NhietNang.comNhiệt Năng
Lắp đặt máy nước nóng năng lượng mặt trời

Tháo máy nước nóng năng lượng mặt trời khi sửa mái: tháo, cất ống và lắp lại cho kín

Sửa mái, chống thấm sân thượng phải hạ máy nước nóng xuống: xả nước lúc nào để khỏi bỏng, rút và cất ống thế nào khỏi vỡ, ai tháo, lắp lại cần thay gì.

Tiled roof repair at dawn, a worker in a peach shirt lifts a flat-plate solar collector onto padded boards, wearing a safety harness and helmet, close-up

Khi phải sửa mái hay chống thấm sân thượng, máy nước nóng năng lượng mặt trời nên được tháo bởi chính đơn vị lắp hoặc thợ quen loại máy đó: ngắt điện bình phụ, khoá van cấp, xả nước vào sáng sớm khi nước đã nguội bớt, rút ống chân không lúc trời mát, đánh số rồi cất ống dựng đứng trong thùng có vách ngăn; khi lắp lại thay gioăng mới, kiểm khung, trám lại các lỗ cũ và cấp nước lúc ống còn mát. Phần lớn ống vỡ trong các đợt sửa mái là vỡ vì cất ẩu, không phải vì tháo.

Ví dụ giả định: nhà ông Bình ở một phường của Hải Phòng (Hải Dương cũ), nhà ba tầng, sân thượng thấm xuống trần phòng ngủ, cần đục lớp lát cũ và làm chống thấm lại toàn bộ trong khoảng hai tuần. Trên sân thượng là máy nước nóng 180 lít lắp bảy năm và bồn nước lạnh. Đội chống thấm bảo "để tụi em khiêng máy sang một góc". Bài này kể cách làm để máy còn nguyên sau hai tuần đó.

Ai nên tháo: đội sửa mái hay thợ máy nước nóng

Đội sửa mái, chống thấm làm giỏi việc của họ nhưng thường không quen máy nước nóng. Cách họ hay làm là khiêng cả bồn còn cắm ống sang một góc, hoặc rút ống ra xếp nằm ngổn ngang trên sàn. Ống chân không dài, mỏng, chạm nhau là mẻ, phơi nắng rỗng là nóng, rồi bị dẫm, bị búa rơi trúng. Sau hai tuần, đếm lại thường thấy vài ống vỡ, vài ống mờ trắng đáy.

Thợ máy nước nóng biết chỗ nào phải tháo trước, biết gioăng nào sẽ phải thay, biết khung nào tháo được nguyên cụm. Chi phí tháo và lắp lại một máy loại thường thường ở mức vài trăm nghìn tới khoảng một triệu đồng hoặc hơn tuỳ độ khó, chưa kể gioăng, phụ kiện thay mới; giá tham khảo, thay đổi theo thời điểm, khu vực và thiết bị. So với giá một bộ ống, khoản này đáng bỏ ra.

Câu nên hỏi đội sửa mái từ đầu: "Bên anh có tháo máy nước nóng không, hay để em gọi thợ máy tới tháo trước một hôm?", và nếu họ nhận tháo: "Vỡ ống trong lúc thi công thì bên nào chịu?". Ghi câu trả lời vào thoả thuận với đội sửa mái. Nếu có tranh chấp lớn về trách nhiệm thì hỏi luật sư, nhưng phần lớn chuyện chỉ cần nói rõ từ đầu.

Thứ tự tháo máy cho an toàn

Phần trên cao do thợ làm, có dây an toàn, mũ, giày bám và người giữ thang. Chủ nhà làm phần ở dưới và đứng ngoài khu vực thợ làm việc.

  1. Hôm trước: ngắt aptomat bình phụ điện ở tủ điện trong nhà, dán băng dính lên aptomat và dặn cả nhà không bật lại.
  2. Sáng hôm tháo, trước sáu bảy giờ: khoá van cấp nước lạnh vào máy. Nước trong bồn sau một đêm đã nguội bớt, nhưng vẫn có thể còn nóng, nên mở vòi nóng ở nhà tắm thử trước bằng mu bàn tay.
  3. Thợ xả nước trong bồn qua van xả đáy hoặc qua đường ống nóng xuống nhà tắm. Không xả lên mặt sàn đang thi công.
  4. Rút ống chân không từng cái, khi trời còn mát. Ống mới rút ra vẫn còn nước bên trong, dốc ngược cho hết nước, đánh số từ trái sang phải bằng bút lên băng dính dán ở đầu ống.
  5. Xếp ống dựng đứng vào lại thùng có vách ngăn, hoặc quấn từng ống bằng vải, mút, đặt nằm trong thùng gỗ có lót. Cất trong nhà, nơi khô và không ai qua lại.
  6. Tháo bồn và khung, cất bồn rỗng chỗ kín gió, buộc chặt; bồn rỗng nhẹ, một cơn giông là lăn.
  7. Bịt đầu các ống chờ nóng, lạnh bằng nút bịt để rác, cát, vữa không rơi vào đường ống.

