so báo giá:

  • "Anh đo giúp em hướng thật của mặt tiền, lệch tây bắc hay tây nam, rồi tính góc lam theo hướng đó được không?"
  • "Lam đặt cách kính bao nhiêu, có chừa chỗ để em lau kính không?"
  • "Khung bắt vào đâu, có bắt vào dầm không, gặp gió lớn thì sao?"
  • "Lam xoay thì trục làm bằng gì, bao lâu phải tra dầu, kẹt thì sửa thế nào?"
  • "Cửa ban công tầng ba vẫn mở ra được khi có việc gấp không?"
  • "Làm mặt tiền có cần xin phép hay hỏi phường gì không, bên anh có lo giúp không?"

Câu cuối nên hỏi vì làm khung lam mặt tiền nhà phố có thể thuộc diện thay đổi mặt ngoài công trình; quy định mỗi nơi khác nhau, nên hỏi bộ phận quản lý xây dựng ở phường hoặc xã của bạn quy định hiện hành trước khi làm. Đơn vị làm lam chỉ nói về màu và vật liệu, không hỏi hướng nhà, thì nhiều khả năng lắp theo mẫu có sẵn, không theo nắng nhà bạn.

Tự kiểm sau hai tuần

Chọn những ngày nắng tương tự trước và sau khi lắp, đo cùng giờ:

  1. Năm giờ chiều, áp lòng bàn tay vào mặt trong cửa kính. Trước khi có lam, kính nóng khó để tay lâu; sau khi có lam, kính chỉ ấm.
  2. Tám giờ tối, sờ mặt trong bức tường hướng tây. Tường ít ấm hơn nghĩa là lam đang chặn được nhiệt vào tường.
  3. Đọc nhiệt kế giữa phòng lúc chín giờ tối. Ví dụ giả định: trước 32 độ, sau 30 độ, cùng kiểu trời.
  4. Đứng trong phòng lúc bốn giờ chiều, nhìn xem còn vệt nắng nào lọt qua khe lam rơi xuống sàn không, ghi lại khe nào để nhờ thợ chỉnh góc.
  5. Sau trận gió lớn đầu tiên, nhìn kỹ các điểm bắt khung có lỏng, có vết nứt quanh chân bắt không.

Nếu kính và tường đã mát hơn mà phòng vẫn nóng tới khuya, nhìn tiếp lên mái và sàn mái phía trên. Đa số nhà mặt tây cần che cả hai: mái lo phần buổi trưa, lam lo phần buổi chiều.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao mái hiên không che được nắng chiều hướng tây?

Buổi chiều mặt trời xuống thấp, tia nắng gần như nằm ngang nên chui dưới mép mái hiên vào thẳng cửa. Mái hiên ngang chỉ che tốt nắng trưa. Nắng chiều cần lam đứng hoặc lam xiên đặt trước cửa.

Lam che nắng nên đặt bên trong hay bên ngoài cửa kính?

Bên ngoài. Che bên ngoài thì nhiệt bị chặn trước khi qua kính. Rèm hay lam bên trong chỉ chặn ánh sáng, còn nhiệt đã vào phòng và bị giữ lại giữa rèm với kính.

Lam đứng hay lam ngang hợp với nhà hướng tây?

Thường là lam đứng hoặc lam xiên, vì nắng hướng tây đến từ bên cạnh và thấp. Lam ngang hợp hơn với hướng có nắng cao. Góc lam cụ thể nên tính theo hướng thật của nhà.

Có cách che nắng hướng tây nào rẻ để thử trước không?

Mành tre hoặc mành nhựa cuốn bên ngoài, hay lưới che nắng căng cách tường một khoảng, là cách rẻ để thử. Chúng không bền bằng lam, nhưng giúp biết phần nào của nhà đáng đầu tư che lâu dài.

Làm lam mặt tiền nhà phố có cần xin phép không?

Tuỳ quy định từng nơi và mức thay đổi mặt ngoài. Nên hỏi bộ phận quản lý xây dựng ở phường hoặc xã quy định hiện hành trước khi làm, và hỏi đơn vị thi công có hỗ trợ giấy tờ không.

Lam che nắng có cản lối thoát hiểm không?

Có thể, nếu khung cố định bịt kín cửa ban công. Nên để ít nhất một ô mở được hoặc lam xoay mở hết, để khi có sự cố người trong nhà vẫn ra ban công được.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138