Chụp ảnh từng bước, nhất là chỗ đầu ống và van trước khi tháo. Hai tuần sau, chính những tấm ảnh này giúp lắp lại đúng như cũ, hoặc chỉ ra chỗ cũ vốn làm sai cần sửa luôn.

Hai tuần không có máy: nước lạnh, nước nóng trong nhà thế nào

Lúc máy nước nóng nằm trong nhà chờ lắp lại, nhà vẫn phải tắm giặt. Bồn nước lạnh trên sân thượng thường vẫn giữ nguyên, nhưng nếu đội chống thấm cần làm cả khoảng sàn dưới chân bồn thì bồn cũng phải dời. Bồn đầy nặng gần bằng số lít của nó tính ra ký, nên phải xả bớt trước khi dời, và chỗ đặt tạm phải là chỗ sàn chịu được, không đặt lên mép sân hay nắp bể. Đường cấp từ bồn tạm xuống nhà tắm thợ nước nối bằng ống mềm, đi gọn sát tường để thợ chống thấm không vấp.

Nước nóng hai tuần đó tuỳ nhà: nhà có bình nóng lạnh điện ở một nhà tắm thì dồn cả nhà tắm ở đó; nhà không có thì đun nước. Ông Bình có mẹ già tám mươi tuổi, nên tính trước chuyện này: nước đun sôi pha tắm phải pha trong chậu ở dưới sàn, pha lạnh trước rồi mới thêm nóng, thử bằng khuỷu tay, không để người già tự xách nồi nước sôi vào nhà tắm. Bỏng nước sôi ở người già và trẻ nhỏ trong những ngày "tạm bợ" như thế này rất hay gặp.

Một điều nữa: đầu ống nóng chờ trên sân thượng đã bịt, nhưng van nóng ở nhà tắm vẫn có thể bị ai đó mở theo thói quen. Dán một mẩu băng dính lên tay vặn nóng để cả nhà nhớ, đỡ mất công tìm nguyên nhân tiếng phì phì khi đường ống hút khí vào.

Vì sao ống chân không hay vỡ khi tháo và khi lắp lại

Ống chân không chịu nóng giỏi nhưng sợ hai thứ: thay đổi nhiệt đột ngột và va chạm ở phần đầu ống. Ống đang nằm trên mái dưới nắng mà bị rút ra, gặp gió lạnh hay nước lạnh là có thể nứt ngay. Khi lắp lại, nếu cắm ống xong để bồn rỗng phơi nắng tới trưa rồi mới mở nước, nước lạnh tràn vào ống đang rất nóng là tình huống vỡ ống quen thuộc nhất.

Phần đầu ống, chỗ cắm vào gioăng, là phần mỏng manh. Ống để nằm chồng lên nhau, đầu ống chạm sàn bê tông, hay bị kéo lê là mẻ đầu, khi lắp lại sẽ rò ở gioăng dù gioăng mới. Đáy ống có một miếng kim loại nhỏ giữ ống, va mạnh thì miếng này bật ra, ống mất định vị.

Một dấu hiệu nên biết: đáy ống chân không có một lớp tráng màu bạc. Lớp bạc đó chuyển sang trắng sữa nghĩa là khoảng chân không đã mất, ống không còn giữ nhiệt tốt nữa dù không vỡ. Khi đếm lại ống sau đợt sửa mái, kiểm cả màu đáy ống, không chỉ kiểm nứt vỡ.

Lắp lại: thay gì, giữ gì

Lắp lại là dịp tốt để sửa những chỗ cũ làm chưa tới. Bảng dưới cho chủ nhà biết thợ đề nghị thay gì là hợp lý, ví dụ giả định cho máy dùng sáu bảy năm:

Bộ phậnThường làmGhi chú
Gioăng cao su chân ốngThay mới toàn bộGioăng cũ đã chai theo hình ống cũ, tái dùng dễ rò
Bulông bắt chânThay mớiLỗ cũ trên sàn mới chống thấm phải được xử lý lại, không tái dùng ốc gỉ
KhungGiữ nếu không gỉ mụcSơn dặm chỗ gỉ trước khi dựng lại
Bảo ôn ngoài trờiThay đoạn đã giònQuấn băng chống nắng bên ngoài
Van một chiều, van xả khíKiểm, thay nếu kẹtVan cũ bám cặn hay kẹt mở
Thanh magie trong bồn (nếu máy có)Nhờ thợ xem lúc bồn đang rỗngLúc này kiểm dễ nhất, đỡ một lần tháo riêng

Nếu máy đã dùng lâu, bồn có vệt rỉ ở mối hàn, nhiều ống mờ trắng đáy, khung gỉ mục, thì nên hỏi thợ thật lòng: "Máy này lắp lại thì dùng thêm được mấy năm, có đáng sửa không hay tính đổi máy luôn cho đỡ tháo hai lần?". Đổi máy vào đúng lúc sân thượng đang trống là đỡ được một lần thuê tháo lắp về sau.

Hay làm và nên làm trong đợt sửa mái

Những sai sót dưới đây gặp nhiều nhất ở nhà làm chống thấm sân thượng:

Hay làmVì sao hỏngNên làm
Khiêng cả máy còn cắm ống sang gócỐng va nhau, khung vặn, bồn mópRút ống, tháo bồn riêng, cất trong nhà
Quên ngắt bình phụ điệnBồn cạn mà thanh đốt vẫn có điệnNgắt aptomat trước khi xả, dán ghi chú
Làm chống thấm xong mới hỏi chỗ đặt chân máyKhoan lại làm thủng lớp chống thấm mớiBáo đội chống thấm vị trí chân máy, xử lý sẵn điểm đó
Cấp nước ngay khi lắp xong giữa trưaỐng nóng gặp nước lạnh, nứtLắp và cấp nước lúc sáng sớm hoặc chiều mát
Không bịt đầu ống chờVữa, cát rơi vào, tắc vanBịt nút ống chờ suốt thời gian thi công

Cái không cần mua: không cần mua bộ ống mới trọn bộ "cho chắc" nếu ống cũ còn tốt, không nứt, đáy còn màu bạc. Chỉ thay những ống hỏng, mua thêm một hai ống dự phòng là đủ.

Tự kiểm sau khi lắp lại

Ngày đầu: đếm số ống trên mái từ chỗ đứng an toàn ở sân thượng, so với số ống ghi trong phiếu bảo hành. Nhìn dưới khay đỡ chân ống có vệt nước không, nhìn ống thông hơi có nước nhỏ ra lúc vừa cấp đầy rồi thôi không. Mở vòi nóng ở nhà tắm, nước ra đều, không phì khí là đường ống đã thông.

Tuần đầu: sau mỗi ngày nắng, thử nước nóng ở vòi bằng mu bàn tay trước, so với trước khi tháo máy. Nếu nước kém nóng hơn rõ rệt, nghĩ tới ba nguyên nhân: một vài ống đã mất chân không (đáy trắng), van một chiều lắp ngược hay kẹt, hoặc máy dựng lại bị nghiêng. Ghi chú lại để thợ dễ tìm.

Sau trận mưa lớn đầu tiên: soi trần phòng ngủ tầng dưới đúng chỗ chân máy, chỗ đã từng thấm và là lý do phải sửa mái. Nếu khô ráo sau cả mùa mưa, nghĩa là lớp chống thấm mới và các lỗ bulông đều đã kín. Giữ lại ảnh trước và sau, cùng phiếu ghi của đội chống thấm và thợ máy nước nóng, trong cùng một bìa hồ sơ của nhà.

Câu hỏi thường gặp

Sửa mái có cần tháo máy nước nóng năng lượng mặt trời không?

Nếu phần mái hay sân thượng cần sửa nằm dưới hoặc sát máy thì nên tháo. Nên để thợ máy nước nóng tháo, rút ống và cất riêng; khiêng cả máy còn cắm ống sang góc là cách làm vỡ ống thường gặp nhất.

Tháo máy nước nóng năng lượng mặt trời nên làm lúc nào trong ngày?

Nên làm vào sáng sớm, khi nước trong bồn đã nguội bớt và ống chân không còn mát. Rút ống lúc trưa nắng dễ làm ống nứt vì đổi nhiệt đột ngột, còn xả nước đang nóng dễ gây bỏng.

Cất ống chân không thế nào để không bị vỡ?

Dốc hết nước trong ống, đánh số, rồi dựng đứng trong thùng có vách ngăn hoặc quấn vải, mút đặt trong thùng có lót. Cất trong nhà, nơi khô ráo, không ai qua lại, không để ống nằm chồng lên nhau trên sàn.

Lắp lại máy nước nóng có cần thay gioăng không?

Nên thay toàn bộ gioăng cao su chân ống. Gioăng cũ đã chai và định hình theo ống cũ, dùng lại dễ rò nước. Đây là phụ kiện rẻ, thay luôn lúc lắp lại đỡ phải lên mái sửa lần nữa.

Chi phí tháo lắp lại máy nước nóng năng lượng mặt trời khoảng bao nhiêu?

Thường ở mức vài trăm nghìn tới khoảng một triệu đồng hoặc hơn tuỳ độ khó, chưa kể gioăng và phụ kiện thay mới. Đây là giá tham khảo, thay đổi theo thời điểm, khu vực và thiết bị.

Làm sao biết ống chân không còn tốt sau khi tháo lắp?

Nhìn đáy ống: lớp tráng còn màu bạc là ống còn tốt, chuyển sang trắng sữa là ống đã mất chân không. Kiểm thêm vết nứt, mẻ ở đầu ống. Ống mất chân không vẫn chứa nước nhưng giữ nhiệt kém, nên thay.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138